Dutiyasamugghātasappāyasutta
Dutiyasamugghātasappāyasutta → dutiyasappāyapaṭipadāsuttaṁ (bj); sappāya 2 (pts1ed)๓๒ ทุติยสมุคฆาตสัปปายสูตร
“Sabbamaññitasamugghātasappāyaṁ vo, bhikkhave, paṭipadaṁ desessāmi.
desessāmi → desissāmi (bj, sya-all, pts) | + → sāvatthiyaṁ (bjt)“ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงปฏิปทาที่เป็นสัปปายะแก่การเพิกถอน ความกำหนดหมายทั้งปวงแก่เธอทั้งหลาย
Taṁ suṇātha.เธอทั้งหลายจงฟัง
Katamā ca sā, bhikkhave, sabbamaññitasamugghātasappāyā paṭipadā?
sabbamaññitasamugghātasappāyā → sabbamaññitasamugghātasappāya (bj) | sā → sa (pts)ปฏิปทาที่เป็นสัปปายะแก่การเพิกถอนความกำหนดหมายทั้งปวง เป็น อย่างไร
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
kiṁ maññatha → kimmaññatha (bjt) | kiṁ → kim (pts)เธอทั้งหลายเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร
cakkhu niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
cakkhu → cakkhuṁ (bj, cck, sya-all) | vāti → vā ti (pts)จักขุเที่ยงหรือไม่เที่ยง”
“Aniccaṁ, bhante”.“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
yaṁ → yam (pts)“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุข”
“Dukkhaṁ, bhante”.
dukkhaṁ → dukkham (pts)“เป็นทุกข์ พระพุทธเจ้าข้า”
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ → dukkham viparināmadhammaṁ (pts) | kallaṁ nu → kallannu (bjt) | yaṁ → yam (pts)“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันเป็นธรรมดา ควรหรือที่จะ พิจารณาเห็นสิ่งนั้นว่า
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
eso → so (bjt) | etaṁ → etam (pts) | esohamasmi → eso ham asmi (pts)‘นั่นของเรา เราเป็นนั่น นั่นเป็นอัตตาของเรา”
“No hetaṁ bhante”.
no hetaṁ → nohetaṁ (bjt) | hetaṁ → hetam (pts)“ข้อนั้นไม่ควรเลย พระพุทธเจ้าข้า”
“Rūpā …pe…
pe → spelled out in full (bjt)“รูป ฯลฯ
cakkhuviññāṇaṁ …
pe → spelled out in full (bjt)จักขุวิญญาณ ฯลฯ
cakkhusamphasso nicco vā anicco vā”ti?
cakkhusamphasso → cakkusamphasso (pts) | vāti → vā ti (pts)จักขุสัมผัส เที่ยงหรือไม่เที่ยง”
“Anicco, bhante” …pe….
pe → spelled out in full (bjt)“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า” ฯลฯ
“Yampidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
vāti → vā ti (bjt, pts) | yampidaṁ → yam pidam (pts) | adukkhamasukhaṁ → adukkham asukhaṁ (pts) | tampi → tam pi (pts)“แม้ความเสวยอารมณ์ที่เป็นสุขหรือทุกข์หรือมิใช่สุขมิใช่ทุกข์ที่เกิดขึ้นเพราะ จักขุสัมผัสเป็นปัจจัย เที่ยงหรือไม่เที่ยง”
“Aniccaṁ, bhante”.
aniccaṁ → aniccam (pts)“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า” ฯลฯ
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
yaṁ panāniccaṁ → yam panāniccam (pts) | vāti → vā ti (pts)“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุข”
“Dukkhaṁ, bhante”.
dukkhaṁ → dukkham (pts)“เป็นทุกข์ พระพุทธเจ้าข้า”
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
kallaṁ nu → kallannu (bjt) | yaṁ → yam (pts) | taṁ samanupassituṁ → tam anupassituṁ (pts)“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันเป็นธรรมดา ควรหรือที่จะ พิจารณาเห็นสิ่งนั้นว่า
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
etaṁ → etam (pts) | esohamasmi → eso hamasmi (pts)‘นั่นของเรา เราเป็นนั่น นั่นเป็นอัตตาของเรา”
“No hetaṁ, bhante” …pe….
+ → sotaṁ (bjt) | hetaṁ → hetam (pts)“ข้อนั้นไม่ควรเลย พระพุทธเจ้าข้า” ฯลฯ
“Jivhā niccā vā aniccā vā”ti?
+ → vā ti aniccā bhante yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ (bjt) | aniccā vāti → ti (pts)“ชิวหาเที่ยงหรือไม่เที่ยง”
“Aniccā, bhante” …pe….
pe → spelled out in full (bjt)“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า” ฯลฯ
“Rasā …
pe → spelled out in full (bjt)“รส ฯลฯ
jivhāviññāṇaṁ …
pe → spelled out in full (bjt)ชิวหาวิญญาณ ฯลฯ
jivhāsamphasso …pe…
pe → spelled out in full (bjt)ชิวหาสัมผัส ฯลฯ
yampidaṁ jivhāsamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
+ → vā ti aniccaṁ bhante yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ (bjt) | yampidaṁ → yam pidaṁ (pts) | adukkhamasukhaṁ → adukkham asukhaṁ (pts) | tampi → tam pi (pts) | vāti → vā ti (pts)แม้ความเสวยอารมณ์ ที่เป็นสุขหรือทุกข์หรือมิใช่สุขมิใช่ทุกข์ที่เกิดขึ้นเพราะชิวหาสัมผัสเป็นปัจจัย เที่ยงหรือ ไม่เที่ยง”
“Aniccaṁ, bhante” …pe…
pe → spelled out in full (bjt) | + → kāyo (bjt) | aniccaṁ → aniccam (pts) | + → mano (pts)“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า” ฯลฯ
dhammā …
pe → spelled out in full (bjt)“ธรรมารมณ์ ฯลฯ
manoviññāṇaṁ …
pe → spelled out in full (bjt)มโนวิญญาณ ฯลฯ
manosamphasso nicco vā anicco vā”ti?
manosamphasso → mano samphasso (pts) | vāti → vā ti (pts)มโนสัมผัส เที่ยงหรือไม่เที่ยง”
“Anicco, bhante”.
pe → spelled out in full (bjt)“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”
“Yampidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
yampidaṁ → yam pidam (pts) | adukkhamasukhaṁ → adukkham asukhaṁ (pts) | tampi niccaṁ → tam pi niccam aniccaṁ (pts) | aniccaṁ vāti → ti (pts)“แม้ความเสวยอารมณ์ที่เป็นสุขหรือทุกข์หรือมิใช่สุขมิใช่ทุกข์ที่เกิดขึ้นเพราะ มโนสัมผัสเป็นปัจจัย เที่ยงหรือไม่เที่ยง”
“Aniccaṁ, bhante”.
aniccaṁ → aniccam (pts)“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ → yam panāniccam dukkham (pts) | vāti → vā ti (pts)“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุข”
“Dukkhaṁ bhante”.
dukkhaṁ → dukkham (pts)“เป็นทุกข์ พระพุทธเจ้าข้า”
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
kallaṁ nu → kallannu (bjt) | yaṁ panāniccaṁ → yam panāniccam (pts)“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันเป็นธรรมดา ควรหรือที่จะ พิจารณาเห็นสิ่งนั้นว่า
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
etaṁ → etam (pts) | esohamasmi → eso ham asmi (pts)‘นั่นของเรา เราเป็นนั่น นั่นเป็นอัตตาของเรา”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“ข้อนั้นไม่ควรเลย พระพุทธเจ้าข้า”
“Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati, rūpesupi nibbindati, cakkhuviññāṇepi nibbindati, cakkhusamphassepi nibbindati.
nibbindati → (sya-all) | cakkhusmimpi → cakkhusmiṁpi (th) | evaṁ passaṁ → evam passam (pts) | cakkhusmimpi → cakkhusmim pi (pts) | rūpesupi → rūpesu pi (pts) | cakkhuviññāṇepi → cakkhuviññāṇe pi (pts)ภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกผู้ได้สดับเห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในจักขุ ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในรูป ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในจักขุวิญญาณ ย่อมเบื่อหน่ายแม้ใน จักขุสัมผัส
Yampidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi nibbindati …pe…
tasmimpi → tasmiṁpi (th) | yampidaṁ → yam pidaṁ (pts) | adukkhamasukhaṁ → adukkham asukhaṁ (pts) | tasmimpi → tasmim pi (pts)ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในความเสวยอารมณ์ที่เป็นสุขหรือทุกข์หรือมิใช่สุข มิใช่ทุกข์ที่เกิดขึ้นเพราะจักขุสัมผัสเป็นปัจจัย ฯลฯ
jivhāyapi nibbindati, rasesupi …pe… yampidaṁ jivhāsamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi nibbindati …pe….
+ → nibbindati jivhāviññāṇepi nibbindati jivhāsamphassepi nibbindati (bjt) | tasmimpi → tasmiṁpi (th) | jivhāyapi → jivhāya pi (pts) | rasesupi yampidaṁ → rasesu pi yam pidaṁ (pts) | tasmimpi → tasmim pi (pts)ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในชิวหา ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในรส ฯลฯ ย่อมเบื่อหน่ายแม้ ในความเสวยอารมณ์ที่เป็นสุขหรือทุกข์หรือมิใช่สุขมิใช่ทุกข์ที่เกิดขึ้นเพราะชิวหาสัมผัสเป็นปัจจัย
Manasmimpi nibbindati, dhammesupi nibbindati, manoviññāṇepi nibbindati, manosamphassepi nibbindati.
nibbindati → (sya-all) | manasmimpi → manasmiṁpi (th) | manasmimpi → manasmim pi (pts) | dhammesupi → dhammesu pi (pts) | manoviññāṇepi → manoviññāṇe pi (pts) | manosamphassepi → manosamphasse pi (pts)ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในมโน ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในธรรมารมณ์ ย่อมเบื่อหน่าย แม้ในมโนวิญญาณ ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในมโนสัมผัส
Yampidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi nibbindati.
tasmimpi → tasmiṁpi (th) | yampidaṁ → yam pidam (pts) | adukkhamasukhaṁ → adukkham asukhaṁ (pts) | tasmimpi → tasmim pi (pts)ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในความ เสวยอารมณ์ที่เป็นสุขหรือทุกข์หรือมิใช่สุขมิใช่ทุกข์ที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัย
Nibbindaṁ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.
vimuttamiti → vimuttam iti (pts)เมื่อเบื่อหน่ายย่อมคลายกำหนัด เพราะคลายกำหนัด จิตย่อมหลุดพ้น เมื่อ จิตหลุดพ้นแล้ว ก็รู้ว่า‘หลุดพ้นแล้ว’
‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.
karaṇīyaṁ nāparaṁ → karaṇiyaṁ nāparam (pts) | vusitaṁ → vusitam (pts) | + → ti (pts)รู้ชัดว่า ‘ชาติสิ้นแล้ว อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้อีกต่อไป’
Ayaṁ kho sā, bhikkhave, sabbamaññitasamugghātasappāyā paṭipadā”ti.
sabbamaññitasamugghātasappāyā paṭipadāti dasamaṁ → sabbamaññitasamugghāta sappāyapaṭipadāti (bj) | paṭipadāti → paṭipadā ti sabbaṁ (pts)ภิกษุทั้งหลาย ปฏิปทาที่เป็นสัปปายะแก่การเพิกถอนความกำหนดหมาย ทั้งปวง เป็นอย่างนี้แล”
Dasamaṁ.ทุติยสมุคฆาตสัปปายสูตรที่ ๑๐ จบ
Tassuddānaṁรวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
Sabbañca dvepi pahānā, parijānāpare duve;
pahānā → S1-3 sabbam pahānena (pts note) | sabbañca dvepi → ca dve pi (pts) parijānāpare → parijānā apare (bj, sya-all, pts) | duve → S1-3 parijānaṁ apare dve; B1 parijānāpare (pts note)๑. สัพพสูตร ๒. ปหานสูตร ๓. อภิญญาปริญญาปหานสูตร ๔. ปฐมอปริชานนสูตร ๕. ทุติยอปริชานนสูตร Ādittaṁ addhabhūtañca, sāruppā dve ca sappāyā;
addhabhūtañca → andhabhūtañca (bj, sya-all) | ādittaṁ addhabhūtañca → ādittam andhabhūtaṁ ca (pts) | ca → B addhabhūtam (pts note) dve ca → dveva (bj) | sappāyā → S1-3 sāruppaṁ sappāya dve (pts note)๖. อาทิตตสูตร ๗. อันธภูตสูตร ๘. สมุคฆาตสารุปปสูตร ๙. ปฐมสมุคฆาตสัปปายสูตร ๑๐. ทุติยสมุคฆาตสัปปายสูตร Vaggo tena pavuccatīti.
vaggo tena pavuccatīti → sāvatthi te (pts)