Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 51.14สังยุตตนิกาย
  • 2. Pāsādakampanavagga

Moggallānasutta
Moggallānasutta → moggalāno (pts1ed)
๑๔ โมคคัลลานสูตร

Evaṁ me sutaṁ—
sutaṁ → this phrase in B1-2 only. (pts note) | evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ปราสาทของนางวิสาขามิคารมาตา ในบุพพาราม เขตกรุงสาวัตถี Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū heṭṭhāmigāramātupāsāde viharanti uddhatā unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācā muṭṭhassatino asampajānā asamāhitā bhantacittā pākatindriyā.
bhantacittā → vibbhantacittā (bj, sya-all, km, pts1ed) | bhantacittā → vibbhantacittā (pts) | bhantacittā → vibbhantacittā (cck: sī. syā. kaṁ.) | vibbhantacittā → B1 bhanta- (pts note) | heṭṭhāmigāramātupāsāde → heṭṭhā migāramātupāsāde (th, pts)
สมัยนั้น ภิกษุจำนวนมากอยู่ภายใต้ปราสาทของ นางวิสาขามิคารมาตา เป็นผู้ฟุ้งซ่าน ถือตัว โลเล ปากกล้า พูดพร่ำเพรื่อ หลงลืมสติ ไม่มีสัมปชัญญะ มีจิตไม่ตั้งมั่น มีจิตกวัดแกว่ง ไม่สำรวมอินทรีย์

Atha kho bhagavā āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ āmantesi:
mahāmoggallānaṁ → mahāmoggalānaṁ (pts1ed) | āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ → āyasmantam mahā-moggalānam (pts)
ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาครับสั่งเรียกท่านพระมหาโมคคัลลานะมาตรัสว่า
“ete kho, moggallāna, sabrahmacārino heṭṭhāmigāramātupāsāde viharanti uddhatā unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācā muṭṭhassatino asampajānā asamāhitā bhantacittā pākatindriyā.
kho → te (bj) | sabrahmacārino → sabrahmacārayo (bj) | bhantacittā → vibbhantacittā (sya-all, pts) | moggallāna sabrahmacārino heṭṭhāmigāramātupāsāde → moggalāna sabrahmacāriyā heṭṭhā migāramātupāsāde (pts) | te → ete kho (bj: machasaṁ, syā) | sabrahmacārayo → sabrahmacārino (bj: machasaṁ, syā) | kho → S1-3 te. (pts note) | sabrahmacāriyā → B1 -cāriyo S1-3 -cārayo. (pts note) | vikiṇṇavācā → B1 tikiṇṇa- (pts note) | vibbhantacittā → B1 bhanta- (pts note)
“โมคคัลลานะ เพื่อนพรหมจารีเหล่านี้อยู่ภายใต้ปราสาทของนางวิสาขามิคารมาตา เป็นผู้ฟุ้งซ่าน ถือตัว โลเล ปากกล้า พูดพร่ำเพรื่อ หลงลืมสติ ไม่มีสัมปชัญญะ มีจิตไม่ตั้งมั่น มีจิตกวัดแกว่ง ไม่สำรวมอินทรีย์
Gaccha, moggallāna, te bhikkhū saṁvejehī”ti.
saṁvejehīti → saṁvadehīti (bj: sī.pævi, sī.pavi) | saṁvejehīti → B1-2 saṁvejehi S1 saṁvedehī. (pts note) | moggallāna → moggalāna (pts)
ไปเถิดโมคคัลลานะ เธอจงทำ ภิกษุเหล่านั้นให้สังเวช”

