Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 35.132สังยุตตนิกาย
  • 13. Gahapativagga

Lohiccasutta๑๓๒ โลหิจจสูตร

Ekaṁ samayaṁ āyasmā mahākaccāno avantīsu viharati makkarakate araññakuṭikāyaṁ.
makkarakate → makkarakaṭe (bj, sya-all, km, pts1ed) | makkarakate araññakuṭikāyaṁ → makkarakaṭe araññe kuṭikāyaṁ (pts) | makkarakate → makkarakaṭe (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | araññe → B1 arañña (pts note) | samayaṁ → samayam (pts) | mahākaccāno → mahā-kaccāno (pts)
สมัยหนึ่ง ท่านพระมหากัจจานะอยู่ ณ กุฎีป่า เขตเมืองมักกรกฏะ แคว้นอวันตี

Atha kho lohiccassa brāhmaṇassa sambahulā antevāsikā kaṭṭhahārakā māṇavakā yenāyasmato mahākaccānassa araññakuṭikā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā parito parito kuṭikāya anucaṅkamanti anuvicaranti uccāsaddā mahāsaddā kānici kānici seleyyakāni karonti:
seleyyakāni karonti → selissakāni karontā (bj); selissakāni karonti (pts1ed) | kuṭikāya → kuṭikāyaṁ (sya-all, pts) | seleyyakāni → selissakāni (pts) | selissakāni → seleyyakāni (bj: machasaṁ, syā); selokassakāni (bj: aṭṭhakathā) | karontā → karonti (bj: machasaṁ) | karonti → selissakāni karontā (cck: sī.) | karonti → selissakāni karontā (sya-all: sī.) | mahākaccānassa → mahā-kaccānassa (pts) | kuṭikāya → kuṭikāyam (pts)
ครั้งนั้น มาณพผู้หาฟืนซึ่งเป็นศิษย์ของโลหิจจพราหมณ์จำนวนมาก เข้าไปยังกุฎีป่าของท่านพระมหากัจจานะ เที่ยวเดินไปมารอบ ๆ กุฎี เล่นกระโดด ปล้ำกัน ส่งเสียงอื้ออึงเซ็งแซ่ว่า
“ime pana muṇḍakā samaṇakā ibbhā kaṇhā bandhupādāpaccā, imesaṁ bharatakānaṁ sakkatā garukatā mānitā pūjitā apacitā”ti.
kaṇhā → kiṇhā (bj, pts1ed) | ibbhā kaṇhā → ibbhākiṇhā (bj) | apacitāti → apacināti (bj) | bharatakānaṁ → bhāratakānaṁ (sya-all) | samaṇakā → samaṇaka (pts) | kaṇhā → kiṇhā (pts) | imesaṁ bharatakānaṁ → imesam bhāratakānaṁ (pts) | ibbhākiṇhā → kaṇhā (bj: machasaṁ, syā) | kaṇhā → kiṇhā (cck: sī. pī.) | kiṇhā → B1-2 kaṇhā (pts note) | bhāratakānaṁ → B1-2 bhara- (pts note)
“สมณะศีรษะโล้นเหล่านี้ เป็นคนรับใช้ เป็นคนวรรณะต่ำ (กัณหโคตร) เกิด จากบาทของท้าวมหาพรหมอันชาวภารตะ เหล่านี้สักการะ เคารพ นับถือ บูชา นอบน้อม”

Atha kho āyasmā mahākaccāno vihārā nikkhamitvā te māṇavake etadavoca:
mahākaccāno → mahā-kaccāno (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
ลำดับนั้น ท่านพระมหากัจจานะออกจากที่อยู่แล้วได้กล่าวกับมาณพเหล่านั้น ดังนี้ว่า
“mā māṇavakā saddamakattha;
māṇavakā → mā mānavakā (bj: machasaṁ, syā) | akattha → B1 Mā māṇavā-; B2 Māṇavakā saddam mākattha (pts note) | + → vo (bjt, pts) | saddamakattha → saddam akattha (pts)
“มาณพทั้งหลาย เธอทั้งหลายอย่าได้ส่งเสียงดัง
dhammaṁ vo bhāsissāmī”ti.เราจักกล่าวธรรมแก่เธอ ทั้งหลาย”

Evaṁ vutte, te māṇavakā tuṇhī ahesuṁ.
tuṇhī → tuṇhi (pts) | evaṁ → evam (pts)
เมื่อท่านพระมหากัจจานะกล่าวอย่างนี้แล้ว มาณพเหล่านั้นก็นิ่งเฉย
Atha kho āyasmā mahākaccāno te māṇavake gāthāhi ajjhabhāsi:
mahākaccāno → mahā-kaccāno (pts)
ลำดับนั้น ท่านพระมหากัจจานะได้กล่าวกับมาณพเหล่านั้นด้วยคาถาทั้งหลายว่า

“Sīluttamā pubbatarā ahesuṁ, te brāhmaṇā ye purāṇaṁ saranti;
sīluttamā → sīluttarā (bj: sī.pavi) | Sīluttamā → S1-3 sīluttarā (pts note)
“พราหมณ์เหล่าใดระลึกถึงธรรมดั้งเดิมได้ พราหมณ์เหล่านั้นเป็นผู้มีศีลสูงสุด เก่าแก่กว่า
Guttāni dvārāni surakkhitāni, ahesuṁ tesaṁ abhibhuyya kodhaṁ.
ahesuṁ → ahesu (th)
พราหมณ์เหล่านั้นคุ้มครอง รักษาทวารทั้งหลายดีแล้ว เพราะครอบงำความโกรธได้

Dhamme ca jhāne ca ratā ahesuṁ, te brāhmaṇā ye purāṇaṁ saranti.พราหมณ์เหล่าใดระลึกถึงธรรมดั้งเดิมได้ พราหมณ์เหล่านั้นเป็นผู้ยินดีในธรรมและฌาน

Ime ca vokkamma japāmaseti, gottena mattā visamaṁ caranti;
ime ca → imeva (sya-all) | japāmaseti → jahāmhaseti (sya-all) | ca → ime ca (bj: syā) | japāmaseti → jahāmbhaseti (bj: syā) | jappāmaseti → S1-3 japā- (pts note) visamaṁ → visamam (pts)
อนึ่ง พราหมณ์ทั้งหลายละเลยธรรมเหล่านี้ สำคัญว่า ‘เราสาธยายมนตร์’ เมาเพราะโคตร
Kodhābhibhūtā puthuattadaṇḍā, virajjamānā sataṇhātaṇhesu.
puthuattadaṇḍā → suputhuttadaṇḍā (sya-all, km, mr) | puthuattadaṇḍā virajjamānā sataṇhātaṇhesu → suputhuttadaṇḍā virujjhamānā tasathāvaresu (sya-all) | attadaṇḍā → suputhuttadaṇḍā (bj: syā) | puthuattadaṇḍā → kodhābhibhūtāsuputhuttadaṇḍā (cck: syā. kaṁ. ka.) | puthu-attadaṇḍā → S1 puthū-; B1-2 suputhuttadaṇḍo (pts note) | puthuattadaṇḍā → puthu attadaṇḍā (bjt) sataṇhātaṇhesu → tasathāvaresu (bj) | virajjamānā sataṇhātaṇhesu → virajjhamānā tasathāvaresu (pts) | tasathāvaresu → sataṇhā taṇhesu (bj: machasaṁ) | virajjhamānā → B1-2 virujjha- (pts note) | virajjamānā sataṇhātaṇhesu → virujjhamānā tasathāvaresu (th)
ถูกความโกรธครอบงำ มีอาชญาในตนมาก ประพฤติผิดในสัตว์ทั้งหลายทั้งที่สะดุ้งกลัวและไม่สะดุ้งกลัว จึงประพฤติไม่สม่ำเสมอ

Aguttadvārassa bhavanti moghā, supineva laddhaṁ purisassa vittaṁ;
supineva → supinova (bj) | supinova → supinena (bj: sīmu, sī.pavi) | supineva → S3 supinena (pts note) | laddhaṁ → laddham (pts)
การสมาทานวัตรทั้งปวง คือ การไม่กิน การนอนบนพื้นดิน การอาบน้ำเวลาเช้า และพระเวท ๓ ของพราหมณ์ผู้ไม่คุ้มครองทวารย่อมไร้ผล เหมือนคนได้ทรัพย์เครื่องปลื้มใจในความฝันฉะนั้น
Anāsakā thaṇḍilasāyikā ca, pāto sinānañca tayo ca vedā.
sinānañca → sitānañca (bj) | pāto → pātho (pts) | sinānañca → So B1; B2 pātopinānañca; S1 pāposinānañca; S3 pāpāsinānañca (pts note)

Kharājinaṁ jaṭāpaṅko, mantā sīlabbataṁ tapo;
jaṭāpaṅko → jaṭā paṅko (bjt, th) tapo → S1-3 add ca (pts note)
หนังเสือที่หยาบ การมุ่นผม การไม่ชำระฟัน มนตร์ ศีลและพรตเป็นตบะ (ของพราหมณ์)
Kuhanā vaṅkadaṇḍā ca, udakācamanāni ca;
kuhanā → kuhakā (bj) | vaṅkadaṇḍā → vaṅkaṁ daṇḍā (pts) | vaṅkaṁ → S3 vaṅka (pts note) manāni → B2 majjanāni; S3 has nāni; but one ma is put before udakā ca (pts note) | udakācamanāni → udakā ca manāni (th, pts)
การหลอกลวง ไม้เท้าที่คด และการใช้น้ำลูบหน้า
Vaṇṇā ete brāhmaṇānaṁ, katā kiñcikkhabhāvanā.
katā kiñcikkhabhāvanā cittañca → katakiñcikkhabhāvanā cittañceca (bj) | kiñcikkhabhāvanā cittañca → kiñcikkhabāvanā cittaṁ ca (pts) | katakiñcikkhabhāvanā → katākiñcikkhabhāvanā (bj: machasaṁ)
ข้อวัตรที่พรรณนามาเหล่านี้ พวกพราหมณ์ทำเพราะต้องการอามิส

Cittañca susamāhitaṁ, vippasannamanāvilaṁ;
cittañca → cittañceca (bjt) | cittañca → ca (pts) vippasannamanāvilaṁ → vippasannam anāvilaṁ (pts)
ส่วนจิตที่ตั้งมั่นดีแล้ว ย่อมผ่องใส ไม่ขุ่นมัว
Akhilaṁ sabbabhūtesu, so maggo brahmapattiyā”ti.
akhilaṁ → B2 akhīlaṁ (pts note)
อ่อนโยนในสัตว์ทั้งปวง นั้นเป็นทางเพื่อถึงความเป็นพรหม”

Atha kho te māṇavakā kupitā anattamanā yena lohicco brāhmaṇo tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā lohiccaṁ brāhmaṇaṁ etadavocuṁ:
lohiccaṁ brāhmaṇaṁ etadavocuṁ → lohiccam brāhmaṇam etad avocuṁ (pts)
ลำดับนั้น มาณพเหล่านั้นโกรธเคือง ไม่พอใจ ได้เข้าไปหาโลหิจจพราหมณ์ ถึงที่อยู่แล้วกล่าวกับโลหิจจพราหมณ์ดังนี้ว่า
“yagghe bhavaṁ jāneyya, samaṇo mahākaccāno brāhmaṇānaṁ mante ekaṁsena apavadati, paṭikkosatī”ti?
mante → mantaṁ (mr) | apavadati → asaṁvadati (sya-all) | apavadati → asaṁvadati (bj: syā) | mante → mantaṁ (cck: ka.) | mante → B2 mantam (pts note) | mahākaccāno brāhmaṇānaṁ → mahā-kaccāno brāhmaṇānam (pts)
“ขอท่านผู้เจริญโปรดทราบ พระ มหากัจจานะข้อนขอด คัดค้านมนตร์ของพราหมณ์ทั้งหลายโดยส่วนเดียว”

Evaṁ vutte, lohicco brāhmaṇo kupito ahosi anattamano.
ahosi → S1-3 omit ahosi (pts note)
เมื่อ มาณพเหล่านั้นกล่าวอย่างนี้แล้วโลหิจจพราหมณ์ก็โกรธเคือง ไม่พอใจ
Atha kho lohiccassa brāhmaṇassa etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
ทีนั้น โลหิจจพราหมณ์ได้มีความคิดดังนี้ว่า
“na kho pana metaṁ patirūpaṁ yohaṁ aññadatthu māṇavakānaṁyeva sutvā samaṇaṁ mahākaccānaṁ akkoseyyaṁ paribhāseyyaṁ.
mahākaccānaṁ akkoseyyaṁ → akkoseyyaṁ virujjheyyaṁ (sya-all, km, mr) | patirūpaṁ → paṭirūpaṁ (sya-all) | paribhāseyyaṁ → akkoseyyaṁ virujjheyyaṁ paribhāseyyaṁ (bj: syā) | akkoseyyaṁ → akkoseyyaṁ virujjheyyaṁ (cck: syā. kaṁ. ka.) | tam → B1 omits me; S1 omits pana (pts note) | akkoseyyaṁ → B1 inserts virujjheyyaṁ (pts note) | māṇavakānaṁyeva sutvā → māṇavakānaṁ yevasutvā (bjt) | aññadatthu māṇavakānaṁyeva → aññadatthuṁ māṇavakānaṁ yeva (th) | metaṁ → me tam (pts) | yohaṁ → yo ham (pts) | māṇavakānaṁyeva → māṇavakānaṁ yeva (pts) | samaṇaṁ mahākaccānaṁ → samaṇam mahā-kaccānam (pts)
“เป็นการไม่สมควรเลยที่เราจะพึงด่า เหน็บแนม บริภาษพระมหากัจจานะ เพราะฟังคำของพวกมาณพแต่ฝ่ายเดียวเท่านั้น
Yannūnāhaṁ upasaṅkamitvā puccheyyan”ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yaṁ nūnāham (pts)
ทางที่ดี เราควรเข้าไปถาม”

Atha kho lohicco brāhmaṇo tehi māṇavakehi saddhiṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākaccānena saddhiṁ sammodi.
māṇavakehi → mānavakehi (pts) | mahākaccāno → mahakaccāno (pts) | mahākaccānena → mahākaccanena (pts) | mahākaccāno → maha-kaccāno (pts) | mahākaccānena → mahā-kaccanena (pts)
ต่อมา โลหิจจพราหมณ์กับมาณพเหล่านั้นเข้าไปหาท่านพระมหากัจจานะถึง ที่อยู่ ได้สนทนาปราศรัยพอเป็นที่บันเทิงใจ

Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho lohicco brāhmaṇo āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all); sārānīyaṁ (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavoca → āyasmantam mahā-kaccānam etad avoca (pts)
พอเป็นที่ระลึกถึงกันแล้ว นั่ง ณ ที่ สมควร ได้เรียนถามท่านพระมหากัจจานะดังนี้ว่า
“āgamaṁsu nu khvidha, bho kaccāna, amhākaṁ sambahulā antevāsikā kaṭṭhahārakā māṇavakā”ti?
nu → B1 omits nu (pts note) | māṇavakāti → māṇavakā ti (pts)
“ท่านกัจจานะ มาณพผู้หาฟืน ซึ่งเป็นศิษย์ของข้าพเจ้าจำนวนมากได้มาในที่นี้หรือ”

“Āgamaṁsu khvidha te, brāhmaṇa, sambahulā antevāsikā kaṭṭhahārakā māṇavakā”ti.
kaṭṭhahārakā māṇavakāti → kaṭṭhaharakā māṇavakā ti (pts) | khvidha → S1-3 insert nu (pts note)
ท่านพระมหากัจจานะตอบว่า “พราหมณ์ มาณพผู้หาฟืนซึ่งเป็นศิษย์ของ ท่านจำนวนมาก ได้มาในที่นี้”

“Ahu pana bhoto kaccānassa tehi māṇavakehi saddhiṁ kocideva kathāsallāpo”ti?
saddhiṁ → S1-3 omit saddhiṁ (pts note) | kathāsallāpoti → S3 -sallāposoti (pts note) | kocideva → koci deva (bjt, th) | kocideva → kocid eva (pts)
“ท่านกัจจานะได้สนทนาอะไรบ้างกับมาณพเหล่านั้น”

“Ahu kho me, brāhmaṇa, tehi māṇavakehi saddhiṁ kocideva kathāsallāpo”ti.
kocideva → ahosi (sya-all) | me → Omitted by S1-3 (pts note) | kocideva kathāsallāpoti → kocid eva kathāsallāpo ti (pts)
“พราหมณ์ อาตมภาพได้สนทนาบางอย่างกับมาณพเหล่านั้นเหมือนกัน”

“Yathā kathaṁ pana bhoto kaccānassa tehi māṇavakehi saddhiṁ ahosi kathāsallāpo”ti?
māṇavakehi saddhiṁ → mānavakehi saddhim (pts) | kathaṁ pana → kathampana (bjt) | kathaṁ → katham (pts)
“ท่านกัจจานะได้สนทนากับมาณพเหล่านั้นอย่างไร”

“Evaṁ kho me, brāhmaṇa, tehi māṇavakehi saddhiṁ ahosi kathāsallāpo:
kathāsallāpo sīluttamā → kathāsallāpoti siṁluttamā (sya-all) | kathāsallāpo → B1-2 add ti (pts note) | kathāsallāpo → kathā sallāpo (bjt) | saddhiṁ → saddhim (pts)
“พราหมณ์ อาตมภาพได้สนทนากับมาณพเหล่านั้นอย่างนี้ว่า

‘Sīluttamā pubbatarā ahesuṁ, te brāhmaṇā ye purāṇaṁ saranti;
sīluttamā → siṁluttamā (th)
‘พราหมณ์เหล่าใดระลึกถึงธรรมดั้งเดิมของพราหมณ์ได้ พราหมณ์เหล่านั้นเป็นผู้มีศีลสูงสุด เก่าแก่กว่า
…pe… akhilaṁ sabbabhūtesu,
akhilaṁ → akhilam (pts)
ฯลฯ อ่อนโยนในสัตว์ทั้งปวง
So maggo brahmapattiyā’ti.
brahmapattiyāti → brahmapattiyā ti (pts)
นั้นเป็นทางเพื่อถึงความเป็นพรหม’

Evaṁ kho me, brāhmaṇa, tehi māṇavakehi saddhiṁ ahosi kathāsallāpo”ti.
māṇavakehi → (sya-all) | māṇavakehi → Missing in B1-2 (pts note) | saddhiṁ → saddhim (pts)
พราหมณ์ อาตมภาพได้สนทนากับมาณพเหล่านั้นอย่างนี้แล”

“‘Aguttadvāro’ti bhavaṁ kaccāno āha.
Aguttadvāro’ti → aguttadvāro aguttadvāroti (mr) | Aguttadvāro’ti → aguttadvāro aguttadvāroti (cck: ka.) | Aguttadvāro → Repeated by B1 (pts note) | aguttadvāroti → aguttadvāro ti (pts)
“ท่านกัจจานะได้กล่าวว่า ‘บุคคลชื่อว่าไม่คุ้มครองทวาร’
Kittāvatā nu kho, bho kaccāna, aguttadvāro hotī”ti?
bho → (pts) | kaccāna → nu kho kaccāna (bj: sīmu, sī.pavi) | kho → B inserts bho (pts note)
ด้วยเหตุเพียงเท่าไร หนอ บุคคลจึงชื่อว่าไม่คุ้มครองทวาร”

“Idha, brāhmaṇa, ekacco cakkhunā rūpaṁ disvā piyarūpe rūpe adhimuccati, appiyarūpe rūpe byāpajjati, anupaṭṭhitakāyassati ca viharati, parittacetaso
anupaṭṭhitakāyassati ca → anupaṭṭhitāya satiyāva (sya-all); anupaṭṭhitāya satiyā ca (pts1ed, mr) | rūpe byāpajjati anupaṭṭhitakāyassati → vyāpajjati anupaṭṭhitāya satiyā (pts) | ca → anupaṭṭhitāyasatiyā (bj: syā); kāyasatiyā (bj: sīmu) | anupaṭṭhitakāyassati → anupaṭṭhitāya satiyā (syā. kaṁ. pī. ka.) upari āsīvisavagge avassutasutte pana ‘‘anupaṭṭhitakāyassatī’’tveva sabbattha dissati (cck note) | satiyā → S1-3 anupaṭṭhitakāya sati always (pts note) | byāpajjati anupaṭṭhitakāyassati → vyāpajjati anupaṭṭhitakāyasati (bjt)
“พราหมณ์ บุคคลบางคนในโลกนี้เห็นรูปทางตาแล้วย่อมยินดีในรูปที่น่ารัก ย่อมยินร้ายในรูปที่ไม่น่ารัก เป็นผู้ไม่ตั้งมั่นกายคตาสติ มีปริตตจิต อยู่
tañca cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ yathābhūtaṁ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti.
aparisesā → aparisesā na (bj, pts) | yatthassa → yathāssa (sya-all, pts) | yatthassa → sathāssa (bj: syā) | yathāssa → S1-3 yatthassa alays (pts note) | na → S1-3 omit na here and further on (pts note) | tañca cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ → tañ ca cetovimuttim paññāvimuttim (pts)
และไม่รู้ชัด เจโตวิมุตติ และปัญญาวิมุตติ ตามความเป็นจริง อันเป็นที่ดับไปโดยไม่เหลือแห่ง ธรรมที่เป็นบาปอกุศลเหล่านั้นที่เกิดขึ้นแล้วแก่บุคคลนั้น

Sotena saddaṁ sutvā …ฟังเสียงทางหู ฯลฯ

ghānena gandhaṁ ghāyitvā …
gandhaṁ → gandham (pts)
ดมกลิ่นทางจมูก ฯลฯ

jivhāya rasaṁ sāyitvā …ลิ้มรสทางลิ้น ฯลฯ

kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …
phoṭṭhabbaṁ → phoṭṭhabbam (pts)
ถูกต้องโผฏฐัพพะทางกาย ฯลฯ

manasā dhammaṁ viññāya piyarūpe dhamme adhimuccati, appiyarūpe ca dhamme byāpajjati, anupaṭṭhitakāyassati ca viharati, parittacetaso
ca → (bj, sya-all, pts) | anupaṭṭhitakāyassati ca → anupaṭṭhitāya satiyāva (sya-all) | byāpajjati anupaṭṭhitakāyassati → vyāpajjati anupaṭṭhitāya satiyā (pts) | byāpajjati anupaṭṭhitakāyassati → vyāpajjati anupaṭṭhitakāyasati (bjt)
รู้แจ้งธรรมารมณ์ทางใจแล้วย่อมยินดีในธรรมารมณ์ที่น่ารัก ย่อมยินร้าย ในธรรมารมณ์ที่ไม่น่ารัก เป็นผู้ไม่ตั้งมั่นกายคตาสติ มีปริตตจิตอยู่
tañca cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ yathābhūtaṁ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti.
yatthassa → yathāssa (sya-all, pts) | aparisesā → aparisesā na (sya-all, pts) | cetovimuttiṁ → cetovimuttim (pts)
และไม่รู้ชัด เจโตวิมุตติและปัญญาวิมุตติตามความเป็นจริง อันเป็นที่ดับไปโดยไม่เหลือแห่ง ธรรมที่เป็นบาปอกุศลเหล่านั้นที่เกิดขึ้นแล้วแก่บุคคลนั้น

Evaṁ kho, brāhmaṇa, aguttadvāro hotī”ti.พราหมณ์ บุคคลชื่อว่าไม่คุ้มครองทวารเป็นอย่างนี้แล”

“Acchariyaṁ, bho kaccāna, abbhutaṁ, bho kaccāna.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | acchariyaṁ → acchariyam (pts) | abbhutaṁ → abbhutam (pts)
พราหมณ์กล่าวว่า “ท่านกัจจานะ น่าอัศจรรย์จริง ไม่เคยปรากฏ
Yāvañcidaṁ bhotā kaccānena aguttadvārova samāno aguttadvāroti akkhāto.
bhotā → S3 bhokatā (pts note) | samāno → S3 samaṇo (pts note) | aguttadvārova → aguttadvāro va (pts) | aguttadvāroti → aguttadvāro ti (pts)
ท่าน กัจจานะเรียกบุคคลผู้ไม่คุ้มครองทวารแล้วแลว่า ‘ไม่คุ้มครองทวาร’

‘Guttadvāro’ti bhavaṁ kaccāno āha.
ti → S3 guttadvāro ti guttadvāro (pts note) | guttadvāroti → guttadvāro guttadvāro ti (pts)
ท่านกัจจานะ ได้กล่าวว่า ‘บุคคลชื่อว่าคุ้มครองทวาร’
Kittāvatā nu kho, bho kaccāna, guttadvāro hotī”ti?ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ บุคคลจึงชื่อว่า คุ้มครองทวาร”

“Idha, brāhmaṇa, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā piyarūpe rūpe nādhimuccati, appiyarūpe rūpe na byāpajjati, upaṭṭhitakāyassati ca viharati, appamāṇacetaso
upaṭṭhitakāyassati ca → upaṭṭhitāya satiyāva (sya-all) | byāpajjati upaṭṭhitakāyassati → vyāpajjati upaṭṭhitāya satiyā (pts) | satiyā → S1-3 upa (S3 uppa here) ṭṭhita kāya sati (pts note) | byāpajjati upaṭṭhitakāyassati → vyāpajjati upaṭṭhitakāyasati (bjt) | appiyarūpe → apiyarūpe (pts)
“พราหมณ์ ภิกษุบางรูปในธรรมวินัยนี้ เห็นรูปทางตาแล้ว ย่อมไม่ยินดีใน รูปที่น่ารัก ไม่ยินร้ายในรูปที่ไม่น่ารัก เป็นผู้ตั้งมั่นกายคตาสติ มีอัปปมาณจิต อยู่
tañca cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ yathābhūtaṁ pajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti.
yatthassa → yathāssa (sya-all, pts) | yathābhūtaṁ → yathābhūtam (pts)
และรู้ชัดเจโตวิมุตติและปัญญาวิมุตติตามความเป็นจริง อันเป็นที่ดับไปโดยไม่เหลือ แห่งธรรมที่เป็นบาปอกุศลเหล่านั้นที่เกิดขึ้นแล้วแก่ภิกษุนั้น

Sotena saddaṁ sutvā …
saddaṁ → saddam (pts)
ฟังเสียงทางหู ฯลฯ

ghānena gandhaṁ ghāyitvā …
gandhaṁ → gandham (pts)
ดมกลิ่นทางจมูก ฯลฯ

jivhāya rasaṁ sāyitvā …
rasaṁ → rasam (pts)
ลิ้มรสทางลิ้น ฯลฯ

kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …
phoṭṭhabbaṁ → phoṭṭhabbam (pts)
ถูกต้องโผฏฐัพพะทางกาย ฯลฯ

manasā dhammaṁ viññāya piyarūpe dhamme nādhimuccati, appiyarūpe dhamme na byāpajjati, upaṭṭhitakāyassati ca viharati, appamāṇacetaso
upaṭṭhitakāyassati ca → upaṭṭhitāya satiyāva (sya-all) | dhamme → (pts) | byāpajjati upaṭṭhitakāyassati → vyāpajjati upaṭṭhitāya satiyā (pts) | byāpajjati upaṭṭhitakāyassati → vyāpajjati upaṭṭhitakāyasati (bjt) | dhammaṁ → dhammam (pts)
รู้แจ้งธรรมารมณ์ทางใจแล้ว ย่อมไม่ยินดีในธรรมารมณ์ที่น่ารัก ไม่ยินร้าย ในธรรมารมณ์ที่ไม่น่ารัก เป็นผู้ตั้งมั่นกายคตาสติ มีอัปปมาณจิตอยู่
tañca cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ yathābhūtaṁ pajānāti, yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti.
yatthassa → yathāssa (sya-all, pts) | cetovimuttiṁ → ceto vimuttiṁ (bjt) | tañca cetovimuttiṁ → tañ cetovimuttim (pts) | yathābhūtaṁ → yathābhūtam (pts)
และรู้ชัด เจโตวิมุตติและปัญญาวิมุตติตามความเป็นจริง อันเป็นที่ดับไปโดยไม่เหลือแห่ง ธรรมที่เป็นบาปอกุศลเหล่านั้นที่เกิดขึ้นแล้วแก่ภิกษุนั้น

Evaṁ kho, brāhmaṇa, guttadvāro hotī”ti.
evaṁ → evam (pts)
พราหมณ์ บุคคลชื่อว่าคุ้มครองทวารเป็นอย่างนี้แล”

“Acchariyaṁ, bho kaccāna, abbhutaṁ, bho kaccāna.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | abbhutaṁ → abbhutam (pts)
“ท่านกัจจานะ น่าอัศจรรย์จริง ไม่เคยปรากฏ
Yāvañcidaṁ bhotā kaccānena guttadvārova samāno guttadvāroti akkhāto.
yāvañcidaṁ → yāvañcidam (pts) | guttadvārova → guttadvāro ca (pts) | guttadvāroti → guttadvāro (pts)
ท่านกัจจานะเรียกบุคคลผู้ คุ้มครองทวารแล้วแลว่า ‘คุ้มครองทวาร’
Abhikkantaṁ, bho kaccāna; abhikkantaṁ, bho kaccāna.
bho → ko (sya-all) | abhikkantaṁ → abhikkantam (pts)
“ท่านกัจจานะ ภาษิตของท่านชัดเจนไพเราะยิ่งนัก ท่านกัจจานะ ภาษิตของ ท่านชัดเจนไพเราะยิ่งนัก
Seyyathāpi, bho kaccāna, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhotā kaccānena anekapariyāyena dhammo pakāsito.
dakkhantīti evamevaṁ → dakkhintīti evameva (bj, pts) | eva → B1-2 evam evaṁ (pts note) | telapajjotaṁ → telappajjotaṁ (th) | bhotā → bho (th) | nikkujjitaṁ → nikujjitam (pts) | maggaṁ → maggam (pts) | dakkhantīti evamevaṁ → dakkhintīti evam eva (pts)
ท่านกัจจานะประกาศธรรมโดยประการต่าง ๆ เปรียบ เหมือนบุคคลหงายของที่คว่ำ เปิดของที่ปิด บอกทางแก่ผู้หลงทาง หรือตาม ประทีปในที่มืดด้วยตั้งใจว่า ‘คนมีตาดีจักเห็นรูปได้’
Esāhaṁ, bho kaccāna, taṁ bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi, dhammañca, bhikkhusaṅghañca.
bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | esāhaṁ → esāham (pts) | taṁ bhagavantaṁ → tam bhagavantam (pts) | dhammañca → dhammañ ca (pts)
ข้าพเจ้านี้ ขอถึงพระผู้มีพระภาค พร้อมทั้งพระธรรมและพระสงฆ์เป็นสรณะ
Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ kaccāno dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gataṁ.
saraṇaṁ gataṁ → saraṇaṅgataṁ (th) | upāsakaṁ maṁ bhavaṁ → upāsakam mam bhavam (pts)
ขอท่านกัจจานะจงจำข้าพเจ้าว่าเป็น อุบาสกผู้ถึงสรณะตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไปจนตลอดชีวิต

Yathā ca bhavaṁ kaccāno makkarakate upāsakakulāni upasaṅkamati; evameva lohiccakulaṁ upasaṅkamatu.
makkarakate → makkarakaṭe (bj, sya-all, pts) | evameva lohiccakulaṁ → evam evaṁ lohiccakulam (pts) | makkarakaṭe → makkarakate (bj: machasaṁ) | bhavaṁ → S1 Bhagavaṁ and further on Bhagavantaṁ (pts note) | evameva → evamevaṁ (th)
อนึ่ง ขอท่านกัจจานะจงเข้า ไปสู่โลหิจจตระกูลเหมือนดังที่เข้าไปสู่ตระกูลอุบาสกทั้งหลายในเมืองมักกรกฏะเถิด
Tattha ye māṇavakā vā māṇavikā vā bhavantaṁ kaccānaṁ abhivādessanti paccuṭṭhissanti āsanaṁ vā udakaṁ vā dassanti, tesaṁ taṁ bhavissati dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
vā → (sya-all) | paccuṭṭhissanti → paccupaṭṭhissanti āharissanti (sya-all); paccupaṭṭhissanti (pts) | tesaṁ taṁ → tesantaṁ (th) | kaccānaṁ → kaccānam (pts) | taṁ → tam (pts)
เหล่ามาณพหรือมาณวิกาในโลหิจจตระกูลจักไหว้ ลุกรับ ถวายอาสนะหรือน้ำแก่ ท่าน ข้อนั้นจักเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูลเพื่อความสุขแก่พวกเขาตลอดกาลนาน”

Navamaṁ.โลหิจจสูตรที่ ๙ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย