Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 3.13สังยุตตนิกาย
  • 2. Dutiyavagga

Doṇapākasutta๑๓ โทณปากสูตร

Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthiyaṁ viharati (sya-all)
เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี

Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo doṇapākakuraṁ bhuñjati.
doṇapākakuraṁ → doṇapākaṁ sudaṁ (bj, pts1ed, pts2ed); doṇapākasudaṁ (bj, cck); doṇapākasudhaṁ (sya1ed, sya2ed) | doṇapākakuraṁ bhuñjati → doṇapākaṁ sudaṁ paribhuñjati (bj) | pasenadi kosalo doṇapākakuraṁ → pasenadikosalo doṇapākasudhaṁ (sya-all); pasenadikosalo doṇapākaṁ sudaṁ (pts) | sudaṁ → doṇapākakuraṁ (bj: machasaṁ); doṇapākasudaṁ (bj: sīmu) | doṇapākakuraṁ → doṇapākasudaṁ (cck: sī.); doṇapākaṁ sudaṁ (cck: pī.) | doṇapākasudhaṁ → ba. doṇapākakuraṁ (sya-all note) | sudaṁ → C. doṇapākasudaṁ (which it resolves into doṇapakaṁ sudaṁ); B. doṇapākakuram. (pts note) | pasenadi kosalo doṇapākakuraṁ → pasenadi-kosalo doṇapākaṁ sudaṁ (pts)
สมัยนั้น พระเจ้าปเสนทิโกศลเสวยพระกระยาหารที่หุงด้วยข้าวสารทะนานหนึ่ง
Atha kho rājā pasenadi kosalo bhuttāvī mahassāsī yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)
ทรงอึดอัด เสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วประทับนั่ง ณ ที่สมควร

Atha kho bhagavā rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ bhuttāviṁ mahassāsiṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ gāthaṁ abhāsi:
pasenadiṁ kosalaṁ → pasenadikosalaṁ (sya-all, pts) | + → taṁ (bjt, th, pts) | pasenadiṁ kosalaṁ → pasenadi-kosalaṁ (pts) | velāyaṁ → velāyam (pts) | gāthaṁ → gātham (pts)
ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคทรงทราบว่าพระเจ้าปเสนทิโกศลเสวยแล้วทรงอึดอัด จึงได้ตรัสคาถานี้ในเวลานั้นว่า

“Manujassa sadā satīmato, mattaṁ jānato laddhabhojane;
satīmato → satimato (sya-all) laddha-bhojane → B. -bhojanaṁ. (pts note) | mattaṁ → mattam (pts) | laddhabhojane → laddha-bhojane tanu (pts)
มนุษย์ผู้มีสติอยู่ทุกเมื่อ รู้จักประมาณในโภชนะที่ได้แล้ว
Tanukassa bhavanti vedanā, saṇikaṁ jīrati āyupālayan”ti.
Tanukassa → tanu tassa (bj, pts1ed, pts2ed) | tanukassa → tanu tassa (bj, pts) | tassa → tanukassa (bj: machasaṁ, syā) | Tanukassa → tanu tassa (cck: sī. pī.) | tanukassa → ba. evaṁ. yu. tanu tassa (sya-all note) | tassa → B. tanukassa. All the MSS. have tanu. (pts note) saṇikaṁ → sanikaṁ (bj) | ti → See Fausboll's Dhammapadam, p. 356. (pts note) | āyupālayanti → āyu pālayanti (th) | āyupālayanti → āyu pālayan ti (pts)
ย่อมมีเวทนาเบาบาง เขาย่อมแก่ช้า อายุก็ยั่งยืน

Tena kho pana samayena sudassano māṇavo rañño pasenadissa kosalassa piṭṭhito ṭhito hoti.
pasenadissa kosalassa → pasenadikosalassa (sya-all, pts) | māṇavo → mānavo (pts) | pasenadissa kosalassa → pasenadi-kosalassa (pts)
สมัยนั้น มาณพชื่อสุทัสสนะ ยืนอยู่เบื้องพระปฤษฎางค์ของพระเจ้าปเสนทิโกศล
Atha kho rājā pasenadi kosalo sudassanaṁ māṇavaṁ āmantesi:
pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts)
พระเจ้าปเสนทิโกศลรับสั่งเรียกสุทัสสนมาณพมาตรัสว่า
“ehi tvaṁ, tāta sudassana, bhagavato santike imaṁ gāthaṁ pariyāpuṇitvā mama bhattābhihāre bhattābhihāre bhāsa.
bhattābhihāre → idaṁ padaṁ bj, sya-all, km, pts1ed potthakesu | bhattābhihāre → (bj, sya-all) | bhattābhihāre bhattābhihāre → bhattābhibāre (pts) | bhattābhihāre → ( ) sī. syā. kaṁ. pī. potthakesu natthi (cck note) | bhattābhibāre → B. repeats bhattābhihāre; S1-2 mama bhihāre; S2 mama bhihāro. (pts note) | tvaṁ → tvam (pts) | gāthaṁ → gātham (pts)
“มานี่สุทัสสนะ เจ้าจงเรียนคาถาในสำนักของพระผู้มีพระภาค แล้วจงกล่าวในเวลาที่เราเสวยกระยาหาร
Ahañca te devasikaṁ kahāpaṇasataṁ kahāpaṇasataṁ niccaṁ bhikkhaṁ pavattayissāmī”ti.
kahāpaṇasataṁ → idaṁ padaṁ bj, sya-all, km potthakesu | kahāpaṇasataṁ niccaṁ bhikkhaṁ → niccabhikkhaṁ (bj); niccabhattaṁ (sya-all) | niccabhikkhaṁ → niccaṁ bhikkhaṁ (bj: machasaṁ); niccabhattaṁ (bj: syā) | kahāpaṇasataṁ → ( ) sī. syā. kaṁ. potthakesu natthi (cck note) | niccabhattaṁ → niccabhikkhantipi pāṭho (sya-all note) | kahāpaṇasatam → S1-2 do not repeat kahāpaṇasataṁ. (pts note) | ahañca → ahaṁ ca (pts) | kahāpaṇasataṁ niccaṁ bhikkhaṁ pavattayissāmīti → kahāpaṇasatam niccabhikkhaṁ pavaṭṭayissāmīti (pts)
อนึ่ง เราจะให้ค่าอาหารแก่เจ้าวันละ ๑๐๐ กหาปณะ”

“Evaṁ, devā”ti kho sudassano māṇavo rañño pasenadissa kosalassa paṭissutvā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ pariyāpuṇitvā rañño pasenadissa kosalassa bhattābhihāre sudaṁ bhāsati:
rañño → (bj) | evaṁ devāti → paramaṁ bhoti (sya-all) | pasenadissa kosalassa paṭissutvā → pasenadikosalassa paṭissuṇitvā (sya-all) | pasenadissa kosalassa → pasenadikosalassa (sya-all, pts) | sudaṁ → (sya-all) | rañño pasenadissa kosalassa paṭissutvā → pasenadikosalassa paṭisunitvā (pts) | paṭissutvā → paṭissuṇitvā (bj: syā, PTS) | bhoti → evaṁ. yu. evaṁ devāti (sya-all: sī.) | devāti → SS paramam hoti. (pts note) | paṭisunitvā → SS. paṭissutvā. (pts note) | evaṁ → evam (pts) | rañño pasenadissa kosalassa paṭissutvā → pasenadi-kosalassa paṭisunitvā (pts) | gāthaṁ → gātham (pts) | pasenadissa kosalassa → pasenadi-kosalassa (pts)
สุทัสสนมาณพรับสนองพระดำรัสพระเจ้าปเสนทิโกศลว่า “เป็นพระมหากรุณา อย่างยิ่ง พระเจ้าข้า” แล้วเรียนคาถานี้ในสำนักของพระผู้มีพระภาคแล้วกล่าว ในเวลาที่พระเจ้าปเสนทิโกศลเสวยพระกระยาหารว่า

“Manujassa sadā satīmato, mattaṁ jānato laddhabhojane;
satīmato → satimato (sya-all) | Manujassa → SS. maṇujassa. (pts note) laddhabhojane → B. satimato (here and above) . . . bhojanam. (pts note)
มนุษย์ผู้มีสติอยู่ทุกเมื่อ รู้จักประมาณในโภชนะที่ได้แล้ว
Tanukassa bhavanti vedanā, saṇikaṁ jīrati āyupālayan”ti.
tanukassa → tanu tassa (bj, pts) | tassa → tanukassa (bj: machasaṁ, syā) saṇikaṁ → sanikaṁ (bj) | āyupālayanti → āyu pālayanti (th) | saṇikaṁ → saṇikam (pts) | āyupālayanti → āyu pālayan ti (pts)
ย่อมมีเวทนาเบาบาง เขาย่อมแก่ช้า อายุก็ยั่งยืน

Atha kho rājā pasenadi kosalo anupubbena nāḷikodanaparamatāya saṇṭhāsi.
nāḷikodanaparamatāya → nāḷikodanamattāya (mr) | nāḷikodanaparamatāya → nāḷikodanamattāya (cck: ka.) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts)
ครั้งนั้น พระเจ้าปเสนทิโกศลทรงดำรงอยู่ได้โดยเสวยพระกระยาหารทะนานหนึ่ง เป็นอย่างมากเรื่อยมา
Atha kho rājā pasenadi kosalo aparena samayena susallikhitagatto pāṇinā gattāni anumajjanto tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
susallikhitagatto → sallikhitagatto (bj, pts) | sallikhitagatto → susallikhitagatto (bj: machasaṁ, syā) | sallikhita-gatto → B. su-sallikhita-. (pts note) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | udānaṁ → udānam (pts)
ต่อมาพระเจ้าปเสนทิโกศล มีพระวรกายกระปรี้กระเปร่า ทรงลูบพระวรกายด้วยฝ่าพระหัตถ์ ทรงเปล่งอุทานนี้ในเวลานั้นว่า

“ubhayena vata maṁ so bhagavā atthena anukampi—“พระผู้มีพระภาค พระองค์นั้นทรงอนุเคราะห์เราด้วยประโยชน์ทั้งสอง คือ diṭṭhadhammikena ceva atthena samparāyikena cā”ti.
atthena → (pts) | cāti → cā ti sāvatthiyaṁ viharati (pts) | ti → S2 samparayike cā ti; S1 samparayikenācāti. For the whole cf. Dhammapada, p. 355-7 (v.204). (pts note)
ประโยชน์ในปัจจุบันและ ประโยชน์ในภายหน้าอย่างแท้จริง” โทณปากสูตรที่ ๓ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Français · Српски · ไทย