Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 3.12สังยุตตนิกาย
  • 2. Dutiyavagga

Pañcarājasutta๑๒ ปัญจราชสูตร

Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthiyaṁ viharati (sya-all)
เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี

Tena kho pana samayena pañcannaṁ rājūnaṁ pasenadipamukhānaṁ pañcahi kāmaguṇehi samappitānaṁ samaṅgībhūtānaṁ paricārayamānānaṁ ayamantarākathā udapādi:
samaṅgībhūtānaṁ → samaṅgibhūtānaṁ (sya-all, pts) | ayamantarākathā → ayamantarā kathā (bjt) | kāmaguṇehi → kāma-guṇehi (pts) | ayamantarākathā → ayam antarā kathā (pts)
สมัยนั้น พระราชา ๕ พระองค์ มีพระเจ้าปเสนทิโกศลทรงเป็นประมุขผู้ เอิบอิ่มเพียบพร้อมด้วยกามคุณ ๕ ได้รับบำเรออยู่ มีคำถามเกิดขึ้นในระหว่างการ สนทนากันว่า
“kiṁ nu kho kāmānaṁ aggan”ti?
kiṁ nu → kinnu (bjt) | kiṁ nu → kin-nu (pts) | kāmānaṁ agganti → kāmānam aggan ti (pts)
“อะไรเป็นยอดแห่งกามทั้งหลาย”

Tatrekacce evamāhaṁsu:
Tatrekacce → tatreke (cck: sī. pī.) | tatrekacce evamāhaṁsu → tatr-ekacce evam āhaṁsu (pts)
บรรดาพระราชาเหล่านั้น บางพระองค์ตรัสอย่างนี้ว่า
“rūpā kāmānaṁ aggan”ti.
kāmānaṁ agganti → kāmānam aggan ti (pts)
“รูปเป็นยอดแห่งกาม ทั้งหลาย”

Ekacce evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam ahaṁsu (pts)
บางพระองค์ตรัสอย่างนี้ว่า
“saddā kāmānaṁ aggan”ti.
kāmānaṁ agganti → kāmānam aggan ti (pts)
“เสียงเป็นยอดแห่งกามทั้งหลาย”

Ekacce evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam evam āhaṁsu (pts)
บางพระองค์ตรัสอย่างนี้ว่า
“gandhā kāmānaṁ aggan”ti.
agganti → aggan ti (pts)
“กลิ่นเป็นยอดแห่งกามทั้งหลาย”

Ekacce evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
บางพระองค์ตรัสอย่างนี้ว่า
“rasā kāmānaṁ aggan”ti.
kāmānaṁ agganti → kāmānam aggan ti (pts)
“รสเป็นยอดแห่งกามทั้งหลาย”

Ekacce evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
บางพระองค์ตรัสอย่างนี้ว่า
“phoṭṭhabbā kāmānaṁ aggan”ti.
kāmānaṁ agganti → kāmānam aggan ti (pts)
“โผฏฐัพพะเป็นยอดแห่งกามทั้งหลาย”

Yato kho te rājāno nāsakkhiṁsu aññamaññaṁ saññāpetuṁ.
rājāno → mahārājāno (bj: sīmu3) | rājāno → S1-3 mahārājāno. (pts note) | saññāpetuṁ → S2 ñāpetuṁ. (pts note) | aññamaññaṁ → aññaṁ aññaṁ (pts)
ในขณะนั้น พระราชาเหล่านั้นไม่อาจจะตกลงกันได้
Atha kho rājā pasenadi kosalo te rājāno etadavoca:
kho → S1-3 omit kho. (pts note) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
พระเจ้าปเสนทิโกศล จึงได้ตรัสกับพระราชาเหล่านั้นดังนี้ว่า
“āyāma, mārisā, yena bhagavā tenupasaṅkamissāma; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etamatthaṁ paṭipucchissāma.
paṭipucchissāma → S3 aroceyyāmā ti; S1 Bhagavantam paṭipucchāma; S2 omits the whole from Bhaga . . . to . . . ma, the interval remaining empty, white. (pts note) | tenupasaṅkamissāma → ten-upasaṅkamissāma (pts) | bhagavantaṁ etamatthaṁ → bhagavantam etam atthaṁ (pts)
“มาเถิดท่านผู้นิรทุกข์ทั้งหลาย พวกเราจัก เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาค ทูลถามความข้อนี้กับพระองค์
Yathā no bhagavā byākarissati tathā naṁ dhāressāmā”ti.
dhāressāmā”ti → dhāreyyāmāti (bj, sya-all, km, pts1ed) | dhāressāmāti → dhāreyyāmāti (sya-all) | dhāressāmāti → dhāreyyāmāti (bj: sīmu7, syā, PTS) | dhāressāmā’’ti → dhāreyyāmāti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | dhāreyyāmāti → ba. dhāressantīti (sya-all note) | ti → B. dhāressāmāti. (pts note) | byākarissati → vyākarissati (bjt) | dhāressāmāti → dhāreyyāmā ti (pts)
พระองค์ทรงพยากรณ์ แก่พวกเราอย่างใด พวกเราก็พึงจำคำพยากรณ์นั้นไว้อย่างนั้น”

“Evaṁ, mārisā”ti kho te rājāno rañño pasenadissa kosalassa paccassosuṁ.
pasenadissa kosalassa → pasenadikosalassa (sya-all, pts) | evaṁ mārisāti → evam marisā ti (pts) | pasenadissa kosalassa → pasenadi-kosalassa (pts)
พระราชาเหล่านั้น ทรงรับพระดำรัสของพระเจ้าปเสนทิโกศลแล้ว

Atha kho te pañca rājāno pasenadipamukhā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:
pasenadipamukhā → pasenadippamukhā (bjt) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadipamukhā → pasenadi-pamukhā (pts) | tenupasaṅkamiṁsu → ten-upasaṅkamiṁsu (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca → pasenadi-kosalo bhagavantam etad avoca (pts)
ต่อมา พระราชา ๕ พระองค์นั้น มีพระเจ้าปเสนทิโกศลทรงเป็นประมุข เสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วประทับนั่ง ณ ที่สมควร พระเจ้าปเสนทิโกศลได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“idha, bhante, amhākaṁ pañcannaṁ rājūnaṁ pañcahi kāmaguṇehi samappitānaṁ samaṅgībhūtānaṁ paricārayamānānaṁ ayamantarākathā udapādi:
samaṅgībhūtānaṁ → samaṅgibhūtānaṁ (sya-all) | ayamantarākathā → ayamantarā kathā (bjt) | pañcannaṁ → pañcannam (pts) | samaṅgībhūtānaṁ paricārayamānānaṁ ayamantarākathā → samaṅgibhūtānaṁ paricārayamānaṁ ayam antarā kathā (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ทั้งหลายในที่นี้ เป็นราชาทั้ง ๕ องค์ เอิบอิ่ม เพียบพร้อมด้วยกามคุณ ๕ ได้รับบำเรออยู่ มีคำถามเกิดขึ้นในระหว่างการสนทนา กันว่า
‘kiṁ nu kho kāmānaṁ aggan’ti?
kiṁ nu → kinnu (bjt, pts) | kāmānaṁ agganti → kāmānam aggan ti (pts)
‘อะไรเป็นยอดแห่งกามทั้งหลาย’
Ekacce evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
บางพระองค์ตรัสอย่างนี้ว่า
‘rūpā kāmānaṁ aggan’ti.
rūpā kāmānaṁ agganti → rupā kāmānam aggan ti (pts)
‘รูปเป็นยอดแห่งกามทั้งหลาย’
Ekacce evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam ahaṁsu rūpā kāmānam aggan ti ekacce evam ahaṁsu (pts)
บางพระองค์ตรัสอย่างนี้ว่า
‘saddā kāmānaṁ aggan’ti.
kāmānaṁ agganti → kāmānam aggan ti (pts)
‘เสียงเป็นยอดแห่งกามทั้งหลาย’
Ekacce evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam ahaṁsu (pts)
บางพระองค์ตรัสอย่างนี้ว่า
‘gandhā kāmānaṁ aggan’ti.
kāmānaṁ → kāmānam (pts)
‘กลิ่นเป็นยอดแห่งกามทั้งหลาย’
Ekacce evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam ahaṁsu (pts)
บางพระองค์ตรัสอย่างนี้ว่า
‘rasā kāmānaṁ aggan’ti.
kāmānaṁ agganti → kāmānam aggan ti (pts)
‘รสเป็นยอดแห่งกามทั้งหลาย’
Ekacce evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
บางพระองค์ตรัสอย่างนี้ว่า
‘phoṭṭhabbā kāmānaṁ aggan’ti.
phoṭṭhabbā kāmānaṁ agganti → poṭṭhabbā kāmānam aggan ti (pts)
‘โผฏฐัพพะเป็นยอดแห่งกามทั้งหลาย’
Kiṁ nu kho, bhante, kāmānaṁ aggan”ti?
kiṁ nu → kinnu (bjt) | kiṁ nu → kin-nu (pts) | kāmānaṁ agganti → kāmānam aggan ti (pts)
ข้าแต่ พระองค์ผู้เจริญ อะไรเป็นยอดแห่งกามทั้งหลาย”

“Manāpapariyantaṁ khvāhaṁ, mahārāja, pañcasu kāmaguṇesu agganti vadāmi.
Manāpa-pariyantam → SS. manappariyantiṁ (S3 omitting ṁ). (pts note) | pañcasu → S1-3 omit su. (pts note) | agganti → aggan ti (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “มหาบพิตร ที่สุดแห่งความพอใจนั่นแหละ อาตมภาพ กล่าวว่า เป็นยอดในกามคุณ ๕
Teva, mahārāja, rūpā ekaccassa manāpā honti, teva rūpā ekaccassa amanāpā honti.
Teva → te ca (bj, pts1ed, pts2ed, mr); ye ca (sya-all, km) | teva → te ca (bj, sya-all, pts1ed, pts2ed, mr) | teva → ye ca (sya-all); te ca (pts) | te’va → te ca (bj: sīmu7, PTS); ye ca (bj: syā) | te’va → te ca (bj: sīmu7, PTS); ye ca (bj: syā) | Teva → te ca (cck: sī. pī. ka.); ye ca (cck: syā. kaṁ.) | teva → te ca (cck: sī. pī. ka.) | ca → tañce. yu. te ca (sya-all: sī.) | ca → va (sya-all: sī.) | ca → SS. tañce-. (pts note) | ekaccassa → SS. ekassa. (pts note) | ca → SS. va. (pts note)
รูปเหล่าใดเป็นที่พอใจของคนบางคน รูปเหล่านั้น ไม่เป็นที่พอใจของคนบางคน
Yehi ca yo rūpehi attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo, so tehi rūpehi aññaṁ rūpaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā na pattheti.
yo → so (sya-all) | so → yo (sya-all: yu.) | yo → SS. so. (pts note) | uttaritaraṁ → S. uttarītaram; S2 uttataram (?). (pts note) | paripuṇṇasaṅkappo → paripuṇṇa-saṅkappo (pts) | rūpaṁ → rūpam (pts)
เขาพอใจ มีความดำริเต็มรอบด้วยรูปเหล่าใด รูปอื่น จากรูปเหล่านั้นจะยิ่งกว่า หรือประณีตกว่า เขาก็ไม่ปรารถนา
Te tassa rūpā paramā honti.รูปเหล่านั้นเป็นรูปที่ดี ยิ่งสำหรับเขา Te tassa rūpā anuttarā honti.รูปเหล่านั้นเป็นรูปยอดเยี่ยมสำหรับเขา

Teva, mahārāja, saddā ekaccassa manāpā honti, teva saddā ekaccassa amanāpā honti.
teva → ye ca (sya-all); te ca (pts) | teva saddā → te ca poṭṭhabbā (pts) | te’va → te ca (bj: sīmu7, PTS); ye ca (bj: syā) | Te → This abridgment is in SS. only. (pts note)
มหาบพิตร เสียงเหล่าใด...
Yehi ca yo saddehi attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo, so tehi saddehi aññaṁ saddaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā na pattheti.
saddehi → poṭṭhabbehi (pts) | saddaṁ → poṭṭhabbam (pts) | paṇītataraṁ → panītataram (pts)
Te tassa saddā paramā honti.
saddā → poṭṭhabbā (pts)
Te tassa saddā anuttarā honti. Teva, mahārāja, gandhā ekaccassa manāpā honti, teva gandhā ekaccassa amanāpā honti.มหาบพิตร กลิ่นเหล่าใด... Yehi ca yo gandhehi attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo, so tehi gandhehi aññaṁ gandhaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā na pattheti. Te tassa gandhā paramā honti. Te tassa gandhā anuttarā honti. Teva, mahārāja, rasā ekaccassa manāpā honti, teva rasā ekaccassa amanāpā honti.มหาบพิตร รสเหล่าใด... Yehi ca yo rasehi attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo, so tehi rasehi aññaṁ rasaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā na pattheti. Te tassa rasā paramā honti. Te tassa rasā anuttarā honti. Teva, mahārāja, phoṭṭhabbā ekaccassa manāpā honti, teva phoṭṭhabbā ekaccassa amanāpā honti.
teva → te ca (sya-all) | te’va → te ca (bj: sīmu7, PTS); ye ca (bj: syā) | honti → This phrase is taken up from B. In SS. the full text begins again with the next phrase only. (pts note) | phoṭṭhabbā → poṭṭhabbā (pts) | teva phoṭṭhabbā → te ca poṭṭhabbā (pts)
มหาบพิตร โผฏฐัพพะเหล่าใดเป็นที่พอใจของคนบางคน โผฏฐัพพะเหล่านั้น ไม่เป็นที่พอใจของคนบางคน
Yehi ca yo phoṭṭhabbehi attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo, so tehi phoṭṭhabbehi aññaṁ phoṭṭhabbaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā na pattheti.
yo → so (sya-all) | phoṭṭhabbehi → poṭṭhabbehi (pts) | paripuṇṇasaṅkappo → paripuṇṇa-saṅkappo (pts) | phoṭṭhabbaṁ → poṭṭhabbam (pts) | paṇītataraṁ → panītataram (pts)
เขาพอใจ มีความดำริเต็มรอบด้วยโผฏฐัพพะเหล่าใด โผฏฐัพพะอื่นจากโผฏฐัพพะเหล่านั้นจะยิ่งกว่า หรือประณีตกว่า เขาก็ไม่ปรารถนา
Te tassa phoṭṭhabbā paramā honti.
phoṭṭhabbā → poṭṭhabbā (pts)
โผฏฐัพพะเหล่านั้นเป็นโผฏฐัพพะที่ดียิ่งสำหรับเขา
Te tassa phoṭṭhabbā anuttarā hontī”ti.
phoṭṭhabbā → poṭṭhabbā (pts)
โผฏฐัพพะเหล่านั้นเป็นโผฏฐัพพะ ยอดเยี่ยมสำหรับเขา”

Tena kho pana samayena candanaṅgaliko upāsako tassaṁ parisāyaṁ nisinno hoti.
candanaṅgaliko → evaṁ. sī. candanaṅkalikoti pāṭho dissati. a. candanaṅgaliyo (sya-all: yu.) | Candanaṅgaliko → S1-3 Candanaṅkaliko; S2 Candanaṅkalīko; C. Candanaṅgaliyo. (pts note) | tassaṁ → tassam (pts)
สมัยนั้น จันทนังคลิกอุบาสกนั่งอยู่ในบริษัทนั้น
Atha kho candanaṅgaliko upāsako uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:
ekaṁsaṁ → ekaṁsam (pts) | tenañjaliṁ → ten-añjalim (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
ลำดับนั้น จันทนังคลิกอุบาสก ลุกจากที่นั่ง ห่มผ้าเฉวียงบ่าข้างหนึ่ง ประนมมือไปทางที่พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“paṭibhāti maṁ, bhagavā, paṭibhāti maṁ, sugatā”ti.
paṭibhāti → patibhāti (pts) | maṁ → mam (pts)
“ข้าแต่พระผู้มีพระภาค เหตุอย่างหนึ่งปรากฏ แก่ข้าพระองค์ ข้าแต่พระสุคต เหตุอย่างหนึ่งปรากฏแก่ข้าพระองค์”

“Paṭibhātu taṁ, candanaṅgalikā”ti bhagavā avoca.
Candanaṅgalikāti → S2 Candanaṅkaliyāti. (pts note)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “จันทนังคลิกะ เหตุนั้นจงปรากฏแก่ท่านเถิด”

Atha kho candanaṅgaliko upāsako bhagavato sammukhā tadanurūpāya gāthāya abhitthavi:
bhagavato → bhagavantaṁ (sya-all) | tadanurūpāya → tadanurūpāyā (pts) | bhagavantaṁ → bhagavatotipi pāṭho (sya-all note) | abhitthavi → B. abhitthati. (pts note) | tadanurūpāya → tad-anurūpāyā (pts)
ลำดับนั้น จันทนังคลิกอุบาสกได้สรรเสริญพระผู้มีพระภาคเฉพาะพระพักตร์ ด้วยคาถาที่สมควรแก่เหตุนั้นว่า

“Padumaṁ yathā kokanadaṁ sugandhaṁ, pāto siyā phullamavītagandhaṁ;
kokanadaṁ → B. kokanudaṁ. (pts note) phullamavītagandhaṁ → phullam avītagandhaṁ (pts)
ดอกปทุมชื่อโกกนุท บานในเวลาเช้า ยังไม่สิ้นกลิ่น ยังหอมอยู่ ฉันใด
Aṅgīrasaṁ passa virocamānaṁ, tapantamādiccamivantalikkhe”ti.
aṅgīrasaṁ → aṅgīrasam (pts) ti → Quoted Jḷ.116 (pts note) | tapantamādiccamivantalikkheti → tapantam ādiccam iv-antalikkhe ti (pts)
ท่านจงดูพระอังคีรส ผู้ไพโรจน์อยู่ ดุจดวงอาทิตย์รุ่งโรจน์อยู่ในอากาศ ฉันนั้น

Atha kho te pañca rājāno candanaṅgalikaṁ upāsakaṁ pañcahi uttarāsaṅgehi acchādesuṁ.
uttarāsaṅgehi → saṅgehi (pts) | pañca rājāno candanaṅgalikaṁ upāsakaṁ → pañcarājāno candanaṅgalikam upāsakam (pts)
ลำดับนั้น พระราชา ๕ พระองค์นั้น ทรงให้จันทนังคลิกอุบาสกห่มผ้า ๕ ผืน
Atha kho candanaṅgaliko upāsako tehi pañcahi uttarāsaṅgehi bhagavantaṁ acchādesīti.
acchādesīti → acchādesīti sāvatthiyaṁ viharati (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)
ทันใดนั้น จันทนังคลิกอุบาสกก็ถวายให้พระผู้มีพระภาคทรงห่มผ้า ๕ ผืนเหล่านั้น ปัญจราชสูตรที่ ๒ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย