Sīvakasutta
Sīvakasutta → moḷiyasīvakasuttaṁ (bj); sīvako (pts1ed)๒๑ สีวกสูตร
Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
samayaṁ → samayam (pts)สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเวฬุวัน สถานที่ให้เหยื่อ กระแต เขตกรุงราชคฤห์
Atha kho moḷiyasīvako paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
moḷiyasīvako → moḷiyasivako (sya-all); moliyasīvako (pts) | moḷiyasīvako → moliya sīvako (bj: syā) | Moliya-Sīvako → B1-2 Sivako always (pts note)ครั้งนั้น ปริพาชกชื่อโมฬิยสีวกะ เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาค ถึงที่ประทับ ได้สนทนาปราศรัย
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho moḷiyasīvako paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | moḷiyasīvako → moḷiyasivako (sya-all); moliyasīvako (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | moḷiyasīvako → moliya-sīvako (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)พอเป็นที่บันเทิงใจ พอเป็นที่ระลึกถึงกันแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“santi, bho gotama, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
santi → santi hi (bj) | Santi → S1-3 add hi (pts note)“ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ มีสมณพราหมณ์พวกหนึ่งมีวาทะอย่างนี้ มีทิฏฐิอย่าง นี้ว่า
‘yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā sabbaṁ taṁ pubbekatahetū’ti.
paṭisaṁvedeti → paṭisaṁvediyati (bj) | sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (bjt, th) | yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (th) | yaṁ kiñcāyaṁ → yam kiñcāyam (pts) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetūti → sabbantam pubbe katahetūti (pts)‘บุรุษบุคคลนี้เสวยสุข ทุกข์ หรืออทุกขมสุขอย่างใดอย่างหนึ่ง สุข ทุกข์ หรือ อทุกขมสุขทั้งหมดนั้นมีเหตุที่ได้ทำไว้ในปางก่อน’
Idha bhavaṁ gotamo kimāhā”ti?
Idha → idha pana (sya-all, km, pts1ed, mr) | idha → idha pana (sya-all, pts) | Idha → idha pana (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | pana → Missing in S1-3 (pts note) | kimāhāti → kim āhāti (pts)ก็ในข้อนี้พระโคดมผู้เจริญตรัสไว้อย่างไร”
“Pittasamuṭṭhānānipi kho, sīvaka, idhekaccāni vedayitāni uppajjanti.
sīvaka → sivaka (sya-all) | pittasamuṭṭhānānipi → pittasamuṭṭhānāni pi (pts)พระผู้พระภาคตรัสตอบว่า “สีวกะ เวทนาบางอย่างมีดีเป็นสมุฏฐานเกิดขึ้น ในกายนี้ก็มี
Sāmampi kho etaṁ, sīvaka, veditabbaṁ yathā pittasamuṭṭhānānipi idhekaccāni vedayitāni uppajjanti.
sīvaka, veditabbaṁ → evaṁ veditabbaṁ (sya-all, km, mr) | uppajjanti → uppajjantīti (bj) | sīvaka → sivaka evaṁ (sya-all) | veditabbaṁ → evaṁ veditabbaṁ (cck: syā. kaṁ. ka.) | Sīvaka → B1-2 insert evaṁ (pts note) | sāmampi → sāmaṁpi (th) | sāmampi → sāmam pi (pts) | pittasamuṭṭhānānipi → pittasamuṭṭhānāni pi (pts)การที่เวทนาบางอย่างซึ่งมีดีเป็นสมุฏฐานเกิดขึ้นในกายนี้ บุคคลพึงรู้ได้ เองนี้ก็มี
Lokassapi kho etaṁ, sīvaka, saccasammataṁ yathā pittasamuṭṭhānānipi idhekaccāni vedayitāni uppajjanti.
sīvaka → sivaka (sya-all) | etaṁ → evaṁ (bj: syā) | lokassapi → lokassa pi (pts) | pittasamuṭṭhānānipi idhekaccāni → pittasamutthānāni pi idhekaccāhi (pts)การที่เวทนาบางอย่างซึ่งมีดีเป็นสมุฏฐานเกิดขึ้นในกายนี้ ชาวโลกสมมติ ว่าเป็นความจริงก็มี
Tatra, sīvaka, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
sīvaka → sivaka (sya-all) | evaṁvādino → evaṁ vādino (bjt)ในข้อนั้นสมณพราหมณ์เหล่าใดมีวาทะอย่างนี้ มีทิฏฐิอย่าง นี้ว่า
‘yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā sabbaṁ taṁ pubbekatahetū’ti.
paṭisaṁvedeti → paṭisaṁvediyati (bj); paṭisaṁvedayati (sya-all) | sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (bjt, th) | yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (th) | kiñcāyaṁ → kiñcāyam (pts) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetūti → sabbantaṁ tam pubbe katahetūti yaṁ (pts)‘บุรุษบุคคลนี้เสวยสุข ทุกข์ หรืออทุกขมสุขอย่างใดอย่างหนึ่ง สุข ทุกข์ หรืออทุกขมสุขทั้งหมดนั้นมีเหตุที่ได้ทำไว้ในปางก่อน’
Yañca sāmaṁ ñātaṁ tañca atidhāvanti, yañca loke saccasammataṁ tañca atidhāvanti.
yañca → yaṁ (sya-all) | ñātaṁ → S1-3 sāmaññātam (pts note) | atidhāvanti → B2 atidhāvati always (pts note) | ca → B1-2 omit ca (pts note) | tañca → taṁ ca (pts) | yañca → yaṁ ca (pts)ย่อมแล่นไปหาสิ่งที่ตนเองรู้ และแล่นไปหาสิ่งที่ชาวโลกสมมติว่าเป็นความจริง
Tasmā tesaṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ micchāti vadāmi.
tesaṁ → nesaṁ (bj) | tesaṁ → tesam (pts)เพราะฉะนั้นเราจึงกล่าวว่า ‘เป็น ความผิดของสมณพราหมณ์เหล่านั้น’
Semhasamuṭṭhānānipi kho, sīvaka …pe…
sīvaka → sivaka (sya-all) | semhasamuṭṭhānānipi → semhasamuṭṭhānāni pi (pts)... มีเสลดเป็นสมุฏฐาน ฯลฯ
vātasamuṭṭhānānipi kho, sīvaka …pe…
sīvaka → sivaka (sya-all) | vātasamuṭṭhānānipi → vātasamuṭṭhānāni pi (pts)มีลมเป็นสมุฏฐาน ฯลฯ
sannipātikānipi kho, sīvaka …pe…
sannipātikānipi → sannipātasamuṭṭhānānipi (sya-all) | sīvaka → sivaka (sya-all) | sannipātikānipi → sannipātasamuṭṭhānānipi (bj: syā) | sannipātikānipi → sannipātikāni pi (pts)มีดี เสลดและลม รวมกันเป็นสมุฏฐาน ฯลฯ
utupariṇāmajānipi kho, sīvaka …pe…
sīvaka → sivaka (th) | utupariṇāmajānipi → utupariṇāmajāni pi (pts)เกิดจากการเปลี่ยนฤดู ฯลฯ
visamaparihārajānipi kho, sīvaka …pe…
sīvaka → sivaka (th) | visamaparihārajānipi → visamaparihārajāni pi (pts)เกิดจากการบริหารกาย ไม่สม่ำเสมอ ฯลฯ
opakkamikānipi kho, sīvaka …pe…
sīvaka → sivaka (sya-all) | opakkamikānipi → opakkamikāni pi (pts)เกิดจากการถูกทำร้าย ฯลฯ
kammavipākajānipi kho, sīvaka, idhekaccāni vedayitāni uppajjanti.
sīvaka → sivaka (sya-all) | kammavipākajānipi → kammavipākajāni pi (pts)เวทนาบางอย่างเกิดจาก ผลกรรมเกิดขึ้นในกายนี้ก็มี
Sāmampi kho etaṁ, sīvaka, veditabbaṁ.
sīvaka → sivaka evaṁ (sya-all) | etam → Omitted by B1-3 (pts note) | Sīvaka → B1-2 insert evaṁ (pts note) | sāmampi → sāmaṁpi (th) | sāmampi → sāmam pi (pts)การที่เวทนาบางอย่างซึ่งเกิดจากผลกรรมเกิดขึ้นใน กายนี้บุคคลพึงรู้ได้เองก็มี
Yathā kammavipākajānipi idhekaccāni vedayitāni uppajjanti;
kammavipākajānipi → kammavipākajānipi kho sīvaka (bj) | pi → S1-3 insert kho sīvaka (pts note) | kammavipākajānipi → kammavipākajāni pi (pts)
lokassapi kho etaṁ, sīvaka, saccasammataṁ.
sīvaka → sivaka (sya-all) | lokassapi → lokassa pi (pts)การที่เวทนาบางอย่างซึ่งเกิดจากผลกรรมเกิดขึ้นในกายนี้ ชาวโลกสมมติว่าเป็นความจริงก็มี
Yathā kammavipākajānipi idhekaccāni vedayitāni uppajjanti;
yathā kammavipākajānipi → yathākammavipakajāni pi (pts)
tatra, sīvaka, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
tatra → tanu (bj) | tatra sīvaka → tattha sivaka (sya-all)ในข้อนั้นสมณพราหมณ์เหล่าใดมีวาทะอย่างนี้ มีทิฏฐิอย่างนี้ว่า
‘yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā sabbaṁ taṁ pubbekatahetū’ti.
paṭisaṁvedeti → paṭisaṁvediyati (bj); paṭisaṁvedayati (sya-all) | yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (th) | sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (th) | kiñcāyaṁ → kiñcāyam (pts) | adukkhamasukhaṁ → adukkham asukhaṁ (pts) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetūti → sabban tam pubbe katahetū ti yaṁ (pts)‘บุรุษบุคคลนี้เสวยสุข ทุกข์ หรืออทุกขมสุขอย่างใดอย่างหนึ่ง สุข ทุกข์ หรืออทุกขมสุขทั้งหมดนั้น มีเหตุที่ได้ทำไว้ในปางก่อน’
Yañca sāmaṁ ñātaṁ tañca atidhāvanti yañca loke saccasammataṁ tañca atidhāvanti.
yañca → yaṁ (sya-all) | yañca → ca (pts) | tañca → taṁ ca (pts) | yañca → yaṁ ca (pts) | saccasammataṁ tañca → saccasammattaṁ taṁ ca (pts)ย่อมแล่นไปหา สิ่งที่ตนเองรู้ และแล่นไปหาสิ่งที่ชาวโลกสมมติว่าเป็นความจริง
Tasmā ‘tesaṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ micchā’ti vadāmī”ti.
tesaṁ → nesaṁ (bj) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇabrāhmaṇānam (pts)เพราะฉะนั้นเราจึง กล่าวว่า ‘เป็นความผิดของสมณพราหมณ์เหล่านั้น”
Evaṁ vutte, moḷiyasīvako paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:
moḷiyasīvako → moḷiyasivako (sya-all); moliyasīvako (pts) | moḷiyasīvako → moliya-sīvako (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว ปริพาชกชื่อโมฬิยสีวกะได้กราบทูลพระ ผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama …pe…
abhikkantaṁ bho gotama → (bj) | abhikkantaṁ → abhikkantam (pts)“ข้าแต่ท่านพระโคดม พระภาษิตของท่านพระโคดมชัดเจน ไพเราะยิ่งนัก ฯลฯ
upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
saraṇaṁ gatanti → saraṇaṅgatanti (th) | upāsakaṁ maṁ → upāsakam mam (pts) | gatanti → gatan ti (pts)ขอท่านพระโคดมจงทรงจำข้าพระองค์ว่าเป็นอุบาสกผู้ถึงสรณะ ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไปจนตลอดชีวิต”
“Pittaṁ semhañca vāto ca, sannipātā utūni ca;
semhañca → semhaṁ ca (pts)ดี ๑ เสลด ๑ ลม ๑ ดี เสลด และลม รวมกัน ๑ ฤดู ๑ Visamaṁ opakkamikaṁ, kammavipākena aṭṭhamī”ti.
opakkamikaṁ → opakkamiko ca (bj); opakkamikañca (sya-all) | opakkamikam → S1-3 opakkamiko ca (pts note) aṭṭhamīti paṭhamaṁ → aṭṭhamī ti (pts)การบริหารกายไม่สม่ำเสมอ ๑ การถูกทำร้าย ๑ รวมกับผลกรรมอีก ๑ เป็น ๘
Paṭhamaṁ.
ti → S3 aṭṭhami; B2 aṭṭhamiti (pts note)สีวกสูตรที่ ๑ จบ