Paṭhamakoṭigāmasutta
Paṭhamakoṭigāmasutta → vijjā 1 (pts1ed)๒๑ ปฐมโกฏิคามสูตร
Ekaṁ samayaṁ bhagavā vajjīsu viharati koṭigāme.
vajjīsu → vajjisu (pts) | koṭigāme → koligāme (bj: sī.pavi) | Koṭigāme → S1-3 koḷi- (pts note) | + → evaṁ me sutaṁ (bjt)สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ โกฏิคาม แคว้นวัชชี
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:ณ ที่นั้น พระผู้มีพระภาครับสั่งเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสว่า
“catunnaṁ, bhikkhave, ariyasaccānaṁ ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.
tumhākañca → tuṁhakañca (pts) | catunnaṁ → catunnam (pts) | ariyasaccānaṁ → ariyasaccānam (pts) | evamidaṁ dīghamaddhānaṁ → evam idaṁ dīgham addhānam (pts)“ภิกษุทั้งหลาย เพราะไม่รู้แจ้งแทงตลอดอริยสัจ ๔ ประการ เราและเธอทั้งหลายจึงเที่ยวเร่ร่อนไป ตลอดกาลยาวนานอย่างนี้
Katamesaṁ catunnaṁ?อริยสัจ ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ
Dukkhassa, bhikkhave, ariyasaccassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.
evamidaṁ dīghamaddhānaṁ → evam idaṁ dīgham addhānaṁ (pts) | saṁsaritaṁ → saṁsaritam (pts)๑. เพราะไม่รู้แจ้งแทงตลอดทุกขอริยสัจ เราและเธอทั้งหลายจึงเที่ยวเร่ร่อนไปตลอดกาลยาวนานอย่างนี้
Dukkhasamudayassa ariyasaccassa …pe…๒. เพราะไม่รู้แจ้งแทงตลอดทุกขสมุทยอริยสัจ ฯลฯ
dukkhanirodhassa ariyasaccassa …pe…
ariyasaccassa → complete in S1-3 B2. (pts note) | Dukkhanirodhagāminipaṭipadāya → S1-3 -gamini (S2 nī) yā S1 -patipadā ti. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt) | + → dukkhanirodhagāminīpaṭipadāya (th)๓. เพราะไม่รู้แจ้งแทงตลอดทุกขนิโรธอริยสัจ ฯลฯ
dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.
evamidaṁ dīghamaddhānaṁ → evaṁ dīgham addhānaṁ (pts) | saṁsaritaṁ → saṁsaritam (pts)๔. เพราะไม่รู้แจ้งแทงตลอดทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ เราและเธอทั้งหลายจึงเที่ยวเร่ร่อนไปตลอดกาลยาวนานอย่างนี้
Tayidaṁ, bhikkhave, dukkhaṁ ariyasaccaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ, dukkhasamudayaṁ ariyasaccaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ, dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ; ucchinnā bhavataṇhā, khīṇā bhavanetti; natthi dāni punabbhavo”ti.
dukkhasamudayaṁ → dukkhasamudayo (bj, sya-all) | dukkhanirodhaṁ → dukkhanirodho (bj, sya-all) | ariyasaccaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ → ariyasaccam anubuddham patividdhaṁ (pts) | anubuddhaṁ → S1-3 ananubuddhaṁ (pts note) | paṭividdham → S1 appaṭividdhaṁ. (pts note) | natthi dāni → natthidāni (my, bjt, th) | dukkhanirodhagāminī paṭipadā → dukkhanirodhagāminīpaṭipadā (th)ภิกษุทั้งหลาย เราได้รู้แจ้งแทงตลอดทุกขอริยสัจ เราได้รู้แจ้งแทงตลอดทุกขสมุทยอริยสัจ เราได้รู้แจ้งแทงตลอดทุกขนิโรธอริยสัจ เราได้รู้แจ้งแทงตลอดทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ เราถอนภวตัณหาได้แล้ว ภวเนตติสิ้นไปแล้ว บัดนี้ ภพใหม่ไม่มีอีก”
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)พระผู้มีพระภาคผู้สุคตศาสดาได้ตรัสเวยยากรณภาษิตนี้แล้ว
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:จึงได้ตรัสคาถาประพันธ์ต่อไปอีกว่า
“Catunnaṁ ariyasaccānaṁ, yathābhūtaṁ adassanā;
catunnaṁ → catunnam (pts) yathābhūtaṁ adassanā saṁsitaṁ → yathābhūtamadassanā saṁsaritaṁ (sya-all) | yathābhūtaṁ → yathābhūtam (pts)“เพราะไม่เห็นอริยสัจ ๔ ประการตามความเป็นจริง Saṁsitaṁ dīghamaddhānaṁ, tāsu tāsveva jātisu.
Saṁsitaṁ → saṁsaraṁ (bj); saṁsaritaṁ (sya-all, km, mr) | saṁsitaṁ → saṁsaraṁ (bj) | saṁsaraṁ → saṁsitaṁ (bj: machasaṁ); saṁsaritaṁ (bj: syā); saṁsataṁ (bj: sī.pævi) | Saṁsitaṁ → saṁsaritaṁ (syā. kaṁ. ka.) dī. ni. 2.155 (cck note) | Saṁsitam → S1 saṁsatam S3 samsaraṁ B2 saṁsaritaṁ. (pts note) | saṁsitaṁ dīghamaddhānaṁ → saṁsitam dīgham addhānaṁ (pts)เราและเธอทั้งหลายจึงเที่ยวเร่ร่อนไป ในชาตินั้น ๆ ตลอดกาลยาวนานTāni etāni diṭṭhāni, bhavanetti samūhatā;
Tāni → yāni (sya-all, km, pts1ed, mr) | tāni → yāni (sya-all, pts) | Tāni → yāni (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | Yāni → S1-3 tāni. (pts note)อริยสัจ ๔ ประการนี้เราและเธอทั้งหลายเห็นแล้ว ภวเนตติเราถอนได้แล้ว Ucchinnaṁ mūlaṁ dukkhassa, natthi dāni punabbhavo”ti.
Ucchinnaṁ → S1-3 ucchinna. (pts note) natthi dāni punabbhavoti paṭhamaṁ → natthidāni punabbhavo ti (pts)รากเหง้าแห่งทุกข์เราตัดขาดแล้ว บัดนี้ภพใหม่ไม่มีอีก”