Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 3.15สังยุตตนิกาย
  • 2. Dutiyavagga

Dutiyasaṅgāmasutta๑๕ ทุติยสังคามสูตร

Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto caturaṅginiṁ senaṁ sannayhitvā rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ abbhuyyāsi yena kāsi.
pasenadiṁ kosalaṁ → pasenadikosalaṁ (sya-all) | rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ → rājānam pasenadikosalam (pts) | kāsi → kāsī (pts) | kāsi → yena kāsi (bj: PTS) | Atha → ettha ‘‘atha kho rājā pasenadi kosalo caturaṅginiṁ senaṁ sannayhitvā rājānaṁ māgadhaṁ ajātasattuṁ vedehiputtaṁ abbhuyyāsī’’ti ādinā pāṭhena bhavitabbaṁ. aṭṭhakathāyaṁ hi ‘‘abbhuyyāsīti parājaye garahappatto…pe… vuttajayakāraṇaṁ sutvā abhiuyyāsī’’ti vuttaṁ (cck note) | sannayhitvā → S2 sannayahitvā. (pts note) | + → sāvatthiyaṁ (bjt) | vedehiputto caturaṅginiṁ → vedehi-putto catu raṅginiṁ (pts) | rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ → rājānam pasenadi-kosalam (pts)
ครั้งนั้น พระเจ้าอชาตศัตรู เวเทหิบุตร ผู้ครองแคว้นมคธ ทรงจัด จตุรงคินีเสนา ยกไปรุกรานพระเจ้าปเสนทิโกศลทางแคว้นกาสี
Assosi kho rājā pasenadi kosalo:
pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo → passenadi-kosalo (pts)
พระเจ้าปเสนทิโกศล ทรงสดับข่าวว่า
“rājā kira māgadho ajātasattu vedehiputto caturaṅginiṁ senaṁ sannayhitvā mamaṁ abbhuyyāto yena kāsī”ti.
sannayhitvā → S1 sannayihitvā; S2 sannayahitvā here and in the next paragraph. (pts note) | vedehiputto → vedehi-putto (pts) | abbhuyyāto → abbhuyāto (pts) | kāsīti → kāsī ti (pts)
“พระเจ้าอชาตศัตรู เวเทหิบุตร ผู้ครองแคว้นมคธ ทรงจัดจตุรงคินีเสนา ยกมารุกรานเราทางแคว้นกาสี”
Atha kho rājā pasenadi kosalo caturaṅginiṁ senaṁ sannayhitvā rājānaṁ māgadhaṁ ajātasattuṁ vedehiputtaṁ paccuyyāsi yena kāsi.
kāsi → kāsī (pts) | kāsi → yena kāsi (bj: PTS) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | rājānaṁ māgadhaṁ ajātasattuṁ vedehiputtaṁ paccuyyāsi → rājānam māgadham ajātasattum vedehi-puttam paccuyyāti (pts)
จึงทรงจัดจตุรงคินีเสนา ยกออกไปต่อสู้กับ พระเจ้าอชาตศัตรู เวเทหิบุตร ผู้ครองแคว้นมคธ ป้องกันแคว้นกาสี
Atha kho rājā ca māgadho ajātasattu vedehiputto rājā ca pasenadi kosalo saṅgāmesuṁ.
pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | vedehiputto → vedehi-putto (pts) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts)
ครั้งนั้น พระเจ้า อชาตศัตรู เวเทหิบุตร ผู้ครองแคว้นมคธ กับพระเจ้าปเสนทิโกศลทรงทำสงคราม ต่อกัน
Tasmiṁ kho pana saṅgāme rājā pasenadi kosalo rājānaṁ māgadhaṁ ajātasattuṁ vedehiputtaṁ parājesi, jīvaggāhañca naṁ aggahesi.
pasenadi kosalo rājānaṁ → pasenadikosalo rājanaṁ (pts) | jīvaggāhañca → jīvaggāhaṁ (bj: machasaṁ, PTS) | aggahesi → S1 aggahehi. (pts note) | pasenadi kosalo rājānaṁ → pasenadi-kosalo rājanaṁ (pts) | ajātasattuṁ vedehiputtaṁ → ajātasattum vedehi-puttam (pts) | jīvaggāhañca naṁ → jīvagāhaṁ ca nam (pts)
สงครามครั้งนั้น พระเจ้าปเสนทิโกศลทรงชนะพระเจ้าอชาตศัตรู เวเทหิบุตร ผู้ครองแคว้นมคธ และได้จับเป็นเชลยศึก

Atha kho rañño pasenadissa kosalassa etadahosi:
pasenadissa kosalassa → pasenadikosalassa (sya-all) | pasenadissa kosalassa etadahosi → pasenadikosalassa etad ahosi (pts) | kho → SS. omit Atha kho. (pts note) | pasenadissa kosalassa etadahosi → pasenadi-kosalassa etad ahosi (pts)
ครั้งนั้น พระเจ้าปเสนทิโกศลได้มี พระดำริดังนี้ว่า
“kiñcāpi kho myāyaṁ rājā māgadho ajātasattu vedehiputto adubbhantassa dubbhati, atha ca pana me bhāgineyyo hoti.
myāyam → S3 mayaṁ. (pts note) | adubbhantassa → S2 dubbhantassa; S3 abbhantassa. (pts note) | vedehiputto → vedehi-putto (pts)
“ถึงแม้พระเจ้าอชาตศัตรู เวเทหิบุตร ผู้ครองแคว้นมคธนี้ จะ ประทุษร้ายเราผู้มิได้ประทุษร้าย แต่เธอก็ยังเป็นหลานของเรา
Yannūnāhaṁ rañño māgadhassa ajātasattuno vedehiputtassa sabbaṁ hatthikāyaṁ pariyādiyitvā sabbaṁ assakāyaṁ pariyādiyitvā sabbaṁ rathakāyaṁ pariyādiyitvā sabbaṁ pattikāyaṁ pariyādiyitvā jīvantameva naṁ osajjeyyan”ti.
osajjeyyan”ti → ossajjeyyanti (bj, sya-all, km, pts1ed, pts2ed) | ajātasattuno → ajātasattussa (bj: sīmu3, sīmu7) | ossajjeyyanti → osajjeyyaṁ (bj: machasaṁ) | osajjeyya’’nti → ossajjeyyanti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | Ajātasattusso → SS. Ajātasattussa. (pts note) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yaṁ nūnāham (pts) | hatthikāyaṁ → hatthi-kāyam (pts) | sabbaṁ assakāyaṁ → sabbam assakāyam (pts) | rathakāyaṁ → ratha-kāyam (pts) | sabbaṁ pattikāyaṁ → sabbam patti-kāyam (pts) | jīvantameva naṁ osajjeyyanti → jīvantam eva nam ossajjeyyan ti (pts)
ทางที่ดีเราควรยึด พลช้าง พลม้า พลรถ และพลเดินเท้าทั้งหมดของพระเจ้าอชาตศัตรู เวเทหิบุตร ผู้ครองแคว้นมคธแล้วปล่อยพระองค์ให้รอดชีวิตไป”

Atha kho rājā pasenadi kosalo rañño māgadhassa ajātasattuno vedehiputtassa sabbaṁ hatthikāyaṁ pariyādiyitvā sabbaṁ assakāyaṁ pariyādiyitvā sabbaṁ rathakāyaṁ pariyādiyitvā sabbaṁ pattikāyaṁ pariyādiyitvā jīvantameva naṁ osajji.
osajji → ossajji (bj, sya-all, km, pts1ed, pts2ed) | ossajji → ossaji (bj: machasaṁ) | osajji → ossaji (cck: sī.); ossajji (cck: syā. kaṁ. pī.) | ossajji → So B. and S3 (except the abridgment which is in S3 only); but S1-2 intermingle this and the preceding paragraph, suppressing the last word of the first and retaining only the last of the second. S2 has: jīvantam eva nam ossajji (or ossaji); S1 jīvantam eva naṁ mevanaṁ ossaji (from the first jīvantaṁ); S3 has ossajeyyan-ti . . . ossajī as B. (pts note) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th)

Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pavisiṁsu.
pavisiṁsu sāvatthiyaṁ → pāvisiṁsu sāvatthiyam (pts) | pāvisiṁsu → S1-3 pavisiṁsu. (pts note) | pattacīvaramādāya sāvatthiṁ → pattacīvaram ādāya sāvatthim (pts)
ครั้นเวลาเช้า ภิกษุจำนวนมากครองอันตรวาสก ถือบาตรและจีวร เที่ยวไป บิณฑบาตยังกรุงสาวัตถี
Sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
caritvā → S1-3 pavisitvā. (pts note) | sāvatthiyaṁ → sāvatthiyam (pts) | pacchābhattaṁ → pacchābhattam (pts) | tenupasaṅkamiṁsu → ten-upasaṅkamiṁsu (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts) | bhagavantaṁ etadavocuṁ → bhagavantam etad avocuṁ (pts)
กลับจากบิณฑบาต ภายหลังจากฉันภัตตาหารเสร็จแล้ว เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควร ภิกษุทั้งหลายได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า

“Idha, bhante, rājā māgadho ajātasattu vedehiputto caturaṅginiṁ senaṁ sannayhitvā rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ abbhuyyāsi yena kāsi.
pasenadiṁ kosalaṁ → pasenadikosalaṁ (sya-all, pts) | kāsi → kāsī (pts) | vedehiputto → vedehi-putto (pts) | pasenadiṁ kosalaṁ → pasenadi-kosalam (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระเจ้าอชาตศัตรู เวเทหิบุตร ผู้ครองแคว้นมคธ ทรงจัดจตุรงคินีเสนา ยกมา รุกรานพระเจ้าปเสนทิโกศลทางแคว้นกาสี
Assosi kho, bhante, rājā pasenadi kosalo:
pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th, pts)
พระเจ้าปเสนทิโกศลทรงสดับข่าวว่า
‘rājā kira māgadho ajātasattu vedehiputto caturaṅginiṁ senaṁ sannayhitvā mamaṁ abbhuyyāto yena kāsī’ti.
vedehiputto → vedehi-putto (pts) | abbhuyyāto → abbhuyāto (pts) | kāsīti → kāsī ti (pts)
‘พระเจ้าอชาตศัตรู เวเทหิบุตร ผู้ครองแคว้นมคธ ทรงจัดจตุรงคินีเสนา ยกมา รุกรานเราทางแคว้นกาสี’
Atha kho, bhante, rājā pasenadi kosalo caturaṅginiṁ senaṁ sannayhitvā rājānaṁ māgadhaṁ ajātasattuṁ vedehiputtaṁ paccuyyāsi yena kāsi.
yena kāsi → (pts) | paccuyyāsi → B. adds yena kāsī. (pts note) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | rājānaṁ māgadhaṁ ajātasattuṁ vedehiputtaṁ → rājānam māgadham ajātasattum vedehi-puttam (pts)
จึงทรงจัดจตุรงคินีเสนา ยกออกไปต่อสู้กับพระเจ้าอชาตศัตรู เวเทหิบุตร ผู้ครองแคว้นมคธ ป้องกันแคว้นกาสี
Atha kho, bhante, rājā ca māgadho ajātasattu vedehiputto rājā ca pasenadi kosalo saṅgāmesuṁ.
pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | vedehiputto → vedehi-putto (pts) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts)
ครั้งนั้น พระเจ้าอชาตศัตรู เวเทหิบุตร ผู้ครองแคว้นมคธ กับพระเจ้าปเสนทิโกศล ทรงทำสงครามต่อกัน
Tasmiṁ kho pana, bhante, saṅgāme rājā pasenadi kosalo rājānaṁ māgadhaṁ ajātasattuṁ vedehiputtaṁ parājesi, jīvaggāhañca naṁ aggahesi.
