Dutiyakoṭigāmasutta๒๒ ทุติยโกฏิคามสูตร
“Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ nappajānanti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ nappajānanti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ nappajānanti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ nappajānanti,
dukkhasamudayoti yathābhūtaṁ → dukkhasamudayo ti yathā (pts) | dukkhanirodhoti yathābhūtaṁ → dukkhanirodho ti yathā (pts) | paṭipadāti → patipadā ti (pts) | nappajānanti → S1 pajānanti. (pts note) | ye hi → yehi (bjt) | idaṁ → idam (pts)“ภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่ง ไม่รู้ชัด ตามความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ นี้ทุกขสมุทัย นี้ทุกขนิโรธ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา’
na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṁ vā brahmaññatthaṁ vā diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti.
pana → pane (bj) | pana te → panete (cck, sya-all, pts) | brahmaññatthaṁ → brāhmaññatthaṁ (sya-all); brahmāññatthaṁ (pts) | me → S1-3 ime instead of na me. (pts note) | vā → S3 samaṇo vā brāhmaṇesu vā. (pts note) | vā → samaṇā vā instead of samaṇā vā missing in S1. 1O B2 ayasmantā S1-3 add yāsā. (pts note) | brahmāññatthaṁ → B2 -ññattaṁ. (pts note) | me te → mete (bjt) | na me te → namete (th) | brāhmaṇasammatā → brāhmaṇa sammatā (pts) | sāmaññatthaṁ → sāmaññattham (pts) | sayaṁ → sayam (pts)สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้น ไม่จัดว่าเป็นสมณะในหมู่สมณะ หรือไม่จัดว่าเป็น พราหมณ์ในหมู่พราหมณ์ และท่านเหล่านั้นย่อมไม่รู้แจ้งประโยชน์แห่งความเป็น สมณะหรือประโยชน์แห่งความเป็นพราหมณ์ด้วยตนเองเข้าถึงอยู่ในปัจจุบัน
Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānanti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānanti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānanti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānanti,
keci → S1 koci. (pts note) | samaṇā → sammaṇā (pts) | dukkhanti yathābhūtaṁ → dukkhan ti yathābhūtam (pts) | paṭipadāti yathābhūtaṁ → paṭipadā ti yathābhūtam (pts)ภิกษุทั้งหลาย ส่วนสมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งรู้ชัดตามความเป็น จริงว่า ‘นี้ทุกข์ นี้ทุกขสมุทัย นี้ทุกขนิโรธ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา’
te kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā, te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī”ti.
ca → (bj) | brahmaññatthañca → brāhmaññatthañca (sya-all) | samaṇā → samanā (pts) | ca → S1-3 vā. (pts note) | kho me → khome (th) | sāmaññatthañca brahmaññatthañca → sāmaññatthañ ca brāhmaññatthañ ca (pts) | sayaṁ → sayam (pts) | viharantīti → viharantī ti (pts)สมณะหรือ พราหมณ์เหล่านั้น จัดว่าเป็นสมณะในหมู่สมณะ และจัดว่าเป็นพราหมณ์ในหมู่พราหมณ์ ทั้งท่านเหล่านั้นย่อมรู้แจ้งซึ่งประโยชน์แห่งความเป็นสมณะและประโยชน์แห่งความ เป็นพราหมณ์ด้วยตนเองเข้าถึงอยู่ในปัจจุบัน
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)พระผู้มีพระภาคผู้สุคตศาสดาได้ตรัสเวยยากรณภาษิตนี้แล้ว
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:
vatvāna → vatvā (th)จึงได้ตรัสคาถาประพันธ์ต่อไปอีกว่า
“Ye dukkhaṁ nappajānanti, atho dukkhassa sambhavaṁ;“ชนเหล่าใดไม่รู้ทุกข์ เหตุเกิดทุกข์ Yattha ca sabbaso dukkhaṁ, asesaṁ uparujjhati.
asesaṁ → asesam (pts)ธรรมชาติเป็นที่ดับทุกข์ลงได้สิ้นเชิงTañca maggaṁ na jānanti, dukkhūpasamagāminaṁ;และไม่รู้จักทางปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์ Cetovimuttihīnā te, atho paññāvimuttiyā;
cetovimuttihīnā → cetovimutti hīnā (bjt)ชนเหล่านั้นเป็นผู้เสื่อมจากเจโตวิมุตติและปัญญาวิมุตติ Abhabbā te antakiriyāya, te ve jātijarūpagā.เป็นผู้ไม่ควรที่จะทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ เป็นผู้เข้าถึงชาติและชราแท้Ye ca dukkhaṁ pajānanti, atho dukkhassa sambhavaṁ;
pajānanti → S3 dukkhasampajānanti instead of dukkhaṁ- (pts note) | dukkhaṁ → dukkham (pts)ส่วนชนเหล่าใดรู้ทุกข์ เหตุเกิดทุกข์ Yattha ca sabbaso dukkhaṁ, asesaṁ uparujjhati.ธรรมชาติเป็นที่ดับทุกข์ลงได้สิ้นเชิงTañca maggaṁ pajānanti, dukkhūpasamagāminaṁ;
maggaṁ → maggam (pts)และรู้จักทางปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์ Cetovimuttisampannā, atho paññāvimuttiyā;
cetovimuttisampannā → ceto vimuttisampannā (pts)ชนเหล่านั้นเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยเจโตวิมุตติและปัญญาวิมุตติ Bhabbā te antakiriyāya, na te jātijarūpagā”ti.
bhabbā → sabbā (cck) jātijarūpagāti dutiyaṁ → jātijarūpagā ti sāvatthi (pts)เป็นผู้ควรที่จะทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ ไม่เป็นผู้เข้าถึงชาติและชรา”
Dutiyaṁ.
Sāvatthi → in B1-2 only. (pts note)ทุติยโกฏิคามสูตรที่ ๒ จบ