Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 41.2สังยุตตนิกาย
  • 1. Cittavagga

Paṭhamaisidattasutta๒ ปฐมอิสิทัตตสูตร

Ekaṁ samayaṁ sambahulā therā bhikkhū macchikāsaṇḍe viharanti ambāṭakavane.
macchikāsaṇḍe → macchikasaṇḍe (sya-all); macchikāsande (pts) | ambāṭakavane → ambātakavane (pts) | Macchikāsande → B1 pacchima-; B2 pacchikā (pts note)
สมัยหนึ่ง ภิกษุผู้เป็นเถระหลายรูปอยู่ที่อัมพาฏกวัน เขตเมือง มัจฉิกาสัณฑ์

Atha kho citto gahapati yena therā bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā there bhikkhū abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho citto gahapati there bhikkhū etadavoca:
ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
ครั้งนั้น จิตตคหบดีเข้าไปหาภิกษุผู้เป็นเถระทั้งหลายถึงที่อยู่ ไหว้แล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้กล่าวกับภิกษุผู้เป็นเถระเหล่านั้นดังนี้ว่า
“adhivāsentu me, bhante, therā svātanāya bhattan”ti.“ท่านผู้เจริญทั้งหลาย ขอพระเถระทั้งหลายโปรดรับภัตตาหารของกระผมในวันพรุ่งนี้เถิด”

Adhivāsesuṁ kho therā bhikkhū tuṇhībhāvena.
adhivāsesuṁ → adhivāsesuṁ ca (bj) | tuṇhībhāvena → tuṇhibhāvena (pts)
ภิกษุผู้เป็นเถระทั้งหลายได้รับอาราธนาโดยดุษณีภาพ
Atha kho citto gahapati therānaṁ bhikkhūnaṁ adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā there bhikkhū abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
therānaṁ bhikkhūnaṁ → therānam bhikkhūnam (pts)
ลำดับนั้น จิตตคหบดี ทราบว่าภิกษุผู้เป็นเถระทั้งหลายรับอาราธนาแล้วจึงลุกจากที่นั่ง ไหว้แล้ว กระทำ ประทักษิณแล้วจากไป

Atha kho therā bhikkhū tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena cittassa gahapatissa nivesanaṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdiṁsu.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | gahapatissa → gahapatino (bj, sya-all, pts) | gahapatino → B1-2 gahapatissa (pts note) | pattacīvaramādāya → pattacīvaram ādāya (pts)
ครั้นคืนนั้นผ่านไป ตอนเช้าภิกษุผู้เป็นเถระทั้งหลายครองอันตรวาสก ถือบาตร และจีวรเข้าไปยังที่อยู่ของจิตตคหบดี นั่งบนอาสนะที่ปูลาดไว้แล้ว

Atha kho citto gahapati yena therā bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā there bhikkhū abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho citto gahapati āyasmantaṁ theraṁ etadavoca:
ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | āyasmantaṁ theraṁ etadavoca → āyasmantam theram etad avoca (pts)
ลำดับนั้น จิตตคหบดีเข้าไปหาภิกษุผู้เป็นเถระทั้งหลาย ไหว้แล้ว นั่ง ณ ที่ สมควร ได้เรียนถามท่านพระเถระว่า
“‘dhātunānattaṁ, dhātunānattan’ti, bhante thera, vuccati.
dhātunānattanti → dhātunānattan ti (pts)
“ท่านผู้เจริญ ที่กล่าวกันว่า ‘ธาตุต่าง ๆ ธาตุต่าง ๆ’
Kittāvatā nu kho, bhante, dhātunānattaṁ vuttaṁ bhagavatā”ti?
bhagavatāti → bhagavatā ti (pts)
ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ พระผู้มีพระภาคจึงตรัสว่าธาตุต่าง ๆ”

Evaṁ vutte, āyasmā thero tuṇhī ahosi.
evaṁ vutte → dutiyam pi kho (pts) | tuṇhī → tuṇhi (pts)
เมื่อจิตตคหบดีถามอย่างนี้แล้ว ท่านพระเถระได้นิ่งอยู่

Dutiyampi kho citto gahapati āyasmantaṁ theraṁ etadavoca:
dutiyampi → tatiyam pi (pts) | dutiyampi → dutiyam pi (pts) | theraṁ etadavoca → theram etad avoca (pts)
แม้ครั้งที่ ๒ จิตตคหบดี ก็ได้เรียนถามว่า
“‘dhātunānattaṁ, dhātunānattan’ti, bhante thera, vuccati.
dhātunānattanti → dhātunānattam (pts)
“ท่านผู้เจริญ ที่กล่าวกันว่า ‘ธาตุ ต่าง ๆ ธาตุต่าง ๆ’
Kittāvatā nu kho, bhante, dhātunānattaṁ vuttaṁ bhagavatā”ti?
vuttaṁ → vuttam (pts)
ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ พระผู้มีพระภาคจึงตรัสว่าธาตุต่าง ๆ”
Dutiyampi kho āyasmā thero tuṇhī ahosi.
tuṇhī → tuṇhi (pts) | dutiyampi → dutiyam pi (pts)
แม้ครั้งที่ ๒ ท่านพระเถระก็ได้นิ่งอยู่

Tatiyampi kho citto gahapati āyasmantaṁ theraṁ etadavoca:
tatiyampi → tena (pts) | tatiyampi → tatiyam pi (pts) | theraṁ etadavoca → theram etad avoca (pts)
แม้ครั้งที่ ๓ จิตตคหบดี ก็ได้เรียนถามว่า
“‘dhātunānattaṁ, dhātunānattan’ti, bhante thera, vuccati.
dhātunānattanti → dhātunānattam (pts)
“ท่านผู้เจริญ ที่กล่าวกันว่า ‘ธาตุ ต่าง ๆ ธาตุต่าง ๆ’
Kittāvatā nu kho, bhante, dhātunānattaṁ vuttaṁ bhagavatā”ti?
vuttaṁ bhagavatāti → vuttam bhagavatā ti (pts)
ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ พระผู้มีพระภาคจึงตรัสว่าธาตุต่าง ๆ”

Tatiyampi kho āyasmā thero tuṇhī ahosi.
tatiyampi → tatiyam pi (pts) | tuṇhī → tuṇhi (pts)
แม้ครั้งที่ ๓ ท่านพระเถระก็ได้นิ่งอยู่

Tena kho pana samayena āyasmā isidatto tasmiṁ bhikkhusaṅghe sabbanavako hoti.
sabbanavako → S1-3 sabbanavo (pts note) | bhikkhusaṅghe → bhikkhusaṁghe (ms2005) | tasmiṁ → tasmim (pts)
สมัยนั้น ท่านพระอิสิทัตตะเป็นผู้ใหม่กว่าภิกษุทุกรูปในหมู่ภิกษุนั้น ขณะนั้น
Atha kho āyasmā isidatto āyasmantaṁ theraṁ etadavoca:
theraṁ etadavoca → theram etad avoca (pts)
ท่านพระอิสิทัตตะได้กล่าวกับท่านพระเถระดังนี้ว่า
“byākaromahaṁ, bhante thera, cittassa gahapatino etaṁ pañhan”ti?
byākaromahaṁ → vyākaromahaṁ (bjt) | byākaromahaṁ → vyākaromaham (pts) | etaṁ → etam (pts)
“กระผมขอตอบปัญหาข้อนี้ของ จิตตคหบดีเอง ขอรับ”

“Byākarohi tvaṁ, āvuso isidatta, cittassa gahapatino etaṁ pañhan”ti.
āvuso → (sya-all) | tvam → S1-3 insert āvuso (pts note) | byākarohi → vyākarohi (bjt) | byākarohi tvaṁ āvuso → vyākarohi tvam (pts) | etaṁ → etam (pts)
พระเถระกล่าวว่า “อิสิทัตตะ ท่านจงตอบปัญหาข้อนี้ของจิตตคหบดีเถิด”

“Evañhi tvaṁ, gahapati, pucchasi:
evañhi → evaṁ hi (bjt, th, pts)
ท่านพระอิสิทัตตะได้ถามว่า “คหบดี
‘dhātunānattaṁ, dhātunānattanti, bhante thera, vuccati.
dhātunānattaṁ dhātunānattanti → dhātunānattam dhātunānanattanti (pts)
ท่านถามว่า ‘ท่านผู้เจริญ ที่กล่าวกันว่า ‘ธาตุต่าง ๆ ธาตุต่าง ๆ’
Kittāvatā nu kho, bhante, dhātunānattaṁ, vuttaṁ bhagavatā’”ti?
dhātunānattaṁ → S1-3 -nattanti (pts note) | vuttaṁ bhagavatāti → vuttam bhagavatā ti (pts)
ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ พระผู้มีพระภาคจึงตรัสว่าธาตุ ต่าง ๆ’ หรือ”

“Evaṁ, bhante”.
evaṁ → evam (pts)
“อย่างนั้น ขอรับ”

“Idaṁ kho, gahapati, dhātunānattaṁ vuttaṁ bhagavatā—
vuttaṁ → vuttam (pts)
“คหบดี พระผู้มีพระภาคตรัสธาตุต่าง ๆ ไว้ดังนี้ว่า

cakkhudhātu, rūpadhātu, cakkhuviññāṇadhātu …pe…
pe → spelled out in full (bjt)
‘จักขุธาตุ รูปธาตุ จักขุ วิญญาณธาตุ ฯลฯ

manodhātu, dhammadhātu, manoviññāṇadhātu.มโนธาตุ ธัมมธาตุ มโนวิญญาณธาตุ’

Ettāvatā kho, gahapati, dhātunānattaṁ vuttaṁ bhagavatā”ti.
+ → nu (pts)
ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล พระผู้มีพระภาคจึงตรัสว่าธาตุต่าง ๆ”

Atha kho citto gahapati āyasmato isidattassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā there bhikkhū paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.
paṇītena khādanīyena bhojanīyena → paṇitena khādaniyena bhojaniyena (pts) | bhāsitaṁ → bhāsitam (pts)
ลำดับนั้น จิตตคหบดีชื่นชมยินดีภาษิตของท่านอิสิทัตตะ ได้นำของขบฉันอัน ประณีตประเคนภิกษุผู้เป็นเถระทั้งหลายให้อิ่มหนำด้วยตนเอง ขณะนั้นภิกษุผู้เป็น
Atha kho therā bhikkhū bhuttāvino onītapattapāṇino uṭṭhāyāsanā pakkamiṁsu.เถระทั้งหลายฉันเสร็จแล้ววางมือจากบาตร ลุกจากอาสนะแล้วจากไป

Atha kho āyasmā thero āyasmantaṁ isidattaṁ etadavoca:
āyasmantaṁ isidattaṁ etadavoca → āyasmantam isidattam etad avoca (pts)
ต่อมา ท่านพระเถระได้กล่าวกับท่านพระอิสิทัตตะดังนี้ว่า
“sādhu kho taṁ, āvuso isidatta, eso pañho paṭibhāsi, neso pañho maṁ paṭibhāsi.
taṁ → tvaṁ (sya-all, pts) | taṁ → tvaṁ (bj: sabbattha) | paṭibhāsi → abhāsi (bj: sī.pævi, sī.pavi) | paṭibhāsi → S1-3 abhāsi; B1-2 patibhāsi, further on paṭi- (pts note) | taṁ → tvam (pts) | maṁ → mam (pts)
“ดีละ ท่านอิสิทัตตะ ปัญหาข้อนี้แจ่มแจ้งแก่ท่าน ไม่แจ่มแจ้งแก่ผม
Tenahāvuso isidatta, yadā aññathāpi evarūpo pañho āgaccheyya, taññevettha paṭibhāseyyā”ti.
aññathāpi → yadā aññadāpi (bj, pts1ed); aññadāpi (?) | paṭibhāseyyāti → paṭibhāseyyāsīti (sya-all) | aññathāpi → aññadā pi (pts) | tenahāvuso → tena āvuso (bj: sīmu, sī.pævi, sī.pavi) | aññadāpi → aññathāpi (bj: machasaṁ, syā) | paṭibhāseyyāti → bhāseyyāmāti (bj: sī.pævi, sī.pavi); bhāsyosīti (bj: syā) | aññathāpi → yadā aññadāpi (cck: sī. pī.); aññadāpi (cck: ?) | hāvuso → S1-3 āvuso (pts note) | taññevettha → S1-3 taṁyevettha (pts note) | paṭibhāseyyāti → S1-3 -bhāseyyāmāti (pts note) | tenahāvuso → tena hāvuso (pts)
ถ้าเช่นนั้น เมื่อปัญหาเช่นนี้มาถึง แม้โดยประการอื่น ท่านพึงตอบปัญหานั้นแล”

Dutiyaṁ.ปฐมอิสิทัตตสูตรที่ ๒ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย