Bāḷhagilānasutta
Bāḷhagilānasutta → gilānasuttaṁ (bj); bāḷhagilāyaṁ or gihīnayo (pts1ed)๑๐ พาฬหคิลานสูตร
Ekaṁ samayaṁ āyasmā anuruddho sāvatthiyaṁ viharati andhavanasmiṁ ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.
Andhavanasmiṁ → B2 adhava- (pts note) | samayaṁ → samayam (pts)สมัยหนึ่ง ท่านพระอนุรุทธะอาพาธ ได้รับทุกข์ เป็นไข้หนักอยู่ ณ ป่าอันธวัน เขตกรุงสาวัตถี
Atha kho sambahulā bhikkhū yenāyasmā anuruddho tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavocuṁ:
āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavocuṁ → āyasmantam anuruddham etad avocuṁ (pts)ครั้งนั้น ภิกษุจำนวนมากเข้าไปหาท่านถึงที่อยู่แล้วได้ ถามท่านพระอนุรุทธะดังนี้ว่า
“Katamenāyasmato anuruddhassa vihārena viharato uppannā sārīrikā dukkhā vedanā cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhantī”ti?
dukkhā → S1 dukkha. (pts note) | tiṭṭhantīti → tiṭṭhantī ti (pts)“ท่านอนุรุทธะอยู่ด้วยวิหารธรรมอะไร ทุกขเวทนา ทางกายที่เกิดขึ้นแล้ว จึงไม่ครอบงำจิตอยู่ได้”
“Catūsu kho me, āvuso, satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacittassa viharato uppannā sārīrikā dukkhā vedanā cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhanti.
suppatiṭṭhitacittassa → sūpaṭṭhitacittassa (sya-all) | kho → (pts) | suppatiṭṭhitacittassa → supatiṭṭhitacittassa (bjt, pts)ท่านพระอนุรุทธะตอบว่า “ผู้มีอายุทั้งหลาย ผมมีจิตตั้งมั่นดีอยู่ในสติปัฏฐาน ๔ ประการ ทุกขเวทนาทางกายที่เกิดขึ้นแล้ว จึงไม่ครอบงำจิตอยู่ได้
Katamesu catūsu?
catūsu idhāhaṁ → catusu idhāham (pts)สติปัฏฐาน ๔ ประการ อะไรบ้าง
Idhāhaṁ, āvuso, kāye kāyānupassī viharāmi …pe…
viharāmi → S1-3 add ātāpī- -domanassaṁ. (pts note) | + → ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ (bjt) | idhāhaṁ → idhāham (pts)คือ ในพระธรรมวินัยนี้ ผม ๑. พิจารณาเห็นกายในกายอยู่ ฯลฯ
vedanāsu …pe…๒. พิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาทั้งหลาย ฯลฯ
citte …pe…๓. พิจารณาเห็นจิตในจิต ฯลฯ
dhammesu dhammānupassī viharāmi ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ—๔. พิจารณาเห็นธรรมในธรรมทั้งหลายอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้
imesu kho me, āvuso, catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacittassa viharato uppannā sārīrikā dukkhā vedanā cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhantī”ti.
suppatiṭṭhitacittassa → sūpaṭṭhitacittassa (sya-all) | catūsu → catusu (pts) | supatiṭṭhitacittassa → S1 supaṭṭhita- (pts note) | na → S1-3 pana. 1O missing in S1-3 B2. (pts note) | cittaṁ → cittam (pts) | tiṭṭhantīti → tiṭṭhantī ti (pts)ผู้มีอายุทั้งหลาย ผมมีจิตตั้งมั่นดีอยู่ในสติปัฏฐาน ๔ ประการนี้ ทุกขเวทนา ทางกายที่เกิดขึ้นแล้ว จึงไม่ครอบงำจิตอยู่ได้”
Dasamaṁ.พาฬหคิลานสูตรที่ ๑๐ จบ
Rahogatavaggo paṭhamo.
+ → tatruddānaṁ (bjt)
Tassuddānaṁรวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
Rahogatena dve vuttā, sutanu kaṇḍakī tayo;
Rahogatena → S1-3 raho (S1 hā) gateneva. (pts note) | vuttā → missing in S1-3. (pts note) | rahogatena dve vuttā → rahogateneva duve (bjt) sutanu kaṇḍakī → sutanukaṇṭakī (sya-all) | kaṇḍakī → kaṇṭakī (pts) | Kaṇṭakī → B1-2 kaṇḍakī S1-3 kaṇṭaki. (pts note)๑. ปฐมรโหคตสูตร ๒. ทุติยรโหคตสูตร ๓. สุตนุสูตร ๔. ปฐมกัณฏกีสูตร ๕. ทุติยกัณฏกีสูตร ๖. ตติยกัณฏกีสูตร Taṇhākkhayasalaḷāgāraṁ, ambapāli ca gilānanti.
taṇhākkhayasalaḷāgāraṁ ambapāli ca gilānanti → taṇhakkhayasalalāgāre ambapāligilānehīti (bj); taṇhakkhayasalaḷāgāraṁ ambapāligilāyananti (sya-all) | taṇhākkhayasalaḷāgāraṁ → taṇhakkhayasalaḷāgāraṁ (cck) | Salaḷhāgāraṁ → B2 saḷalā- B1 salaḷhā S1-3 salaḷāgataṁ. (pts note) | taṇhākkhayasalaḷāgāraṁ → taṇhakkhaya salaḷhāgāraṁ (pts) bāḷhagilāyanan → B2 ampaṁbāḷa- S1-3 ambapālagihīnayā (S1 -yo) ti instead of sabbamo (pts note) | ambapāli ca gilānanti → ambapāligilānehīti (bjt) | ambapāli ca gilānanti → ambapāligilāyananti (th) | ambapāli ca gilānanti → sabbaṁ bāḷhagilāyanan ti (pts)๗. ตัณหากขยสูตร ๘. สลฬาคารสูตร ๙. อัมพปาลิวนสูตร ๑๐. พาฬหคิลานสูตร