Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 42.11สังยุตตนิกาย
  • 1. Gāmaṇivagga

Bhadrakasutta
Bhadrakasutta → bhadra (or bhagandha-haṭṭhaka) (pts1ed)
๑๑ คันธภกสูตร

Ekaṁ samayaṁ bhagavā mallesu viharati uruvelakappaṁ nāma mallānaṁ nigamo.
mallesu → malatesu (pts) | mallānaṁ → malatānaṁ (pts) | mallesu → malatesu (bj: sī.pævi, sī.pavi) | mallesuviharati → ba. evaṁ. sī. malatesu…malatānaṁ (sya-all note) | Malatesu → B1 mallesu; B2 pallesu (pts note) | Uruvelakappaṁ → S3 -velā- here only; B1 -veḷa- always (pts note) | Malatānaṁ → B1-2 mallānam; B2 malānaṁ (pts note)
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ อุรุเวลกัปปนิคมของชาว มัลละ แคว้นมัลละ
Atha kho bhadrako gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho bhadrako gāmaṇi bhagavantaṁ etadavoca:
bhadrako gāmaṇi → gandhabhako gāmaṇī (sya-all) | bhadrako → bhadragako (pts) | bhadrako → bhadragato (bj: sī.pævi); gandhabhako (bj: syā) | gandhabhako → bhadāgako. ba. gandhabhāgo (sya-all: sī.) | Bhadragako → S1 bhadragako (here -to); S3 bhadrako; B2 gandhagato; B1 gandhabhāvo always (pts note) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
ครั้งนั้น ผู้ใหญ่บ้านชื่อคันธภกะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ ประทับ ถวายอภิวาทแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า

“sādhu me, bhante, bhagavā dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca desetū”ti.
atthaṅgamañca → atthagamañca (bj) | samudayañca atthaṅgamañca desetūti → samudayaṁ ca atthagamaṁ ca desetū ti ahaṁ (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอประทานวโรกาส ขอพระผู้มีพระภาคโปรดทรง แสดงเหตุเกิดและความดับทุกข์แก่ข้าพระองค์ด้วยเถิด”

“Ahañce te, gāmaṇi, atītamaddhānaṁ ārabbha dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca deseyyaṁ:
Ahañce → ahaṁ ca (bj, cck, sya1ed, km, pts1ed, mr) | atthaṅgamañca → atthagamañca (bj) | ahañce → ahaṁ ca (sya-all) | atthaṅgamañca deseyyaṁ evaṁ → atthagamañca deseyyam evam (pts) | ahañce → ahañca (bj: sī.pævi, syā) | Ahañce → ahañca (cck: syā. kaṁ. ka.) | ce → B1-3 ca 5 B1-3 ca (pts note) | atītamaddhānaṁ → atītaṁ addhānaṁ (bjt) | atītamaddhānaṁ → atītam addhānam (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ผู้ใหญ่บ้าน เราพึงปรารภอดีตกาล แสดงเหตุเกิดทุกข์และความดับทุกข์แก่ ท่านว่า
‘evaṁ ahosi atītamaddhānan’ti, tatra te siyā kaṅkhā, siyā vimati.
evaṁ → evam (pts) | atītamaddhānanti → atītam addhānanti (pts)
‘อดีตกาลได้มีแล้วอย่างนี้’ ความสงสัยความเคลือบแคลงในเรื่องนั้นพึงมี แก่ท่าน
Ahañce te, gāmaṇi, anāgatamaddhānaṁ ārabbha dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca deseyyaṁ:
Ahañce → ahaṁ ca (bj, cck, sya1ed, km, pts1ed, mr) | atthaṅgamañca → atthagamañca (bj) | ahañce → ahaṁ ca (sya-all) | samudayañca atthaṅgamañca → samudayaṁ ca atthagamaṁ ca (pts) | ce → ahañca (cck: syā. kaṁ. ka.) | ahañce → ahaṁ ce (my, pts) | anāgatamaddhānaṁ → anāgatam addhānam (pts)
ถ้าเราพึงปรารภอนาคตกาล แสดงเหตุเกิดทุกข์และความดับทุกข์แก่ท่านว่า
‘evaṁ bhavissati anāgatamaddhānan’ti, tatrāpi te siyā kaṅkhā, siyā vimati.
anāgatamaddhānanti → anāgatam addhānanti (pts)
‘อนาคตกาลจักมีอย่างนี้’ ความเคลือบแคลงความสงสัยในเรื่องนั้นพึงมีแก่ท่าน
Api cāhaṁ, gāmaṇi, idheva nisinno ettheva te nisinnassa dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca desessāmi.
ettheva → ettha va (bj); ettha ca (sya-all) | atthaṅgamañca desessāmi → atthagamañca desissāmi (bj, pts) | api cāhaṁ → apicāhaṁ (bjt) | cāhaṁ → cāham (pts)
อนึ่ง เรานั่งอยู่ในที่นี้แล จักแสดงเหตุเกิดและความดับทุกข์แก่ท่านผู้นั่งอยู่ใน
Taṁ suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi; bhāsissāmī”ti.
suṇāhi → suṇohi (bj, sya-all) | suṇāhi sādhukaṁ → suṇohi sādhukam (pts) | bhāsissāmīti → bhāsissāmī ti (pts)
ที่นี้เหมือนกัน ท่านจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าว”

“Evaṁ, bhante”ti kho bhadrako gāmaṇi bhagavato paccassosi.
bhadrako gāmaṇi → gandhabhako gāmaṇī (sya-all) | bhadrako → bhadragako (pts) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts)
ผู้ใหญ่บ้านชื่อคันธภกะทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัส ดังนี้ว่า

“Taṁ kiṁ maññasi, gāmaṇi,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
“ผู้ใหญ่บ้าน ท่านเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร
atthi te uruvelakappe manussā yesaṁ te vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā”ti?
yesaṁ te → yesante (bjt)
มีอยู่ไหม ที่โสกะ (ความ เศร้าโศก) ปริเทวะ (ความคร่ำครวญ) ทุกข์ (ความทุกข์กาย) โทมนัส (ความทุกข์ใจ) และอุปายาส (ความคับแค้นใจ) พึงเกิดขึ้นแก่ท่าน เพราะหมู่มนุษย์ชาวอุรุเวลกัปปนิคมถูกประหาร จองจำ ปรับไหม หรือถูกตำหนิโทษ”

“Atthi me, bhante, uruvelakappe manussā yesaṁ me vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā”ti.
yesaṁ → yesam (pts)
“มีอยู่ พระพุทธเจ้าข้า ที่โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาส พึงเกิดขึ้นแก่ข้าพระองค์ เพราะหมู่มนุษย์ชาวอุรุเวลกัปปนิคมถูกประหาร จองจำ ปรับไหม หรือถูกตำหนิโทษ”

“Atthi pana te, gāmaṇi, uruvelakappe manussā yesaṁ te vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā nuppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā”ti?
nuppajjeyyuṁ → nūppajjeyyuṁ (bj) | yesaṁ → yasaṁ (pts) | yesaṁ te → yesante (bjt) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti → sokaparideva-dukkha-domanassupāyāsāti (pts)
“ผู้ใหญ่บ้าน อนึ่ง มีอยู่ไหม ที่โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาส ไม่พึงเกิดขึ้นแก่ท่าน เพราะหมู่มนุษย์ชาวอุรุเวลกัปปนิคมถูกประหาร จองจำ ปรับ ไหม หรือถูกตำหนิโทษ”

“Atthi me, bhante, uruvelakappe manussā yesaṁ me vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā nuppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā”ti.
nuppajjeyyuṁ → nūppajjeyyuṁ (bj) | yesaṁ → yesam (pts)
“มีอยู่ พระพุทธเจ้าข้า ที่โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสไม่พึง เกิดขึ้นแก่ข้าพระองค์ เพราะหมู่มนุษย์ชาวอุรุเวลกัปปนิคมถูกประหาร จองจำ ปรับไหม หรือถูกตำหนิโทษ”

“Ko nu kho, gāmaṇi, hetu, ko paccayo yena te ekaccānaṁ uruvelakappiyānaṁ manussānaṁ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā”ti?
Uruvelakappiyānam → -kappānam always (pts note) | vā → S1-3 pana; B2 nu kho vā (pts note) | ko nu → konu (bjt) | pe → spelled out in full (bjt) | + → gāmani hetu ko paccayo yena te ekaccānam uruvelakappiyānam manussānaṁ vadhena vā bandhena vā jāniyā garahāyavā uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ko vā (pts) | ekaccānaṁ uruvelakappiyānaṁ → ekaccānam uruvelakappiyānam (pts) | vā uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti → va nuppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ti (pts)
“ผู้ใหญ่บ้าน อะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และ อุปายาสพึงเกิดขึ้นแก่ท่าน เพราะหมู่มนุษย์ชาวอุรุเวลกัปปนิคมบางพวกถูกประหาร จองจำ ปรับไหม หรือถูกตำหนิโทษ อนึ่ง อะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัย ให้โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาส ไม่พึงเกิดขึ้นแก่ท่าน เพราะหมู่มนุษย์ชาวอุรุเวลกัปปนิคมบางพวกถูกประหาร จองจำ ปรับไหม หรือถูกตำหนิโทษ”

“Yesaṁ me, bhante, uruvelakappiyānaṁ manussānaṁ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā, atthi me tesu chandarāgo.
sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti (sya-all) | pe → spelled out in full (th) | yesaṁ → yesam (pts) | uruvelakappiyānaṁ manussānaṁ → uruvelakappiyānam manussānam (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสพึง เกิดขึ้นแก่ข้าพระองค์ เพราะหมู่มนุษย์ชาวอุรุเวลกัปปนิคมเหล่าใดถูกประหาร จองจำ ปรับไหม หรือถูกตำหนิโทษ ก็เพราะข้าพระองค์มีฉันทราคะในหมู่มนุษย์ ชาวอุรุเวลกัปปนิคมเหล่านั้น
Yesaṁ pana, bhante, uruvelakappiyānaṁ manussānaṁ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā nuppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā, natthi me tesu chandarāgo”ti.
pana → pana me (bj, pts) | nuppajjeyyuṁ → nūppajjeyyuṁ (bj) | yesaṁ pana → yesampana me (sya-all) | chanda- → To be found only in S1, where the text seems to be here somewhat disordered (pts note) | yesaṁ → yesam (pts) | + → ti atthi me tesu chanda natthi me tesu (pts)
แต่โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสไม่พึงเกิดขึ้นแก่ข้าพระองค์ เพราะหมู่มนุษย์ชาวอุรุเวลกัปปนิคมเหล่าใดถูกประหาร จองจำ ปรับไหม หรือ ถูกตำหนิโทษ ก็เพราะข้าพระองค์ไม่มีฉันทราคะในหมู่มนุษย์ชาวอุรุเวลกัปปนิคม เหล่านั้น พระพุทธเจ้าข้า”

“Iminā tvaṁ, gāmaṇi, dhammena diṭṭhena viditena akālikena pattena pariyogāḷhena atītānāgate nayaṁ nehi:
gāmaṇi → gāmani (pts) | nehi → So B1; S1-3 yeneha; B2 nayapihi (?) very scratched, the following yaṁ having disappeared (pts note) | atītānāgate nayaṁ → atītānāgatena yaṁ (th)
“ผู้ใหญ่บ้าน ท่านจงนำนัยไปในทุกข์ที่เป็นอดีตและอนาคตด้วยธรรมนี้ที่ท่าน เห็น ทราบ บรรลุโดยไม่ประกอบด้วยกาล หยั่งลงแล้ว
‘yaṁ kho kiñci atītamaddhānaṁ dukkhaṁ uppajjamānaṁ uppajji sabbaṁ taṁ chandamūlakaṁ chandanidānaṁ.
uppajji → uppajjati (sabbattha) | uppajji sabbaṁ taṁ → uppajjati sabbantaṁ (bj) | uppajji → uppajjati (cck: sabbattha) | dukkham → S3 dukkhā (S1 dukkhaṁ) (pts note) | atītamaddhānaṁ dukkhaṁ uppajjamānaṁ uppajji → atītam addhānaṁ dukkham uppajjamānam uppajjati (pts)
ทุกข์ที่เป็นอดีตอย่างใดอย่างหนึ่ง เมื่อจะเกิด ย่อมเกิดขึ้น ทุกข์นั้นทั้งหมด มีฉันทะเป็นรากเหง้า มีฉันทะเป็นเหตุ
Chando hi mūlaṁ dukkhassa.เพราะฉันทะเป็นรากเหง้าแห่งทุกข์ Yampi hi kiñci anāgatamaddhānaṁ dukkhaṁ uppajjamānaṁ uppajjissati, sabbaṁ taṁ chandamūlakaṁ chandanidānaṁ.
yampi → yaṁ (bj) | dukkham → S1 dukkhā (S3 dukkhaṁ) (pts note) | sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (bjt, th) | yampi → yam pi (pts) | anāgatamaddhānaṁ dukkhaṁ uppajjamānaṁ → anāgatam addhānam dukkham uppajjamānam (pts)
แม้ทุกข์ที่เป็นอนาคตอย่างใดอย่างหนึ่ง เมื่อจะเกิด จักเกิดขึ้น ทุกข์นั้นทั้ง หมดมีฉันทะเป็นรากเหง้า มีฉันทะเป็นเหตุ
Chando hi mūlaṁ dukkhassā’”ti.เพราะฉันทะเป็นรากเหง้าแห่งทุกข์”

“Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
acchariyaṁ → acchariyam (pts) | abbhutaṁ → abbhutam (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ น่าอัศจรรย์จริง ไม่เคยปรากฏ
Yāva subhāsitañcidaṁ, bhante, bhagavatā:
subhāsitañcidaṁ → subhāsitamidaṁ (bj, pts1ed) | bhante → tena (sya-all) | subhāsitañcidaṁ → subhāsitaṁ idam (pts) | cidaṁ → subhāsitamidaṁ (cck: sī. pī.) | bhagavatā → yaṅkiñci atītamaddhānaṁ dukkhaṁ uppajjamānaṁ uppajjati, sabbantaṁ chandamūlakaṁ chandanidānaṁ, chando hi mūlaṁ dukkhassāti, yaṅkiñci anāgatamaddhānaṁ dukkhaṁ uppajjamānaṁ uppajjissati sabbantaṁ chandamūlakaṁ chandanidānaṁ, chando hi mūlaṁ dukkhassā’’ti (cck: syā. kaṁ.) | bhante → Instead of idam bhante B1-2 have cidaṁ (B2 ciraṁ) tena (pts note) | subhāsitañcidaṁ → subhāsitaṁ cidaṁ (my)
เท่าที่พระผู้มีพระภาค ตรัสไว้ดีว่า
‘yaṁ kiñci dukkhaṁ uppajjamānaṁ uppajjati, sabbaṁ taṁ chandamūlakaṁ chandanidānaṁ.
kiñci → kiñci atītamaddhānaṁ (bj) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci atītamaddhānaṁ (sya-all) | kiñci → atītamaddhānanti pāṭho maramma potthake na dissate (bj note) | sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ chandamūlakaṁ chandanidānaṁ chando hi mūlaṁ dukkhassa yaṁ kiñci anāgatamaddhānaṁ dukkhaṁ uppajjamānaṁ uppajjissati sabbantaṁ (bjt) | sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ chandamūlakaṁ chandanidānaṁ chando hi mūlaṁ dukkhassāti yaṅkiñci anāgatamaddhānaṁ dukkhaṁ uppajjamānaṁ uppajjissati sabbantaṁ (th) | yaṁ → yam (pts) | dukkhaṁ → dukkham (pts)
‘ทุกข์ที่เป็นอดีตอย่างใดอย่างหนึ่ง เมื่อจะเกิด ย่อมเกิดขึ้น ทุกข์นั้น ทั้งหมดมีฉันทะเป็นรากเหง้า มีฉันทะเป็นเหตุ
Chando hi mūlaṁ dukkhassā’ti.
dukkhassāti → antarita pāṭhopi marammapotthake na dissate (bj note) | dukkhassā’ti → ‘‘yaṅkiñci atītamaddhānaṁ dukkhaṁ uppajjamānaṁ uppajjati, sabbantaṁ chandamūlakaṁ chandanidānaṁ, chando hi mūlaṁ dūkkhassāti, yaṅkiñci anāgatamaddhānaṁ dukkhaṁ uppajjamānaṁ uppajjissati, sabbantaṁ chandamūlakaṁ chandanidānaṁ, chando hi mūlaṁ dukkhassā’’ti (cck: syā. kaṁ) | dukkhassāti → S1-3 dukkhassa (pts note)
เพราะฉันทะเป็นรากเหง้าแห่งทุกข์ (ทุกข์ที่เป็นอนาคตอย่างใดอย่างหนึ่ง เมื่อจะเกิด จักเกิดขึ้น ทุกข์ทั้งหมดนั้นมี ฉันทะเป็นรากเหง้า มีฉันทะเป็นเหตุ เพราะฉันทะเป็นรากเหง้าแห่งทุกข์)’

Atthi me, bhante, ciravāsī nāma kumāro bahi āvasathe paṭivasati.
āvasathe → āvesane (?) | ciravāsī → ciravasī (pts) | ciravāsī → ciranivāsī (bj: sī.pævi, sī.pavi) | āvasathe → āvāsake (bj: aṭṭhakathā) | āvasathe → āvesane (cck: ?) | bahi āvasathe → bahi-āvasathe (pts)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์มีกุมารชื่อจิรวาสี อาศัยอยู่ภายนอกที่พัก
So khvāhaṁ, bhante, kālasseva vuṭṭhāya purisaṁ uyyojemi:
uyyojemi → uyyojesiṁ (mr) | uyyojemi → uyyojesiṁ (cck: ka.) | uyyojemi → B1 uyyojesiṁ (pts note) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | purisaṁ → purisam (pts)
ข้าพระองค์ตื่นแต่เช้าตรู่ ย่อมส่งบุรุษไปด้วยสั่งว่า
‘gaccha, bhaṇe, ciravāsiṁ kumāraṁ jānāhī’ti.
ciravāsiṁ → ciravasiṁ (pts)
‘ไปเถิดนาย เจ้าจงรู้จิรวาสีกุมาร’
Yāvakīvañca, bhante, so puriso nāgacchati, tassa me hoteva aññathattaṁ:
yāvakīvañca → yāva kīvañca (pts) | aññathattaṁ → aññathattam (pts)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ตราบใดที่บุรุษนั้นยังไม่มา ตราบนั้นความกระวนกระวายใจย่อมมีแก่ข้าพระองค์ว่า
‘mā heva ciravāsissa kumārassa kiñci ābādhayitthā’”ti.
ābādhayitthā’”ti → ābādhayethāti (sya-all, km, mr); ābādhayessati (pts1ed) | ābādhayitthāti → ābādhayethāti (sya-all); ābādhayessati (pts) | ciravāsissa → ciravasissa (pts) | heva → hevaṁ (bj: syā) | ābādhayitthāti → ābādhayethāti (bj: syā) | ābādhayitthā’’’ti → ābādhayethāti (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | ābādhayessati → S1-3 -yitthāti; B2 -yathāti (pts note)
‘ภัยใด ๆ อย่าได้เบียดเบียนจิรวาสีกุมารเลย”

“Taṁ kiṁ maññasi, gāmaṇi,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
“ผู้ใหญ่บ้าน ท่านเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร
ciravāsissa kumārassa vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā”ti?
ciravāsissa → ciravāsissa te (bj, pts) | te → Missing in B1-2 (pts note)
โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาส พึงเกิดขึ้นเพราะจิรวาสีกุมารถูกประหาร จองจำ ปรับไหม หรือถูก ตำหนิโทษหรือ”

“Ciravāsissa me, bhante, kumārassa vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā jīvitassapi siyā aññathattaṁ, kiṁ pana me nuppajjissanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā”ti.
nuppajjissanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti imināpi → nupajjissanti sokaparidevadukkhadomanassapāyāsāti iminā pi (pts) | me → S1-3 panime (pts note) | kiṁ pana → kimpana (bjt) | jīvitassapi → jīvitassa pi (pts) | aññathattaṁ kiṁ → aññathattam kim (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แม้เมื่อจิรวาสีกุมารยังมีชีวิตอยู่ ความกระวนกระวาย ใจยังมีแก่ข้าพระองค์ ก็ทำไม โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสจักไม่ เกิดขึ้นแก่ข้าพระองค์ เพราะจิรวาสีกุมารถูกประหาร จองจำ ปรับไหม หรือถูก ตำหนิโทษเล่า”

“Imināpi kho etaṁ, gāmaṇi, pariyāyena veditabbaṁ:
pi → Missing in B1-2 (pts note) | etaṁ → S3 evaṁ (pts note) | imināpi → iminā (th) | imināpi → iminā pi (pts)
“ผู้ใหญ่บ้าน ท่านพึงทราบเนื้อความนั้นโดยเหตุนี้ว่า
‘yaṁ kiñci dukkhaṁ uppajjamānaṁ uppajjati, sabbaṁ taṁ chandamūlakaṁ chandanidānaṁ.
sabbaṁ taṁ chandamūlakaṁ → sabbantaṁ chandamūḷakaṁ (pts) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | yaṁ → yam (pts) | dukkhaṁ uppajjamānaṁ → dukkham uppajjamānam (pts)
ทุกข์อย่างใดอย่างหนึ่ง เมื่อจะเกิด ย่อมเกิดขึ้น ทุกข์นั้นทั้งหมดมีฉันทะเป็นรากเหง้า มีฉันทะเป็นเหตุ
Chando hi mūlaṁ dukkhassā’ti.
mūlaṁ dukkhassāti → mūlam dukkhassa (pts) | dukkhassa → B1-2 dukkhassāti (pts note)
เพราะฉันทะเป็นรากเหง้าแห่งทุกข์

Taṁ kiṁ maññasi, gāmaṇi,
gāmaṇi → gāmani (pts) | kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
ท่านเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร
yadā te ciravāsimātā adiṭṭhā ahosi, assutā ahosi, te ciravāsimātuyā chando vā rāgo vā pemaṁ vā”ti?
ciravāsimātā → ciravāsissa mātā (bj, pts1ed) | ahosi → āsi (bj) | te ciravāsimātuyā → ciravāsissa mātuyā (bj) | ciravāsimātā → ciravāsissa mātā (pts) | ciravāsimātuyā → civarasissa mātuyā (pts) | ciravāsimātā → ciravāsissa mātā (cck: sī. pī.) | ahosi → S1-3 āsi (pts note) | te → Missing in S1-3 (pts note) | assutā → asutā (pts) | vāti → vā ti (pts)
เมื่อใดท่านไม่ได้เห็นมารดาของจิรวาสีกุมาร ไม่ได้ฟังเสียง เมื่อนั้นท่านยังมีฉันทราคะหรือความรักในมารดาของจิรวาสีกุมารหรือ”

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ไม่มี พระพุทธเจ้าข้า”

“Dassanaṁ vā te, gāmaṇi, āgamma savanaṁ vā evaṁ te ahosi:
evaṁ → (bj) | te → te gāmaṇi āgamma evante (bj) | gāmaṇi → gāmani (pts) | vā → vā te gāmaṇi āgamma (pts) | āgamma → B1-2 omit te gāmaṇi āgamma (pts note)
“ผู้ใหญ่บ้าน เพราะอาศัยการเห็นหรือการฟัง ท่านจึงได้มี
‘ciravāsimātuyā chando vā rāgo vā pemaṁ vā’”ti?
ciravāsimātuyā → ciravāsissa mātuyā (bj, pts) | rāgo → rāgo yā pemaṁ (pts) | pemaṁ vāti evaṁ → ti evam (pts) | Ciravāsissa → B1-2 ciravāsi (pts note)
ฉันทราคะหรือ ความรักในมารดาของจิรวาสีกุมารหรือ”

“Evaṁ, bhante”.
evaṁ → evam (pts)
“อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”

“Taṁ kiṁ maññasi, gāmaṇi,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
“ผู้ใหญ่บ้าน ท่านเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร
ciravāsimātuyā te vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā”ti?
ciravāsimātuyā → ciravāsissa mātuyā (bj); ciravasissa mātuyā (pts) | Ciravasissa → S1 Ciravassi; B1-2 ciravāsi (pts note) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ti (pts)
โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสพึงเกิดขึ้นแก่ท่าน เพราะมารดาของจิรวาสีกุมารถูกประหาร จองจำ ปรับไหม หรือถูกตำหนิโทษหรือ”

“Ciravāsimātuyā me, bhante, vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā jīvitassapi siyā aññathattaṁ, kiṁ pana me nuppajjissanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā”ti.
ciravāsimātuyā → ciravāsissa mātuyā (bj) | nuppajjissanti → nūppajjissanti (bj) | aññathattaṁ kiṁ pana → aññathattam kim pane (pts) | Ciravāsimātuyā → S1-3 Ciravassi- (pts note) | kiṁ pana → kimpana (bjt) | jīvitassapi → jīvitassa pi (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แม้เมื่อมารดาของจิรวาสีกุมารยังมีชีวิตอยู่ ความ กระวนกระวายยังมีแก่ข้าพระองค์ ก็ทำไม โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และ อุปายาสจักไม่เกิดขึ้นแก่ข้าพระองค์ เพราะมารดาของจิรวาสีกุมารถูกประหาร จองจำ ปรับไหม หรือถูกตำหนิโทษเล่า”

“Imināpi kho etaṁ, gāmaṇi, pariyāyena veditabbaṁ:
pi → Missing in S1-3 (pts note) | imināpi → iminā (th) | imināpi → iminā pi (pts) | etaṁ → etam (pts)
“ผู้ใหญ่บ้าน ท่านพึงทราบความข้อนั้นโดยเหตุนี้ว่า
‘yaṁ kiñci dukkhaṁ uppajjamānaṁ uppajjati, sabbaṁ taṁ chandamūlakaṁ chandanidānaṁ.
sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (bjt, th, pts) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | uppajjamānaṁ → uppajjamānam (pts)
ทุกข์อย่างใดอย่างหนึ่ง เมื่อจะเกิด ย่อมเกิดขึ้น ทุกข์นั้นทั้งหมดมีฉันทะเป็นรากเหง้า มีฉันทะเป็นเหตุ
Chando hi mūlaṁ dukkhassā’”ti.
dukkhassāti ekādasamaṁ → dukkhassā ti (pts)
เพราะฉันทะเป็นรากเหง้าแห่งทุกข์”

Ekādasamaṁ.
ekādasamaṁ → ti (pts)
คันธภกสูตรที่ ๑๑ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย