Nakulapitusutta
Nakulapitusutta → nakulapitā (pts1ed)๑๓๑ นกุลปิตุสูตร
Ekaṁ samayaṁ bhagavā bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye.
susumāragire bhesakaḷāvane → suṁsumāragire bhesakalāvane (bj, pts) | susumāragire → sasumāragire (sya-all) | Suṁsumāragire → B1-2 susu-; B2 -gīre (pts note) | Bhesakalāvane → S1-3 -kaḷā- (pts note) | samayaṁ → samayam (pts)สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ เภสกฬาวัน อันเป็นที่พระ ราชทานอภัยแก่หมู่เนื้อ เขตกรุงสุงสุมารคิระ แคว้นภัคคะ
Atha kho nakulapitā gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami …pe… ekamantaṁ nisinno kho nakulapitā gahapati bhagavantaṁ etadavoca:
ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)ครั้งนั้น นกุลปิตุคหบดี เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ฯลฯ นั่ง ณ ที่สมควร ได้ทูลถามพระ ผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo yena m’idhekacce sattā diṭṭheva dhamme no parinibbāyanti?
no → na (pts) | yena midhekacce → yenamidhekacce (bjt) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | yena midhekacce → yena-m-idhekacce (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้สัตว์บางพวกในโลกนี้ ไม่ปรินิพพานในปัจจุบัน
Ko pana, bhante, hetu, ko paccayo yena m’idhekacce sattā diṭṭheva dhamme parinibbāyantī”ti?
ko → ko pana (pts) | yena midhekacce → yenamidhekacce (bjt) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | yena midhekacce → yena-m-idhekacce (pts)อนึ่ง อะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้สัตว์บางพวกในโลกนี้ ปรินิพพานในปัจจุบัน”
“Santi kho, gahapati, cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.
rūpā- → As in No. 118. This sutta being the sixth in which this subject is dealt with, I do not repeat the usual development (pts note) | kāmūpasaṁhitā rajanīyā → kāmūpasañhitā rajaniyā (th)พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า “คหบดี รูปที่พึงรู้แจ้งทางตาที่น่าปรารถนา น่า ใคร่ น่าพอใจ ชวนให้รัก ชักให้ใคร่ พาใจให้กำหนัดมีอยู่
Tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati.ถ้าภิกษุยังเพลิดเพลิน เชยชม ยึดติดรูปนั้นอยู่
Tassa taṁ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato tannissitaṁ viññāṇaṁ hoti tadupādānaṁ.
tannissitaṁ → taṁ nissitaṁ (th)เมื่อเธอเพลิดเพลิน เชยชม ยึดติดรูปนั้น วิญญาณ ที่อาศัยตัณหานั้น ความยึดมั่นตัณหานั้นก็มีอยู่
Saupādāno, gahapati, bhikkhu no parinibbāyati …pe…ภิกษุผู้ยังมีอุปาทานย่อมไม่ ปรินิพพาน ฯลฯ
santi kho, gahapati, jivhāviññeyyā rasā …pe…
+ → sotaviññeyyā saddā ghānaviññeyyā gandhā (bjt) | + → kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā (bjt)รสที่พึงรู้แจ้งทางลิ้น ฯลฯ
santi kho, gahapati, manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.
kāmūpasaṁhitā rajanīyā → kāmūpasañhitā rajaniyā (th)ธรรมารมณ์ที่พึงรู้แจ้งทางใจที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ชวนให้รัก ชักให้ใคร่ พาใจให้กำหนัดมีอยู่
Tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati.ถ้าภิกษุยังเพลิดเพลิน เชยชม ยึดติดธรรมารมณ์ นั้นอยู่
Tassa taṁ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato tannissitaṁ viññāṇaṁ hoti tadupādānaṁ.
tannissitaṁ → taṁ nissitaṁ (th)เมื่อเธอเพลิดเพลิน เชยชม ยึดติดธรรมารมณ์นั้น วิญญาณที่อาศัย ตัณหานั้น ความยึดมั่นตัณหานั้นก็มีอยู่
Saupādāno, gahapati, bhikkhu no parinibbāyati.
saupādāno → sa upādāno (bjt)ภิกษุผู้ยังมีอุปาทานย่อมไม่ปรินิพพาน
Ayaṁ kho, gahapati, hetu ayaṁ paccayo yena m’idhekacce sattā diṭṭheva dhamme no parinibbāyanti.
diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | ayaṁ → ayam (pts) | yena midhekacce → yena-midhekacce (pts) | diṭṭheva dhamme → diṭṭheva-dhamme (pts)คหบดี นี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้สัตว์บางพวกในโลกนี้ไม่ปรินิพพานในปัจจุบัน
Santi ca kho, gahapati, cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.
kāmūpasaṁhitā rajanīyā → kāmūpasañhitā rajaniyā (th)รูปที่พึงรู้แจ้งทางตาที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ชวนให้รัก ชักให้ใคร่ พาใจให้กำหนัดมีอยู่
Tañce bhikkhu nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati.
bhikkhu nābhinandati → bhikkhunābhinandati (my) | nābhinandati nābhivadati nājjhosāya → na abhinandati na abhivadati na ajjhosāya (th)ถ้าภิกษุไม่เพลิดเพลิน ไม่เชยชม ไม่ยึดติดรูปนั้นอยู่
Tassa taṁ anabhinandato anabhivadato anajjhosāya tiṭṭhato na tannissitaṁ viññāṇaṁ hoti, na tadupādānaṁ.
tannissitaṁ → taṁ nissitaṁ (th)เมื่อ เธอไม่เพลิดเพลิน ไม่เชยชม ไม่ยึดติดรูปนั้น วิญญาณที่อาศัยตัณหานั้นก็ไม่มี ความยึดมั่นตัณหานั้นก็ไม่มี
Anupādāno, gahapati, bhikkhu parinibbāyati …pe…ภิกษุผู้ไม่มีอุปาทานย่อมปรินิพพาน ฯลฯ
santi kho, gahapati, jivhāviññeyyā rasā …pe…
+ → sotaviññeyyā saddā ghānaviññeyyā gandhā (bjt) | + → kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā (bjt)รสที่พึงรู้แจ้งทางลิ้น ฯลฯ
santi kho, gahapati, manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.
kāmūpasaṁhitā rajanīyā → kāmūpasañhitā rajaniyā (th)ธรรมารมณ์ที่พึงรู้แจ้งทางใจที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ชวนให้รัก ชักให้ใคร่ พาใจให้กำหนัดมีอยู่
Tañce bhikkhu nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati.
nābhinandati nābhivadati nājjhosāya → na abhinandati na abhivadati na ajjhosāya (th)ถ้าภิกษุไม่เพลิดเพลิน ไม่เชยชม ไม่ยึดติด ธรรมารมณ์นั้นอยู่
Tassa taṁ nābhinandato nābhivadato anajjhosāya tiṭṭhato na tannissitaṁ viññāṇaṁ hoti na tadupādānaṁ.
nābhinandato nābhivadato → anabhinandato anabhivadato (bj, sya-all)เมื่อเธอไม่เพลิดเพลิน ไม่เชยชม ไม่ยึดติดธรรมารมณ์นั้น วิญญาณที่อาศัยตัณหานั้นก็ไม่มี ความยึดมั่นตัณหานั้นก็ไม่มี
Anupādāno, gahapati, bhikkhu parinibbāyati.ภิกษุผู้ไม่มีอุปาทาน ย่อมปรินิพพาน
Ayaṁ kho, gahapati, hetu, ayaṁ paccayo yena m’idhekacce sattā diṭṭheva dhamme parinibbāyantī”ti.
yena midhekacce → yenamidhekacce (bjt) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | ayaṁ → ayam (pts) | yena midhekacce → yena-midhekacce (pts)คหบดี นี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้สัตว์บางพวกในโลกนี้ปรินิพพานในปัจจุบัน”