“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā mahāmoggallāno bhagavato paṭissutvā tathārūpaṁ iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāresi yathā pādaṅguṭṭhakena migāramātupāsādaṁ saṅkampesi sampakampesi sampacālesi.
abhisaṅkhāresi → abhisaṅkhāsi (bj, csp1ed) | abhisaṅkhāsi → abhisaṅkhāresi (bj: syā) | abhisaṅkhāresi → abhisaṅkharesi (cck: syā. pī. ka.) | abhisaṅkhāresi → S1-3 -saṅkhāsi-B2 -saṅkharoti. (pts note) | saṅkampesi → S3 kampesi B1 inserts sampasi (or -siṁ). (pts note) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | mahāmoggallāno → mahā-moggalāno (pts) | tathārūpaṁ iddhābhisaṅkhāraṁ → tathārūpam iddhābhisaṅkhāram (pts) | migāramātupāsādaṁ → migāramātupāsādam (pts)
ท่านพระมหาโมคคัลลานะทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว แสดงอิทธาภิสังขารให้ ปราสาทของนางวิสาขามิคารมาตาสะเทือนสะท้านหวั่นไหวด้วยนิ้วหัวแม่เท้า
Atha kho te bhikkhū saṁviggā lomahaṭṭhajātā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu:
ekamantaṁ → ekam antam (pts)
ทีนั้น ภิกษุเหล่านั้นตกใจ ขนพองสยองเกล้า ได้ไปยืนอยู่ ณ ที่สมควร พูดกันว่า

“acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.“ท่านผู้เจริญ น่าอัศจรรย์จริง ไม่เคยปรากฏ Nivātañca vata ayañca migāramātupāsādo gambhīranemo sunikhāto acalo asampakampī, atha ca pana saṅkampito sampakampito sampacālito”ti.
asampakampī → asampakampi (sya-all, pts) | ayañca migāramātupāsādo gambhīranemo → ayaṁ ca migaramatupāsādo gambhiranamo (pts) | gambhiranamo → S3 has -namo corrected from nevo. (pts note)
ลมก็ไม่พัด ทั้งปราสาทของนาง วิสาขามิคารมาตานี้ มีฐานลึก ฝังไว้แน่น ไม่หวั่นไหว ไม่โยกคลอน ก็เมื่อเป็นเช่นนี้ คงมีอะไรสักอย่างหนึ่งที่ทำให้ปราสาทนี้สะเทือนสะท้านหวั่นไหว”

Atha kho bhagavā yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te bhikkhū bhagavā etadavoca:
bhagavā → (bj, sya-all) | etadavoca → etad avoca (pts)
ต่อมา พระผู้มีพระภาคเสด็จเข้าไปหาภิกษุเหล่านั้นแล้วตรัสว่า

“kiṁ nu tumhe, bhikkhave, saṁviggā lomahaṭṭhajātā ekamantaṁ ṭhitā”ti?
kiṁ nu → kinnu (bjt, th) | ekamantaṁ ṭhitāti → ekam antaṁ ṭhitā ti (pts)
“ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายเกิดความสลดใจ ขนพองสยองเกล้า ได้ไปยืนอยู่ ณ ที่สมควร เพราะ เหตุไร”

“Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ bhante.
acchariyaṁ → acchariyam (pts) | abbhutaṁ → abbhutam (pts)
ภิกษุเหล่านั้นกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ
Nivātañca vata ayañca migāramātupāsādo gambhīranemo sunikhāto acalo asampakampī, atha ca pana saṅkampito sampakampito sampacālito”ti.
asampakampī → asampakampi (sya-all, pts) | gambhīranemo → S3 -neco. (pts note) | asampakampi → S1-3 -kampī. (pts note) | ayañca → ayaṁ ca (pts) | sampacālitoti → sampacālito ti (pts)
น่าอัศจรรย์จริง ไม่เคย ปรากฏ ลมก็ไม่พัด ทั้งปราสาทของนางวิสาขามิคารมาตานี้ มีฐานลึก ฝังไว้แน่น ไม่หวั่นไหว ไม่โยกคลอน ก็เมื่อเป็นเช่นนี้ คงมีอะไรสักอย่างหนึ่งที่ทำให้ปราสาท นี้สะเทือนสะท้านหวั่นไหวเป็นแน่”

“Tumheva kho, bhikkhave, saṁvejetukāmena moggallānena bhikkhunā pādaṅguṭṭhakena migāramātupāsādo, saṅkampito sampakampito sampacālito.
pādaṅguṭṭhakena → pādaṅguṭṭhena (bj) | tumheva → tumhe ca (sya-all) | moggallānena → mahāmoggallānena (bj: sī.pævi, sī.pavi) | pādaṅguṭṭhena → pādaṅguṭṭhakena (bj: machasaṁ, syā) | saṁvejetukāmena → S1-3 insert mahā. (pts note) | pādaṅguṭṭhakena → S1-3 -guṭṭhena. (pts note) | moggallānena → moggalānena (pts)
“ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุโมคคัลลานะ ประสงค์จะให้เธอทั้งหลายสังเวช จึงทำ ปราสาทของนางวิสาขามิคารมาตาให้สะเทือนสะท้านหวั่นไหวด้วยนิ้วหัวแม่เท้า

Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
kim → S1-3 haṁ instead of taṁ kiṁ. (pts note)
ภิกษุทั้งหลาย
katamesaṁ dhammānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā moggallāno bhikkhu evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvo”ti?
bhāvitattā → B1 bhavittā. (pts note) | evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvoti → evaṁ mahiddhiko evaṁ mahānubhāvoti (bjt) | dhammānaṁ → dhammānam (pts) | moggallāno → moggalāno (pts) | evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvoti → evam mahiddhiko evam mahānubhāvo ti (pts)
เธอทั้งหลายจะเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร ภิกษุโมคคัลลานะมีฤทธิ์มาก มีอานุภาพมากอย่างนี้ เพราะธรรมเหล่าไหนที่ภิกษุโมคคัลลานะเจริญ ทำให้มาก แล้ว”

“Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā, bhagavaṁnettikā bhagavaṁpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṁyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti.
bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ yeva (th)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมของข้าพระองค์ทั้งหลาย มีพระผู้มีพระภาคเป็น หลัก มีพระผู้มีพระภาคเป็นผู้นำ มีพระผู้มีพระภาคเป็นที่พึ่ง ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอประทานวโรกาส เฉพาะพระผู้มีพระภาคเท่านั้นที่จะทรงอธิบายเนื้อความแห่งพระ ภาษิตนั้นให้แจ่มแจ้งได้ ภิกษุทั้งหลายฟังต่อจากพระผู้มีพระภาคแล้วจักทรงจำไว้”

“Tena hi, bhikkhave, suṇātha.
hi → (pts) | suṇātha → This part from Bhagavaṁnettikā is missing in S1-3 without any sign of abridgment. (pts note) | tena hi → tenahi (th)
“ภิกษุทั้งหลาย ถ้าอย่างนั้น
Catunnaṁ kho, bhikkhave, iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā moggallāno bhikkhu evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvo.
evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvo → evaṁ mahiddhiko evaṁ mahānubhāvo (bjt) | iddhipādānaṁ → iddhipādānam (pts) | moggallāno → moggalāno (pts) | evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvo → evam mahiddhiko evam mahānubhāvo (pts)
เธอทั้งหลายจงฟัง ภิกษุโมคคัลลานะมีฤทธิ์มาก มีอานุภาพมากอย่างนี้ เพราะอิทธิบาท ๔ ประการที่ภิกษุโมคคัลลานะเจริญ ทำ ให้มากแล้ว
Katamesaṁ catunnaṁ?อิทธิบาท ๔ ประการ อะไรบ้าง Idha, bhikkhave, moggallāno bhikkhu chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti,
moggallāno → moggalano (pts) | bhāveti → somewhat developed in S1-3. (pts note) | chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ (th) | + → iti me chando na ca atilīno bhavissati (th) | chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ → chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgatam iddhipādam (pts)
คือ ภิกษุโมคคัลลานะ ๑. เจริญอิทธิบาทที่ประกอบด้วยฉันทสมาธิปธานสังขารดังนี้ว่า ฉันทะของเราจักไม่ย่อหย่อน ฯลฯ
vīriyasamādhi …pe…
vīriyasamādhi → viriyasamādhi (bjt, th, pts)
๒. เจริญอิทธิบาทที่ประกอบด้วยวิริยสมาธิปธานสังขาร ฯลฯ
cittasamādhi …๓. เจริญอิทธิบาทที่ประกอบด้วยจิตตสมาธิปธานสังขาร ฯลฯ vīmaṁsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti—
vīmaṁsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ (bjt, th) | vīmaṁsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ → vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgatam iddhipādam (pts)
๔. เจริญอิทธิบาทที่ประกอบด้วยวิมังสาสมาธิปธานสังขารดังนี้ว่า
iti me vīmaṁsā na ca atilīnā bhavissati, na ca atippaggahitā bhavissati;
atippaggahitā → atipaggahītā (pts) | atippaggahitā → atipaggahitā (th)
วิมังสาของเราจักไม่ย่อหย่อนนัก ไม่ต้องประคับประคองเกินไป
na ca ajjhattaṁ saṅkhittā bhavissati, na ca bahiddhā vikkhittā bhavissati.
saṅkhittā → saṁkhittā (my, bjt, ms2005) | ajjhattaṁ saṅkhittā → ajjhattaṁsaṅkhittā (pts)
ไม่หดหู่ในภายใน ไม่ซ่านไปในภายนอก
Pacchāpuresaññī ca viharati—
pacchāpuresaññī → pacchā pure saññī (bjt) | pacchāpuresaññī → pacchāpure saññī (th)
และมีความหมายรู้ว่า เบื้องหน้าและเบื้องหลังอยู่ คือ
yathā pure tathā pacchā, yathā pacchā tathā pure;
yathā pacchā → yathāpacchā (bjt)
มีความหมายรู้ว่า เบื้องหลัง เหมือนเบื้องหน้า เบื้องหน้าเหมือนเบื้องหลัง
yathā adho tathā uddhaṁ, yathā uddhaṁ tathā adho;
yathā uddhaṁ → yathāuddhaṁ (bjt)
เบื้องบนเหมือน เบื้องล่าง เบื้องล่างเหมือนเบื้องบน
yathā divā tathā rattiṁ, yathā rattiṁ tathā divā.กลางคืนเหมือนกลางวัน กลางวันเหมือนกลางคืน Iti vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveti.
apariyonaddhena → B1 -nandhena always. (pts note) | cittaṁ → cittam (pts)
มีใจสงัด ไม่มีเครื่องร้อยรัด อบรม จิตให้สว่างอยู่
Imesaṁ kho, bhikkhave, catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā moggallāno bhikkhu evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvo.
evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvo → evaṁ mahiddhiko evaṁ mahānubhāvo imesaṁ (bjt) | catunnaṁ iddhipādānaṁ → catunnam iddhipādānam (pts) | moggallāno → moggalāno (pts) | evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvo → evam mahiddhiko evam mahānubhāvo imesaṁ (pts)
ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุโมคคัลลานะมีฤทธิ์มาก มีอานุภาพมากอย่างนี้ เพราะ อิทธิบาท ๔ ประการนี้ที่ภิกษุโมคคัลลานะเจริญ ทำให้มากแล้ว

Imesañca pana, bhikkhave, catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā moggallāno bhikkhu anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhoti …pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vatteti …pe…
yāva brahmalokāpi → (bj) | catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā → catunnam iddhipādānam bhavitattā (pts) | catunnam → missing in S1-3. (pts note) | pi → yāva- is missing in S1-3. (pts note) | imesañca → ca (bjt, pts) | + → imesaṁ (bjt, th, pts) | imesañca → imesaṁ ca (th) | moggallāno → moggalāno (pts) | anekavihitaṁ iddhividhaṁ → anekavihitam iddhividham (pts) | + → la-pe (pts) | brahmalokāpi → brahmalokā pi (pts)
อนึ่ง ภิกษุ โมคคัลลานะแสดงฤทธิ์ได้หลายอย่าง เพราะอิทธิบาท ๔ ประการนี้ที่ภิกษุ โมคคัลลานะเจริญ ทำให้มากแล้ว ฯลฯ ใช้อำนาจทางกายไปจนถึงพรหมโลก

imesañca pana, bhikkhave, catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā moggallāno bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”ti.
catunnaṁ iddhipādānaṁ → catunnam iddhipadānam (pts) | imesañca → ca (bjt, th)
อนึ่ง ภิกษุโมคคัลลานะย่อมทำให้แจ้งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันไม่มีอาสวะเพราะอาสวะ สิ้นไปด้วยปัญญาอันยิ่งเองเข้าถึงอยู่ในปัจจุบัน”

Catutthaṁ.
catutthaṁ → evaṁ cāpi abhiññā vitthāretabbā (pts) | abhiññā → B1 inserts abhiññāyo. (pts note) | vitthāretabbā → this number is not to be found in S1-3. (pts note)
โมคคัลลานสูตรที่ ๔ จบ (อนึ่ง อภิญญาทั้งหลายพึงให้พิสดารอย่างนี้)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย