Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 47.13สังยุตตนิกาย
  • 2. Nālandavagga

Cundasutta๑๓ จุนทสูตร

Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
samayaṁ → samayam (pts)
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของ อนาถบิณฑิกเศรษฐี
Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto magadhesu viharati nālakagāmake ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.
nālakagāmake → nāḷakagāmake (bj, sya-all); nālagāmake (pts) | sāriputto → sārīputto (sya-all) | nāḷakagāmake → nālakagāmake (bj: sī.pævi, sī.pavi) | Nālagāmake → B1-2 nāḷa (B1 -lā) gāmake. (pts note)
เขตกรุงสาวัตถี สมัยนั้น ท่านพระสารีบุตรอยู่ ณ บ้าน นาฬกคาม แคว้นมคธ อาพาธ ได้รับทุกข์ เป็นไข้หนัก
Cundo ca samaṇuddeso āyasmato sāriputtassa upaṭṭhāko hoti.
ca → (sya-all) | sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | ca → in S1 only. (pts note) | upaṭṭhāko → B1 upaṭṭhako. (pts note)
อนึ่ง จุนทะ สมณุทเทส เป็นผู้ปรนนิบัติท่าน

Atha kho āyasmā sāriputto teneva ābādhena parinibbāyi.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | kho → (pts) | teneva → tena (pts)
ครั้งนั้น ท่านพระสารีบุตรปรินิพพานด้วยอาพาธนั้นแล
Atha kho cundo samaṇuddeso āyasmato sāriputtassa pattacīvaramādāya yena sāvatthi jetavanaṁ anāthapiṇḍikassa ārāmo yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho cundo samaṇuddeso āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | sāvatthi jetavanaṁ → sāvatthījetavanaṁ (sya-all) | pattacīvaramādāya → pattacīvaram adāya (pts) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (bjt) | sāvatthi jetavanaṁ → sāvatthi-jetavanam (pts) | āyasmantaṁ ānandaṁ → āyasmantam ānandam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca → āyasmantam ānandam etad avoca (pts)
ทีนั้น จุนทะ สมณุทเทสจึงถือบาตรและจีวรของท่านพระสารีบุตรเข้าไปหาท่านพระอานนท์ถึง พระเชตวัน ไหว้แล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้กล่าวกับท่านพระอานนท์ดังนี้ว่า

“āyasmā, bhante, sāriputto parinibbuto.
sāriputto → sārīputto (sya-all); sariputto (pts)
“ท่าน สารีบุตรปรินิพพานแล้ว ขอรับ
Idamassa pattacīvaran”ti.
idamassa → idam assa (pts)
นี้บาตรและจีวรของท่าน”

“Atthi kho idaṁ, āvuso cunda, kathāpābhataṁ bhagavantaṁ dassanāya.
cunda → (bj) | Cunda → in B1-2 only. (pts note) | idaṁ → idam (pts) | kathāpābhataṁ → kathāpābhatam (pts)
ท่านพระอานนท์กล่าวว่า “จุนทะ มูลเรื่องนี้ให้เข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคได้
Āyāmāvuso cunda, yena bhagavā tenupasaṅkamissāma; upasaṅkamitvā bhagavato etamatthaṁ ārocessāmā”ti.
Bhagavato → S1 bhavato. (pts note) | etamatthaṁ → etam attham (pts)
มาเถิด จุนทะ พวกเราจักเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับแล้วกราบทูลเรื่องนี้”

“Evaṁ, bhante”ti kho cundo samaṇuddeso āyasmato ānandassa paccassosi.
evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts)
จุนทะ สมณุทเทสรับคำของท่านพระอานนท์แล้ว

Atha kho āyasmā ca ānando cundo ca samaṇuddeso yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ nisīdiṁsu ekamantaṁ → ekam antaṁ nīsīdiṁsu ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
ต่อมา ท่านพระอานนท์และจุนทะ สมณุทเทส เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาค ถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ท่านพระอานนท์ได้กราบทูล พระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า

“ayaṁ, bhante, cundo samaṇuddeso evamāha:
ayaṁ → ayam (pts) | evamāha → evam āha (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ จุนทะ สมณุทเทสนี้ได้กล่าวอย่าง
‘āyasmā, bhante, sāriputto parinibbuto;
sāriputto → sārīputto (sya-all)
นี้ว่า ‘ท่านสารีบุตรปรินิพพานแล้ว
idamassa pattacīvaran’ti.
ti → B1 -cīvaraṁ idaṁ dhātuparibhāvananti. (pts note) | idamassa pattacīvaranti → idam assa pattacīvaran ti (pts)
นี้บาตรและจีวรของท่าน’
Api ca me, bhante, madhurakajāto viya kāyo, disāpi me na pakkhāyanti, dhammāpi maṁ nappaṭibhanti ‘āyasmā sāriputto parinibbuto’ti sutvā”.
sutvā kiṁ nu → sutvāti kinnu (bj) | sāriputto → sārīputto (sya-all) | madhurakajāto → S1 madhukaraka- (pts note) | me → S1-3 maṁ. (pts note) | disāpi → disā pi (pts) | dhammāpi maṁ nappaṭibhanti → dhammā pi me na paṭibhanti (pts) | parinibbutoti → parinibbuto ti (pts)
ข้าแต่พระองค์ ผู้เจริญ ร่างกายของข้าพระองค์อ่อนเปลี้ยประดุจคนเมา ข้าพระองค์รู้สึกมืดทุกด้าน แม้ธรรมก็ไม่ปรากฏแก่ข้าพระองค์เพราะได้ฟังว่า ‘ท่านสารีบุตรปรินิพพานแล้ว”

“Kiṁ nu kho te, ānanda, sāriputto sīlakkhandhaṁ vā ādāya parinibbuto, samādhikkhandhaṁ vā ādāya parinibbuto, paññākkhandhaṁ vā ādāya parinibbuto, vimuttikkhandhaṁ vā ādāya parinibbuto, vimuttiñāṇadassanakkhandhaṁ vā ādāya parinibbuto”ti?
te → (sya-all) | sāriputto → sārīputto (sya-all) | kiṁ nu kho → ti kinnu (pts) | paññākkhandhaṁ → paññakkhandhaṁ (pts) | vimuttiñāṇadassanakkhandhaṁ → vimuttiññanadassanakkhandhaṁ (pts) | ti → B1 omits ti. (pts note) | te → B1 kho. (pts note) | parinibbuto → this phrase omitted in S3. (pts note) | parinibbutoti → parinibbuto ti (pts)
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสถามว่า “อานนท์ สารีบุตรพาเอาสีลขันธ์ สมาธิขันธ์ ปัญญาขันธ์ วิมุตติขันธ์ หรือวิมุตติญาณทัสสนขันธ์ ปรินิพพานไปด้วยหรือ” ท่านพระอานนท์ทูลตอบว่า

“Na ca kho me, bhante, āyasmā sāriputto sīlakkhandhaṁ vā ādāya parinibbuto, samādhikkhandhaṁ vā …pe…
ca → (sya-all) | sāriputto → sārīputto (sya-all) | samādhikkhandhaṁ vā → (pts) | bhante → na kho me taṁ bhante (bj: sī.pævi, sī.pavi); na ca kho me bhante (bj: machasaṁ) | tam → in S1-3 only. (pts note)
“มิใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า ท่านสารีบุตร ไม่ได้พาเอาสีลขันธ์ ฯลฯ
paññākkhandhaṁ vā …pe…
paññākkhandhaṁ vā → vimuttiññāṇadassanakkhandhaṁ (pts)
vimuttikkhandhaṁ vā …pe… vimuttiñāṇadassanakkhandhaṁ vā ādāya parinibbuto.วิมุตติญาณทัสสนขันธ์ปรินิพพานไปด้วย Api ca me, bhante, āyasmā sāriputto ovādako ahosi otiṇṇo viññāpako sandassako samādapako samuttejako sampahaṁsako, akilāsu dhammadesanāya, anuggāhako sabrahmacārīnaṁ.
me → (bj) | otiṇṇo → (bj, sya-all) | sāriputto → sārīputto (sya-all) | otiṇṇo → missing in S1-3. (pts note)
แต่ท่าน สารีบุตรได้เป็นผู้ให้โอวาท ชักนำให้รู้ ชี้แจงให้เห็นชัด ชวนใจให้อยากรับเอาไปปฏิบัติ เร้าใจให้อาจหาญแกล้วกล้า ปลอบชโลมใจให้สดชื่นร่าเริง เอาใจใส่ในการแสดงธรรม อนุเคราะห์เพื่อนพรหมจารี
Taṁ mayaṁ āyasmato sāriputtassa dhammojaṁ dhammabhogaṁ dhammānuggahaṁ anussarāmā”ti.
sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | tam → S1-3 ti. (pts note) | taṁ mayaṁ → tam mayam (pts) | dhammānuggahaṁ → dhammānuggaham (pts)
ข้าพระองค์ทั้งหลายระลึกถึงโอชะแห่งธรรม โภคธรรม และการอนุเคราะห์ด้วยธรรมนั้นของท่าน”

“Nanu taṁ, ānanda, mayā paṭikacceva akkhātaṁ:
paṭikacceva → paṭigacceva (bj, pts1ed) | paṭikacceva → paṭigacceva (pts) | paṭikacceva → paṭigacceva (cck: sī. pī.) | paṭigacceva → B1-2 paṭikacceva. (pts note) | taṁ → tam (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “อานนท์ เราได้บอกเรื่องนั้นไว้ก่อนแล้วมิใช่หรือว่า
‘sabbehi piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo.‘ความพลัดพราก ความทอดทิ้ง ความแปรเปลี่ยนเป็นอย่างอื่นจากของรักของชอบใจ ทุกอย่างจะต้องมี Taṁ kutettha, ānanda, labbhā. Yaṁ taṁ jātaṁ bhūtaṁ saṅkhataṁ palokadhammaṁ, taṁ vata mā palujjīti—
palokadhammaṁ → S1 -dhammānaṁ. (pts note) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | taṁ → tam (pts) | yaṁ → yan (pts) | jātaṁ → jātam (pts) | saṅkhataṁ → saṅkhatam (pts)
ฉะนั้น จะไปหวังอะไรในสิ่งเหล่านั้นเล่า สิ่งที่เกิดขึ้น มีขึ้น ถูกปัจจัยปรุงแต่ง ล้วนแตกสลายเป็นธรรมดา
netaṁ ṭhānaṁ vijjati.เป็นไปไม่ได้เลยที่จะปรารถนาว่า

Seyyathāpi, ānanda, mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato yo mahantataro khandho so palujjeyya;
yo → so (bj) | mahantataro → S1 mahattaro. (pts note)
เมื่อต้นไม้ใหญ่ มีแก่น ยืนต้นอยู่ ต้นที่ใหญ่กว่า พึงโค่นลง แม้ฉันใด
evameva kho ānanda, mahato bhikkhusaṅghassa tiṭṭhato sāravato sāriputto parinibbuto.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | bhikkhusaṅghassa → bhikkhusaṁghassa (ms2005) | evameva → evam eva (pts)
เมื่อภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ผู้เป็นหลักยังดำรงอยู่ สารีบุตร ปรินิพพานแล้วก็ฉันนั้น

Taṁ kutettha, ānanda, labbhā. Yaṁ taṁ jātaṁ bhūtaṁ saṅkhataṁ palokadhammaṁ, taṁ vata mā palujjī’ti—
yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | jātaṁ → jātam (pts)
ฉะนั้น จะไปหวังอะไรในสิ่งเหล่านั้นเล่า สิ่งที่เกิดขึ้น มีขึ้น ถูกปัจจัยปรุงแต่ง ล้วนแตกสลายเป็นธรรมดา
netaṁ ṭhānaṁ vijjati.เป็นไปไม่ได้เลยที่จะปรารถนาว่า ‘ขอสิ่งนั้นอย่าเสื่อมสลายไป’

Tasmātihānanda, attadīpā viharatha attasaraṇā anaññasaraṇā, dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā.
tasmātihānanda → tasmā tiha ānanda (sya-all) | tasmātihānanda → tasmā ti hānanda (pts)
เพราะเหตุนั้น เธอทั้งหลายจงมีตนเป็นเกาะ มีตนเป็นที่พึ่ง อย่ามีสิ่งอื่นเป็น ที่พึ่ง มีธรรมเป็นเกาะ มีธรรมเป็นที่พึ่ง อย่ามีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่งอยู่เถิด

Kathañcānanda, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo, dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo?
anaññasaraṇo → anaññasaraṇā (bj) | attadīpo → S1 -dīpā. (pts note) | anaññasaraṇo → S3 omits dhammadīpo- (pts note)
ภิกษุจะชื่อว่ามีตนเป็นเกาะ มีตนเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่ง มีธรรม เป็นเกาะ มีธรรมเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่งอยู่ อย่างไร
Idhānanda, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ;คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ๑. พิจารณาเห็นกายในกายอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้ vedanāsu …pe…๒. พิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาทั้งหลาย ฯลฯ citte …pe…๓. พิจารณาเห็นจิตในจิต ฯลฯ dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.๔. พิจารณาเห็นธรรมในธรรมทั้งหลายอยู่ มีความเพียร มี สัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้

Evaṁ kho, ānanda, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo, dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo.
anaññasaraṇo → S1 anaññakaragge. (pts note)
ภิกษุจะชื่อว่ามีตนเป็นเกาะ มีตนเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่ง มีธรรมเป็น เกาะ มีธรรมเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่งอยู่ อย่างนี้แล

Ye hi keci, ānanda, etarahi vā mamaccaye vā attadīpā viharissanti attasaraṇā anaññasaraṇā, dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā; tamatagge mete, ānanda, bhikkhū bhavissanti ye keci sikkhākāmā”ti.
attadīpā → attadipā (pts) | mete → pete (pts) | sikkhākāmāti tatiyaṁ → sikkhākāmā ti (pts) | mamaccaye → B1-2 -accayena. (pts note) | tamatagge → B1 tadamatagge. (pts note) | pete → S1-3 B2 mete. (pts note) | ye hi → yehi (bjt) | mete → me te (bjt) | tamatagge mete → tamataggemete (th)
อานนท์ ภิกษุเหล่าใดเหล่าหนึ่งในบัดนี้ก็ดี ในเวลาที่เราล่วงไปก็ดี จักมีตน เป็นเกาะ มีตนเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่ง มีธรรมเป็นเกาะ มีธรรมเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่งอยู่ ภิกษุเหล่านั้นจักเป็นผู้เลิศกว่าภิกษุผู้ใคร่ต่อการศึกษา”

Tatiyaṁ.
tatiyaṁ → ti (pts)
จุนทสูตรที่ ๓ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย