Sīlasutta๒๑ สีลสูตร
Evaṁ me sutaṁ—
sutaṁ → this phrase in B1-2 only. (pts note) | evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ āyasmā ca ānando āyasmā ca bhaddo pāṭaliputte viharanti kukkuṭārāme.
viharanti → viharati (sya-all) | samayaṁ → samayam (pts)สมัยหนึ่ง ท่านพระอานนท์และท่านพระภัททะอยู่ ณ กุกกุฏาราม เขตเมือง ปาฏลีบุตร
Atha kho āyasmā bhaddo sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṁ sammodi.
sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇhasamayaṁ paṭisallāṇā (sya-all) | sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayam (pts)ครั้นในเวลาเย็น ท่านพระภัททะออกจากที่หลีกเร้นแล้ว เข้าไปหาท่าน พระอานนท์ถึงที่อยู่
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā bhaddo āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (sya-all)ได้สนทนาปราศรัยพอเป็นที่บันเทิงใจ พอเป็นที่ระลึกถึงกันแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้ถามท่านพระอานนท์ดังนี้ว่า
“yānimāni, āvuso ānanda, kusalāni sīlāni vuttāni bhagavatā, imāni kusalāni sīlāni kimatthiyāni vuttāni bhagavatā”ti?
yānimāni → yānimani (pts) | bhagavatāti → bhagavatā ti (pts)“ท่านอานนท์ พระผู้มีพระภาค ตรัสศีลที่เป็นกุศลเหล่านี้ไว้ทรงมีพระประสงค์อะไร”
“Sādhu sādhu, āvuso bhadda.ท่านพระอานนท์กล่าวสอบถามว่า “ดีละ ดีละ ท่านภัททะ
Bhaddako kho te, āvuso bhadda, ummaṅgo, bhaddakaṁ paṭibhānaṁ, kalyāṇī paripucchā.
ummaṅgo → ummaggo (bj, sya-all, km, pts1ed) | paṭibhānaṁ → paṭibhāṇaṁ (sya-all) | ummaṅgo bhaddakaṁ paṭibhānaṁ → ummaggo bhaddakam paṭibhānam (pts) | ummaggo → ummaṅgo (bj: machasaṁ) | ummaṅgo → ummaggo (cck: sī. syā. kaṁ.) | Bhadda → S1-3 bhaddaka. (pts note) | ummaggo → S1 ummago. (pts note) | kalyāṇī → S1 kalyāṇaṁ (S3 ṇiṁ). (pts note)ปัญญาใฝ่รู้ของ ท่านดีนัก ปฏิภาณดีนัก
Evañhi tvaṁ, āvuso bhadda, pucchasi:
evañhi tvaṁ āvuso → evaṁ hi tvam avuso (pts)สอบถามเข้าที ก็ท่านถามว่า
‘yānimāni, āvuso ānanda, kusalāni sīlāni vuttāni bhagavatā, imāni kusalāni sīlāni kimatthiyāni vuttāni bhagavatā’”ti?
bhagavatāti → bhagavatā ti (pts)‘ท่านอานนท์ พระผู้มี พระภาคตรัสศีลที่เป็นกุศลเหล่านี้ไว้ ทรงมีพระประสงค์อะไร’ อย่างนั้นหรือ”
“Evamāvuso”ti.
ti → B1 omits ti. (pts note) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts)“อย่างนั้น ผู้มีอายุ”
“Yānimāni, āvuso bhadda, kusalāni sīlāni vuttāni bhagavatā, imāni kusalāni sīlāni yāvadeva catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ bhāvanāya vuttāni bhagavatā.
yānimāni → yānimani (pts) | yāvadeva catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ → yāvad eva catunnam satipaṭṭhānānam (pts)“ท่านภัททะ พระผู้มีพระภาคตรัสศีลที่เป็นกุศลเหล่านี้ไว้ ก็เพียงเพื่อเจริญ สติปัฏฐาน ๔ ประการเท่านั้น
Katamesaṁ catunnaṁ?
katamesaṁ → katamesam (pts)สติปัฏฐาน ๔ ประการ อะไรบ้าง
Idhāvuso, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ;
kāye → S1 kāyena. (pts note)คือ ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ ๑. พิจารณาเห็นกายในกายอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้
vedanāsu …pe…๒. พิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาทั้งหลาย ฯลฯ
citte …pe…๓. พิจารณาเห็นจิตในจิต ฯลฯ
dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
abhijjhādomanassaṁ yānimāni → abhijjhadomanassaṁ yānimanī (pts)๔. พิจารณาเห็นธรรมในธรรมทั้งหลายอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้
Yānimāni, āvuso bhadda, kusalāni sīlāni vuttāni bhagavatā, imāni kusalāni sīlāni yāvadeva imesaṁ catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ bhāvanāya vuttāni bhagavatā”ti.
imāni → imani (pts) | catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ → catunaṁ satipaṭṭhānānam (pts) | bhagavatāti paṭhamaṁ → bhagavatā ti taṁ yeva (pts) | yānimāni → yānimanī (pts) | yāvadeva → yāvad eva (pts)ท่านภัททะ พระผู้มีพระภาคตรัสศีลที่เป็นกุศลเหล่านี้ไว้ ก็เพียงเพื่อเจริญ สติปัฏฐาน ๔ ประการนี้เท่านั้น”