Mallikāsutta
Mallikāsutta → dhītusuttaṁ (bj, sya-all, pts2ed); dhitā (pts1ed)๑๖ ธีตุสูตร
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthīnidānaṁ (sya-all)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
Atha kho rājā pasenadi kosalo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)ครั้งนั้น พระเจ้าปเสนทิโกศลเสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้ว ประทับนั่ง ณ ที่สมควร
Atha kho aññataro puriso yena rājā pasenadi kosalo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rañño pasenadissa kosalassa upakaṇṇake ārocesi:
pasenadissa kosalassa → pasenadikosalassa (sya-all, pts) | pasenadi kosalo → pasenādikosalo (pts) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo tenupasaṅkami → pasenādi-kosalo ten-upasaṅkami (pts) | pasenadissa kosalassa → pasenadi-kosalassa (pts)ลำดับนั้น บุรุษคนหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระเจ้า ปเสนทิโกศล ถึงที่ประทับแล้วกราบทูล ณ ที่ใกล้พระกรรณของพระเจ้าปเสนทิโกศล ว่า
“mallikā, deva, devī dhītaraṁ vijātā”ti.
deva → SS. omit deva. (pts note) | vijātāti → vijātā ti (pts)“ขอเดชะใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท พระนางมัลลิกาเทวีประสูติพระธิดาแล้ว”
Evaṁ vutte, rājā pasenadi kosalo anattamano ahosi.
pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | evaṁ → evam (pts) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts)เมื่อ ราชบุรุษกราบทูลอย่างนี้แล้ว พระเจ้าปเสนทิโกศลก็ไม่ทรงเบิกบานพระทัย
Atha kho bhagavā rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ anattamanataṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imā gāthāyo abhāsi:
anattamanataṁ → anattamanaṁ (bj) | pasenadiṁ kosalaṁ anattamanataṁ → pasenadikosalaṁ anattamanaṁ (sya-all) | rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ → rājānam pasenadikosalam (pts) | anattamanaṁ → anattamanataṁ (bj: machasaṁ, sīmu3, PTS) | anattamanataṁ → So B; S1-2; S3 anattañcanaṁ. (pts note) | rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ → rājānam pasenadi-kosalam (pts) | tāyaṁ velāyaṁ → tāyam velāyam (pts)ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคทรงทราบว่า “พระเจ้าปเสนทิโกศลไม่ทรงเบิกบาน พระทัย” จึงได้ตรัสคาถาเหล่านี้ในเวลานั้นว่า
“Itthīpi hi ekacciyā, seyyā posa janādhipa;
itthīpi → itthi pi (bj) | ekaccī → All the MSS. ekacci. (pts note) | ekacciyā → ekaccī yā (pts) seyyā → seyyotipi pāṭho (sya-all note) | seyyo → C. seyyā. (pts note) | posā → C. seems to read posā; B., SS posa. (pts note) | janādhipa → janādhi (th) | seyyā posa janādhipa → seyyo posā jānādhipa (pts)มหาบพิตรผู้เป็นใหญ่กว่าปวงชน แท้จริง แม้หญิงบางคน ก็ยังดีกว่า ขอพระองค์จงชุบเลี้ยงไว้เถิด Medhāvinī sīlavatī, sassudevā patibbatā.
sassudevā → sassudeva (pts) | sassudevā → sassu-deva (pts)หญิงผู้มีปัญญา มีศีล บำรุงแม่ผัวพ่อผัวดุจเทวดา จงรักภักดีต่อสามี ยังมีอยู่Tassā yo jāyati poso, sūro hoti disampati;
jāyati → jāyatī (sya-all)บุรุษที่เกิดจากหญิงนั้น ย่อมแกล้วกล้า เป็นใหญ่ในทิศได้ Tādisā subhagiyā putto, rajjampi anusāsatī”ti.
subhagiyā → subhariyā (sya-all, pts1ed, mr) | tādisā subhagiyā → tādiso subhariyā (pts) | subhagiyā → subhariyā (bj: PTS) | subhagiyā → subhariyāputto (cck: ka.) | tādisā → ba. evaṁ. yu. tādiso (sya-all note) | subhariyā → S2 B. tadisā; SS. subhagiyā. (pts note) ti → B. anussāsatīti. (pts note) | rajjampi anusāsatīti → rajjam pi anusāsatī ti sāvatthiyaṁ ekam antam (pts)บุตรของภรรยาดีเช่นนั้น ก็ครองราชสมบัติได้ ธีตุสูตรที่ ๖ จบ