bhante → (pts) | pana → B. adds bhante. (pts note) | aggahesi → S1 aggahehi as above. (pts note) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th)
สงครามครั้งนั้น พระเจ้าปเสนทิโกศลทรงชนะพระเจ้าอชาตศัตรู เวเทหิบุตร ผู้ครองแคว้นมคธ และได้จับเป็นเชลยศึก
Atha kho, bhante, rañño pasenadissa kosalassa etadahosi:
pasenadissa kosalassa → pasenadikosalassa (sya-all) | pasenadissa kosalassa etadahosi → pasenadikosalassa etad ahosi (pts) | pasenadissa kosalassa etadahosi → pasenadi-kosalassa etad ahosi (pts)
ครั้งนั้น พระเจ้าปเสนทิโกศลได้มีพระดำริ ดังนี้ว่า
‘kiñcāpi kho myāyaṁ rājā māgadho ajātasattu vedehiputto adubbhantassa dubbhati, atha ca pana me bhāgineyyo hoti.
ca → va (pts) | adubbhantassa → SS. adubbhassa. (pts note) | myāyaṁ → myāyam (pts) | vedehiputto → vedehi-putto (pts)
‘ถึงแม้พระเจ้าอชาตศัตรู เวเทหิบุตร ผู้ครองแคว้นมคธนี้ จะประทุษร้ายเรา ผู้มิได้ประทุษร้าย แต่เธอก็ยังเป็นหลานของเรา
Yannūnāhaṁ rañño māgadhassa ajātasattuno vedehiputtassa sabbaṁ hatthikāyaṁ pariyādiyitvā sabbaṁ assakāyaṁ sabbaṁ rathakāyaṁ sabbaṁ pattikāyaṁ pariyādiyitvā jīvantameva naṁ osajjeyyan’”ti.
rathakāyaṁ → rathakāyaṁ pariyādiyitvā (bj) | hatthikāyaṁ pariyādiyitvā → hatthikāyam paridāyitvā sabbam assakāyam (pts) | ti → S3 ossajeyyan. (pts note) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | osajjeyyanti → ossajjeyyanti (bjt, th)
ทางที่ดีเราควรยึดพลช้าง พลม้า พลรถและพลเดินเท้าทั้งหมดของพระเจ้าอชาตศัตรู เวเทหิบุตร ผู้ครองแคว้นมคธ แล้วปล่อยพระองค์ให้รอดชีวิตไป’

“Atha kho, bhante, rājā pasenadi kosalo rañño māgadhassa ajātasattuno vedehiputtassa sabbaṁ hatthikāyaṁ pariyādiyitvā sabbaṁ assakāyaṁ pariyādiyitvā sabbaṁ rathakāyaṁ pariyādiyitvā sabbaṁ pattikāyaṁ pariyādiyitvā jīvantameva naṁ osajjī”ti.
ajātasattuno → asatajātasattuno (bj) | osajjīti → ossajji (bj) | hatthikāyaṁ → hatthikāyam pariyādiyitvā sabbam assakāyam (pts) | assakāyaṁ → rathākāyam (pts) | sabbaṁ rathakāyaṁ → sabbam pattikāyam (pts) | nam → B. omits nam. (pts note) | ossajjīti → S1-3 (perhaps2) ossajīti. (pts note) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | vedehiputtassa → vedehi-puttassa (pts) | hatthikāyaṁ → hatthi-kāyam (pts) | sabbaṁ assakāyaṁ → sabbam assa-kāyam (pts) | rathakāyaṁ → rathā-kāyam (pts) | sabbaṁ pattikāyaṁ → sabbam patti-kāyam (pts) | jīvantameva naṁ osajjīti → jīvantam eva nam ossajjīti (pts)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ลำดับนั้น พระเจ้าปเสนทิโกศลทรงยึดพลช้าง พลม้า พลรถ และพลเดินเท้าทั้งหมดของพระเจ้าอชาตศัตรู เวเทหิบุตร ผู้ครองแคว้นมคธ แล้วทรงปล่อยพระองค์ให้รอดชีวิตไป”

Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imā gāthāyo abhāsi:
velāyaṁ → velayam (pts) | etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคทรงทราบเนื้อความนี้แล้ว จึงได้ตรัสคาถาเหล่านี้ ในเวลานั้นว่า

“Vilumpateva puriso, yāvassa upakappati;คนจะแย่งชิงได้ เท่าที่การแย่งชิงนั้นจะเป็นไปได้ Yadā caññe vilumpanti, so vilutto viluppati.
c-aññe → S3 yadācaṁñā-; S2 yadācakkhoññā vilumpanti. (pts note) viluppati → vilumpati (bj, sya-all, pts1ed, pts2ed, mr) | viluppati ṭhānañhi → vilumpati ṭhānaṁhi (pts) | viluppati → vilumpati (bj: syā, sīmu3, sīmu7, sī.pavi, PTS) | viluppati → vilumpati (cck: sī. pī. ka.)
แต่เมื่อใดคนเหล่าอื่นมาแย่งชิงบ้าง เมื่อนั้นผู้แย่งชิงนั้นก็กลับถูกเขาแย่งชิงไป

Ṭhānañhi maññati bālo, yāva pāpaṁ na paccati;
maññati → maññatī (sya-all) | maññati → S1-3 maññatī; S2 maññatīti. (pts note) | ṭhānañhi → ṭhānaṁ hi (bjt) | ṭhānañhi → ṭhānaṁhi (pts)
เพราะว่าบาปยังไม่ให้ผลเพียงใด คนพาลย่อมสำคัญบาปว่าเป็นของดีเพียงนั้น
Yadā ca paccati pāpaṁ, atha dukkhaṁ nigacchati.
pāpam → See Dhammapada, v. 69. (pts note) atha → atha bālo (bj, sya-all) | dukkhaṁ → bālo dukkham (pts) | atha → atha dukkhaṁ (bj: machasaṁ) | + → labhati (th)
แต่เมื่อใดบาปให้ผล เมื่อนั้นคนพาลย่อมประสบทุกข์

Hantā labhati hantāraṁ, jetāraṁ labhate jayaṁ;
labhati → labhati hantā (sya-all, km) | hantāraṁ jetāraṁ labhate jayaṁ → hantāram jetāram labhati jāyaṁ (pts) | labhati → labhati hantā (cck: sī. syā. kaṁ.) | labhati → SS. labhati hantā. (pts note) labhati → SS labhate. (pts note) | jetāraṁ labhate jayaṁ → jetāram labhati jāyaṁ (pts)
ผู้ฆ่าย่อมได้รับการฆ่าตอบ ผู้ชนะย่อมได้รับการชนะตอบ
Akkosako ca akkosaṁ, rosetārañca rosako;
rosako → rosato paṭirosakotipi rosato parosakotipi pāṭho (sya-all: sī.) | rosako → S3 rosato paṭirosako; S1-2 rosato pacarosako. (pts note) | rosetārañca → rosetārañ ca (pts)
ผู้ด่าย่อมได้รับการด่าตอบ และผู้โกรธย่อมได้รับการโกรธตอบ
Atha kammavivaṭṭena, so vilutto viluppatī”ti.
kammavivaṭṭena → kamma-vivaṭṭena (pts) viluppatīti → vilumpatīti (sya-all); vilumpatīti sāvatthi nidānaṁ (pts) | viluppatīti → vilumpati (bj: syā, sīmu3, sīmu7, sī.pavi, PTS)
เพราะเมื่อกรรมให้ผล ผู้แย่งชิงนั้นย่อมถูกเขาแย่งชิงไป ทุติยสังคามสูตรที่ ๕ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย