Atha therāpadānaṁ suṇātha—

“Himavantassa avidūre, lambako nāma pabbato; Assamo sukato mayhaṁ, paṇṇasālā sumāpitā.

Uttānakūlā nadikā, supatitthā manoramā; Susuddhapulinākiṇṇā, avidūre mamassamaṁ.

Asakkharā apabbhārā, sādu appaṭigandhikā; Sandatī nadikā tattha, sobhayantā mamassamaṁ.

Kumbhīlā makarā cettha, susumārā ca kacchapā;
susumārā → suṁsumārā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Caranti nadiyā tattha, sobhayantā mamassamaṁ.

Pāṭhīnā pāvusā macchā, balajā muñjarohitā;
balajā → valajā (bj, sya1ed, sya2ed); jalajā (pts-vp-pli1) Vaggaḷā papatāyantā, sobhayanti mamassamaṁ.
Vaggaḷā → maggurā (bj); vagguḷā (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) sobhayanti → sobhayantā (sya1ed, sya2ed, mr); patāyanti sobhayantā (pts-vp-pli1)

Ubho kūlesu nadiyā, pupphino phalino dumā; Ubhato abhilambantā, sobhayanti mamassamaṁ.
sobhayanti → sobhayantā (pts-vp-pli1, mr)

Ambā sālā ca tilakā, pāṭalī sinduvārakā;
sinduvārakā → sinduvārikā (bj); sinduvāritā (sya1ed, sya2ed); sindhuvāritā (pts-vp-pli1) Dibbagandhā sampavanti, pupphitā mama assame.

Campakā saḷalā nīpā, nāgapunnāgaketakā;
nīpā → nimbā (mr) Dibbagandhā sampavanti, pupphitā mama assame.

Atimuttā asokā ca, bhaginīmālā ca pupphitā; Aṅkolā bimbijālā ca, pupphitā mama assame.
bimbijālā → bimbajālā (mr)

Ketakā kandali ceva, godhukā tiṇasūlikā;
kandali → kandalī (bj, pts-vp-pli1); kadalī (sya1ed, sya2ed) Dibbagandhaṁ sampavantā, sobhayanti mamassamaṁ.

Kaṇikārā kaṇṇikā ca, asanā ajjunā bahū; Dibbagandhaṁ sampavantā, sobhayanti mamassamaṁ.

Punnāgā giripunnāgā, koviḷārā ca pupphitā; Dibbagandhaṁ sampavantā, sobhayanti mamassamaṁ.

Uddhālakā ca kuṭajā, kadambā vakulā bahū; Dibbagandhaṁ sampavantā, sobhayanti mamassamaṁ.

Āḷakā isimuggā ca, kadalimātuluṅgiyo; Gandhodakena saṁvaḍḍhā, phalāni dhārayanti te.

Aññe pupphanti padumā, aññe jāyanti kesarī; Aññe opupphā padumā, pupphitā taḷāke tadā.

Gabbhaṁ gaṇhanti padumā, niddhāvanti mulāḷiyo; Siṅghāṭipattamākiṇṇā, sobhanti taḷāke tadā.

Nayitā ambagandhī ca, uttalī bandhujīvakā; Dibbagandhā sampavanti, pupphitā taḷāke tadā.

Pāṭhīnā pāvusā macchā, balajā muñjarohitā; Saṅgulā maggurā ceva, vasanti taḷāke tadā.
maggurā → maṅgurā (bj, mr)

Kumbhīlā susumārā ca, tantigāhā ca rakkhasā; Oguhā ajagarā ca, vasanti taḷāke tadā.
Oguhā → ogāhā (sya1ed, sya2ed); ogahā (pts-vp-pli1)

Pārevatā ravihaṁsā, cakkavākā nadīcarā; Kokilā sukasāḷikā, upajīvanti taṁ saraṁ.

Kukkutthakā kuḷīrakā, vane pokkharasātakā; Dindibhā suvapotā ca, upajīvanti taṁ saraṁ.

Haṁsā koñcā mayūrā ca, kokilā tambacūḷakā;
tambacūḷakā → tambacūḷikā (bj); lambacūḷakā (sya1ed, sya2ed) Pammakā jīvaṁjīvā ca, upajīvanti taṁ saraṁ.
Pammakā → pampakā (bj, csp1ed); campakā (sya1ed, sya2ed); sampakā (pts-vp-pli1); cammakā (mr)

Kosikā poṭṭhasīsā ca, kurarā senakā bahū; Mahākāḷā ca sakuṇā, upajīvanti taṁ saraṁ.

Pasadā ca varāhā ca, camarā gaṇḍakā bahū;
camarā gaṇḍakā bahū → vakā bheraṇḍakā bahū (bj, sya1ed, sya2ed); vakabheraṇḍakā bahū (pts-vp-pli1) Rohiccā sukapotā ca, upajīvanti taṁ saraṁ.
sukapotā → suggapotā (bj, pts-vp-pli1); puggapotā (si); suttapotā (sya1ed, sya2ed)

Sīhabyagghā ca dīpī ca, acchakokataracchakā; Tidhā pabhinnamātaṅgā, upajīvanti taṁ saraṁ.

Kinnarā vānarā ceva, athopi vanakammikā; Cetā ca luddakā ceva, upajīvanti taṁ saraṁ.

Tindukāni piyālāni, madhuke kāsumāriyo;
madhuke → madhukā (bj, sya1ed, sya2ed, csp1ed); madhuke (pts-vp-pli1) | kāsumāriyo → kāsamāriyo (sya1ed, sya2ed); sumāriyo (pts-vp-pli1) Dhuvaṁ phalāni dhārenti, avidūre mamassamaṁ.

Kosambā saḷalā nimbā, sāduphalasamāyutā;
Kosambā → kosumbhā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | saḷalā nimbā → salalā nīpā (bj); salaḷā nīpā (sya1ed, sya2ed); saḷalā nīpā (pts-vp-pli1); panasā ambā (?) Dhuvaṁ phalāni dhārenti, avidūre mamassamaṁ.

Harītakā āmalakā, ambajambuvibhītakā; Kolā bhallātakā billā, phalāni dhārayanti te.

Āluvā ca kaḷambā ca, biḷālītakkaḷāni ca; Jīvakā sutakā ceva, bahukā mama assame.

Assamassāvidūramhi, taḷākāsuṁ sunimmitā; Acchodakā sītajalā, supatitthā manoramā.

Padumuppalasañchannā, puṇḍarīkasamāyutā; Mandālakehi sañchannā, dibbagandho pavāyati.

Evaṁ sabbaṅgasampanne, pupphite phalite vane; Sukate assame ramme, viharāmi ahaṁ tadā.

Sīlavā vatasampanno, jhāyī jhānarato sadā;
vatasampanno → vattasampanno (sya1ed, sya2ed) Pañcābhiññābalappatto, suruci nāma tāpaso.

Catuvīsasahassāni, sissā mayhaṁ upaṭṭhahuṁ; Sabbeva brāhmaṇā ete, jātimanto yasassino.

Lakkhaṇe itihāse ca, sanighaṇṭusakeṭubhe; Padakā veyyākaraṇā, sadhamme pāramiṁ gatā.

Uppātesu nimittesu, lakkhaṇesu ca kovidā; Pathabyā bhūmantalikkhe, mama sissā susikkhitā.

Appicchā nipakā ete, appāhārā alolupā; Lābhālābhena santuṭṭhā, parivārenti maṁ sadā.

Jhāyī jhānaratā dhīrā, santacittā samāhitā; Ākiñcaññaṁ patthayantā, parivārenti maṁ sadā.

Abhiññāpāramippattā, pettike gocare ratā; Antalikkhacarā dhīrā, parivārenti maṁ sadā.

Saṁvutā chasu dvāresu, anejā rakkhitindriyā; Asaṁsaṭṭhā ca te dhīrā, mama sissā durāsadā.

Pallaṅkena nisajjāya, ṭhānacaṅkamanena ca; Vītināmenti te rattiṁ, mama sissā durāsadā.

Rajanīye na rajjanti, dussanīye na dussare; Mohanīye na muyhanti, mama sissā durāsadā.

Iddhiṁ vīmaṁsamānā te, vattanti niccakālikaṁ; Pathaviṁ te pakampenti, sārambhena durāsadā.
Pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)

Kīḷamānā ca te sissā, kīḷanti jhānakīḷitaṁ; Jambuto phalamānenti, mama sissā durāsadā.

Aññe gacchanti goyānaṁ, aññe pubbavidehakaṁ;
pubbavidehakaṁ → pubbavidehanaṁ (si, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, mr) Aññe ca uttarakuruṁ, esanāya durāsadā.

Purato pesenti khāriṁ, pacchato ca vajanti te; Catuvīsasahassehi, chāditaṁ hoti ambaraṁ.

Aggipākī anaggī ca, dantodukkhalikāpi ca; Asmena koṭṭitā keci, pavattaphalabhojanā.

Udakorohaṇā keci, sāyaṁ pāto sucīratā; Toyābhisecanakarā, mama sissā durāsadā.

Parūḷhakacchanakhalomā, paṅkadantā rajassirā; Gandhitā sīlagandhena, mama sissā durāsadā.

Pātova sannipatitvā, jaṭilā uggatāpanā; Lābhālābhaṁ pakittetvā, gacchanti ambare tadā.

Etesaṁ pakkamantānaṁ, mahāsaddo pavattati; Ajinacammasaddena, muditā honti devatā.

Disodisaṁ pakkamanti, antalikkhacarā isī; Sake balenupatthaddhā, te gacchanti yadicchakaṁ.

Pathavīkampakā ete, sabbeva nabhacārino;
sabbeva → sabbe te (sya1ed, sya2ed) Uggatejā duppasahā, sāgarova akhobhiyā.

Ṭhānacaṅkamino keci, keci nesajjikā isī; Pavattabhojanā keci, mama sissā durāsadā.

Mettāvihārino ete, hitesī sabbapāṇinaṁ; Anattukkaṁsakā sabbe, na te vambhenti kassaci.

Sīharājāvasambhītā, gajarājāva thāmavā; Durāsadā byagghāriva, āgacchanti mamantike.

Vijjādharā devatā ca, nāgagandhabbarakkhasā; Kumbhaṇḍā dānavā garuḷā, upajīvanti taṁ saraṁ.

Te jaṭākhāribharitā, ajinuttaravāsanā; Antalikkhacarā sabbe, upajīvanti taṁ saraṁ.

Sadānucchavikā ete, aññamaññaṁ sagāravā;
Sadānucchavikā → tadānucchavikā (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, mr) Catubbīsasahassānaṁ, khipitasaddo na vijjati.

Pāde pādaṁ nikkhipantā, appasaddā susaṁvutā; Upasaṅkamma sabbeva, sirasā vandare mamaṁ.

Tehi sissehi parivuto, santehi ca tapassibhi; Vasāmi assame tattha, jhāyī jhānarato ahaṁ.

Isīnaṁ sīlagandhena, pupphagandhena cūbhayaṁ; Phalīnaṁ phalagandhena, gandhito hoti assamo.

Rattindivaṁ na jānāmi, arati me na vijjati; Sake sisse ovadanto, bhiyyo hāsaṁ labhāmahaṁ.

Pupphānaṁ pupphamānānaṁ, phalānañca vipaccataṁ; Dibbagandhā pavāyanti, sobhayantā mamassamaṁ.

Samādhimhā vuṭṭhahitvā, ātāpī nipako ahaṁ; Khāribhāraṁ gahetvāna, vanaṁ ajjhogahiṁ ahaṁ.
vanaṁ → dhanaṁ (sya1ed, sya2ed, mr)

Uppāte supine cāpi, lakkhaṇesu susikkhito; Pavattamānaṁ mantapadaṁ, dhārayāmi ahaṁ tadā.
Pavattamānaṁ → vattamānaṁ (si, mr)

Anomadassī bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho; Vivekakāmo sambuddho, himavantamupāgami.

Ajjhogāhetvā himavantaṁ, aggo kāruṇiko muni; Pallaṅkaṁ ābhujitvāna, nisīdi purisuttamo.

Tamaddasāhaṁ sambuddhaṁ, sappabhāsaṁ manoramaṁ; Indīvaraṁva jalitaṁ, ādittaṁva hutāsanaṁ.

Jalantaṁ dīparukkhaṁva, vijjutaṁ gagane yathā;
gagane → gagaṇe (csp1ed, csp2ed) Suphullaṁ sālarājaṁva, addasaṁ lokanāyakaṁ.

Ayaṁ nāgo mahāvīro, dukkhassantakaro muni; Imaṁ dassanamāgamma, sabbadukkhā pamuccare.

Disvānāhaṁ devadevaṁ, lakkhaṇaṁ upadhārayiṁ; Buddho nu kho na vā buddho, handa passāmi cakkhumaṁ.

Sahassārāni cakkāni, dissanti caraṇuttame; Lakkhaṇānissa disvāna, niṭṭhaṁ gacchiṁ tathāgate.

Sammajjaniṁ gahetvāna, sammajjitvānahaṁ tadā; Atha pupphe samānetvā, buddhaseṭṭhaṁ apūjayiṁ.

Pūjayitvāna taṁ buddhaṁ, oghatiṇṇamanāsavaṁ; Ekaṁsaṁ ajinaṁ katvā, namassiṁ lokanāyakaṁ.

Yena ñāṇena sambuddho, viharati anāsavo;
viharati → viharittha (bj); vihareti (mr) Taṁ ñāṇaṁ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.

‘Samuddharasimaṁ lokaṁ, sayambhū amitodaya;
Samuddharasimaṁ → samuddharayimaṁ (sya1ed, sya2ed) Tava dassanamāgamma, kaṅkhāsotaṁ taranti te.

Tuvaṁ satthā ca ketu ca, dhajo yūpo ca pāṇinaṁ; Parāyaṇo patiṭṭhā ca, dīpo ca dvipaduttamo.
Parāyaṇo → parāyano (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, mr)

Sakkā samudde udakaṁ, pametuṁ āḷhakena vā; Na tveva tava sabbaññu, ñāṇaṁ sakkā pametave.

Dhāretuṁ pathaviṁ sakkā, ṭhapetvā tulamaṇḍale; Na tveva tava sabbaññu, ñāṇaṁ sakkā dharetave.

Ākāso minituṁ sakkā, rajjuyā aṅgulena vā; Na tveva tava sabbaññu, ñāṇaṁ sakkā pametave.

Mahāsamudde udakaṁ, pathavī cākhilājaṭaṁ;
pathavī cākhilājaṭaṁ → paṭhaviṁ cākhilaṁ jahe (bj); paṭhaviñcākhilañjahe (sya1ed, sya2ed); paṭhaviṁ cākhilañjahe (pts-vp-pli1) Buddhañāṇaṁ upādāya, upamāto na yujjare.

Sadevakassa lokassa, cittaṁ yesaṁ pavattati; Antojālagatā ete, tava ñāṇamhi cakkhuma.
Antojālagatā → antojālīkatā (bj, mr); antojāligatā (sya1ed, sya2ed)

Yena ñāṇena pattosi, kevalaṁ bodhimuttamaṁ; Tena ñāṇena sabbaññu, maddasī paratitthiye’.

Imā gāthā thavitvāna, suruci nāma tāpaso; Ajinaṁ pattharitvāna, pathaviyaṁ nisīdi so.

‘Cullāsītisahassāni, ajjhogāḷho mahaṇṇave; Accuggato tāvadeva, girirājā pavuccati.

Tāva accuggato neru, āyato vitthato ca so; Cuṇṇito aṇubhedena, koṭisatasahassaso.
koṭisatasahassaso → … sahassiyo (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, mr)

Lakkhe ṭhapiyamānamhi, parikkhayamagacchatha; Na tveva tava sabbaññu, ñāṇaṁ sakkā pametave.

Sukhumacchikena jālena, udakaṁ yo parikkhipe; Ye keci udake pāṇā, antojālagatā siyuṁ.

Tatheva hi mahāvīra, ye keci puthutitthiyā; Diṭṭhigahanapakkhandā, parāmāsena mohitā.
Diṭṭhigahanapakkhandā → diṭṭhigahanapakkhantā (bj); diṭṭhiggahaṇapakkhantā (sya1ed, sya2ed); ditthīgahanapakkhandā (pts-vp-pli1)

Tava suddhena ñāṇena, anāvaraṇadassinā; Antojālagatā ete, ñāṇaṁ te nātivattare’.

Bhagavā tamhi samaye, anomadassī mahāyaso; Vuṭṭhahitvā samādhimhā, disaṁ olokayī jino.

Anomadassimunino, nisabho nāma sāvako; Parivuto satasahassehi, santacittehi tādibhi.

Khīṇāsavehi suddhehi, chaḷabhiññehi jhāyibhi; Cittamaññāya buddhassa, upesi lokanāyakaṁ.

Antalikkhe ṭhitā tattha, padakkhiṇamakaṁsu te; Namassantā pañjalikā, otaruṁ buddhasantike.
otaruṁ → oruhuṁ (sya1ed, sya2ed); orohuṁ (pts-vp-pli1)

Anomadassī bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, sītaṁ pātukarī jino.

Varuṇo nāmupaṭṭhāko, anomadassissa satthuno; Ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā, apucchi lokanāyakaṁ.

‘Ko nu kho bhagavā hetu, sitakammassa satthuno; Na hi buddhā ahetūhi, sitaṁ pātukaronti te’.

Anomadassī bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho; Bhikkhumajjhe nisīditvā, imaṁ gāthaṁ abhāsatha.

‘Yo maṁ pupphena pūjesi, ñāṇañcāpi anutthavi; Tamahaṁ kittayissāmi, suṇotha mama bhāsato’.

Buddhassa giramaññāya, sabbe devā samāgatā; Saddhammaṁ sotukāmā te, sambuddhamupasaṅkamuṁ.

Dasasu lokadhātūsu, devakāyā mahiddhikā; Saddhammaṁ sotukāmā te, sambuddhamupasaṅkamuṁ.

‘Hatthī assā rathā pattī, senā ca caturaṅginī; Parivāressantimaṁ niccaṁ, buddhapūjāyidaṁ phalaṁ.

Saṭṭhitūriyasahassāni, bheriyo samalaṅkatā; Upaṭṭhissantimaṁ niccaṁ, buddhapūjāyidaṁ phalaṁ.

Soḷasitthisahassāni, nāriyo samalaṅkatā; Vicittavatthābharaṇā, āmuttamaṇikuṇḍalā.

Aḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā; Parivāressantimaṁ niccaṁ, buddhapūjāyidaṁ phalaṁ.

Kappasatasahassāni, devaloke ramissati; Sahassakkhattuṁ cakkavattī, rājā raṭṭhe bhavissati.

Sahassakkhattuṁ devindo, devarajjaṁ karissati; Padesarajjaṁ vipulaṁ, gaṇanāto asaṅkhiyaṁ.
asaṅkhiyaṁ → asaṅkhayaṁ (sya1ed, sya2ed, mr)

Pacchime bhavasampatte, manussattaṁ gamissati;
Pacchime bhavasampatte → pacchimabhave sampatte (bj); pacchimebhave sampatte (pts-vp-pli1) Brāhmaṇī sāriyā nāma, dhārayissati kucchinā.

Mātuyā nāmagottena, paññāyissatiyaṁ naro; Sāriputtoti nāmena, tikkhapañño bhavissati.

Asītikoṭī chaḍḍetvā, pabbajissatikiñcano; Gavesanto santipadaṁ, carissati mahiṁ imaṁ.

Apparimeyye ito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Sāriputtoti nāmena, hessati aggasāvako.

Ayaṁ bhāgīrathī gaṅgā, himavantā pabhāvitā;
bhāgīrathī → bhāgīrasī (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, mr) Mahāsamuddamappeti, tappayantī mahodadhiṁ.
mahodadhiṁ → mahodadhī (?)

Tathevāyaṁ sāriputto, sake tīsu visārado; Paññāya pāramiṁ gantvā, tappayissati pāṇine.
pāṇine → pāṇino (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)

Himavantamupādāya, sāgarañca mahodadhiṁ; Etthantare yaṁ pulinaṁ, gaṇanāto asaṅkhiyaṁ.

Tampi sakkā asesena, saṅkhātuṁ gaṇanā yathā; Na tveva sāriputtassa, paññāyanto bhavissati.

Lakkhe ṭhapiyamānamhi, khīye gaṅgāya vālukā; Na tveva sāriputtassa, paññāyanto bhavissati.

Mahāsamudde ūmiyo, gaṇanāto asaṅkhiyā; Tatheva sāriputtassa, paññāyanto na hessati.

Ārādhayitvā sambuddhaṁ, gotamaṁ sakyapuṅgavaṁ; Paññāya pāramiṁ gantvā, hessati aggasāvako.

Pavattitaṁ dhammacakkaṁ, sakyaputtena tādinā; Anuvattessati sammā, vassento dhammavuṭṭhiyo.

Sabbametaṁ abhiññāya, gotamo sakyapuṅgavo; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, aggaṭṭhāne ṭhapessati’.

Aho me sukataṁ kammaṁ, anomadassissa satthuno; Yassāhaṁ kāraṁ katvāna, sabbattha pāramiṁ gato.
Yassāhaṁ kāraṁ → yassādhikāraṁ (sya1ed, sya2ed)

Aparimeyye kataṁ kammaṁ, phalaṁ dassesi me idha; Sumutto saravegova, kilese jhāpayiṁ ahaṁ.

Asaṅkhataṁ gavesanto, nibbānaṁ acalaṁ padaṁ; Vicinaṁ titthiye sabbe, esāhaṁ saṁsariṁ bhave.

Yathāpi byādhito poso, pariyeseyya osadhaṁ; Vicineyya vanaṁ sabbaṁ, byādhito parimuttiyā.

Asaṅkhataṁ gavesanto, nibbānaṁ amataṁ padaṁ; Abbokiṇṇaṁ pañcasataṁ, pabbajiṁ isipabbajaṁ.
Abbokiṇṇaṁ → avyākiṇṇaṁ (pts-vp-pli1); abbocchinnaṁ (aṭṭha.)

Jaṭābhārena bharito, ajinuttaranivāsano; Abhiññāpāramiṁ gantvā, brahmalokaṁ agacchihaṁ.

Natthi bāhirake suddhi, ṭhapetvā jinasāsanaṁ; Ye keci buddhimā sattā, sujjhanti jinasāsane.

Attakāramayaṁ etaṁ, nayidaṁ itihītihaṁ;
Attakāramayaṁ etaṁ → atthakāmaṁ mamaṁ etaṁ (si); atthakāmaṁ mamametaṁ (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1); atthakāramayaṁ (mr) Asaṅkhataṁ gavesanto, kutitthe sañcariṁ ahaṁ.
kutitthe → kutitthaṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)

Yathā sāratthiko poso, kadaliṁ chetvāna phālaye; Na tattha sāraṁ vindeyya, sārena rittako hi so.

Tatheva titthiyā loke, nānādiṭṭhī bahujjanā; Asaṅkhatena rittāse, sārena kadalī yathā.

Pacchime bhavasampatte, brahmabandhu ahosahaṁ; Mahābhogaṁ chaḍḍetvāna, pabbajiṁ anagāriyaṁ”.

Paṭhamabhāṇavāraṁ.

“Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṁ vedāna pāragū; Brāhmaṇo sañcayo nāma, tassa mūle vasāmahaṁ.
sañcayo → sañjayo (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)

Sāvako te mahāvīra, assaji nāma brāhmaṇo; Durāsado uggatejo, piṇḍāya caratī tadā.

Tamaddasāsiṁ sappaññaṁ, muniṁ mone samāhitaṁ; Santacittaṁ mahānāgaṁ, suphullaṁ padumaṁ yathā.

Disvā me cittamuppajji, sudantaṁ suddhamānasaṁ; Usabhaṁ pavaraṁ vīraṁ, arahāyaṁ bhavissati.

Pāsādiko iriyati, abhirūpo susaṁvuto; Uttame damathe danto, amatadassī bhavissati.

Yannūnāhaṁ uttamatthaṁ, puccheyyaṁ tuṭṭhamānasaṁ; So me puṭṭho kathessati, paṭipucchāmahaṁ tadā.

Piṇḍapātaṁ carantassa, pacchato agamāsahaṁ;
Piṇḍapātaṁ → piṇḍacāraṁ (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Okāsaṁ paṭimānento, pucchituṁ amataṁ padaṁ.

Vīthintare anuppattaṁ, upagantvāna pucchahaṁ; ‘Kathaṁ gottosi tvaṁ vīra, kassa sissosi mārisa’.

So me puṭṭho viyākāsi, asambhītova kesarī; ‘Buddho loke samuppanno, tassa sissomhi āvuso’.

‘Kīdisaṁ te mahāvīra, anujāta mahāyasa; Buddhassa sāsanaṁ dhammaṁ, sādhu me kathayassu bho’.

So me puṭṭho kathī sabbaṁ, gambhīraṁ nipuṇaṁ padaṁ; Taṇhāsallassa hantāraṁ, sabbadukkhāpanūdanaṁ.

‘Ye dhammā hetuppabhavā, tesaṁ hetuṁ tathāgato āha; Tesañca yo nirodho, evaṁvādī mahāsamaṇo’.

Sohaṁ vissajjite pañhe, paṭhamaṁ phalamajjhagaṁ; Virajo vimalo āsiṁ, sutvāna jinasāsanaṁ.

Sutvāna munino vākyaṁ, passitvā dhammamuttamaṁ; Pariyogāḷhasaddhammo, imaṁ gāthamabhāsahaṁ.

‘Eseva dhammo yadi tāvadeva, paccabyatha padamasokaṁ;
paccabyatha → paccabyathā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1); paccabyattha (pli-tv-kd1:220 [Mahākhandhaka/ Sāriputtamoggallānapabbajjākathā], pli-tv-kd1:227 [Mahākhandhaka/ Sāriputtamoggallānapabbajjākathā]) Adiṭṭhaṁ abbhatītaṁ, bahukehi kappanahutehi’.

Svāhaṁ dhammaṁ gavesanto, kutitthe sañcariṁ ahaṁ; So me attho anuppatto, kālo me nappamajjituṁ.

Tositohaṁ assajinā, patvāna acalaṁ padaṁ; Sahāyakaṁ gavesanto, assamaṁ agamāsahaṁ.

Dūratova mamaṁ disvā, sahāyo me susikkhito; Iriyāpathasampanno, idaṁ vacanamabravi.
Iriyāpathasampanno → iriyāpathaṁ mamaṁ disvā (mr)

‘Pasannamukhanettosi, munibhāvova dissati; Amatādhigato kacci, nibbānamaccutaṁ padaṁ.

Subhānurūpo āyāsi, āneñjakārito viya; Dantova dantadamatho, upasantosi brāhmaṇa’.
Dantova dantadamatho → dantova dantadamathe (bj, sya1ed, sya2ed); dantovuttamadamathe (si); dantoca uttamadamathe (pts-vp-pli1)

‘Amataṁ mayādhigataṁ, sokasallāpanūdanaṁ; Tvampi taṁ adhigacchesi, gacchāma buddhasantikaṁ’.
adhigacchesi → adhigacchāhi (bj); adhigacchasi (si); adhigacchehi (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1); adhigatosi (?)

Sādhūti so paṭissutvā, sahāyo me susikkhito; Hatthena hatthaṁ gaṇhitvā, upagamma tavantikaṁ.
upagamma → upāgami (bj); upāgamma (sya1ed, sya2ed); upāgamī (pts-vp-pli1)

Ubhopi pabbajissāma, sakyaputta tavantike; Tava sāsanamāgamma, viharāma anāsavā.

Kolito iddhiyā seṭṭho, ahaṁ paññāya pārago; Ubhova ekato hutvā, sāsanaṁ sobhayāmase.

Apariyositasaṅkappo, kutitthe sañcariṁ ahaṁ; Tava dassanamāgamma, saṅkappo pūrito mama.

Pathaviyaṁ patiṭṭhāya, pupphanti samaye dumā; Dibbagandhā sampavanti, tosenti sabbapāṇinaṁ.

Tathevāhaṁ mahāvīra, sakyaputta mahāyasa; Sāsane te patiṭṭhāya, samayesāmi pupphituṁ.

Vimuttipupphaṁ esanto, bhavasaṁsāramocanaṁ; Vimuttipupphalābhena, tosemi sabbapāṇinaṁ.

Yāvatā buddhakhettamhi, ṭhapetvāna mahāmuniṁ; Paññāya sadiso natthi, tava puttassa cakkhuma.

Suvinītā ca te sissā, parisā ca susikkhitā; Uttame damathe dantā, parivārenti taṁ sadā.

Jhāyī jhānaratā dhīrā, santacittā samāhitā; Munī moneyyasampannā, parivārenti taṁ sadā.

Appicchā nipakā dhīrā, appāhārā alolupā; Lābhālābhena santuṭṭhā, parivārenti taṁ sadā.

Āraññikā dhutaratā, jhāyino lūkhacīvarā; Vivekābhiratā dhīrā, parivārenti taṁ sadā.

Paṭipannā phalaṭṭhā ca, sekhā phalasamaṅgino; Āsīsakā uttamatthaṁ, parivārenti taṁ sadā.
Āsīsakā → āsiṁsakā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)

Sotāpannā ca vimalā, sakadāgāmino ca ye; Anāgāmī ca arahā, parivārenti taṁ sadā.

Satipaṭṭhānakusalā, bojjhaṅgabhāvanāratā; Sāvakā te bahū sabbe, parivārenti taṁ sadā.

Iddhipādesu kusalā, samādhibhāvanāratā; Sammappadhānānuyuttā, parivārenti taṁ sadā.

Tevijjā chaḷabhiññā ca, iddhiyā pāramiṁ gatā; Paññāya pāramiṁ pattā, parivārenti taṁ sadā.

Edisā te mahāvīra, tava sissā susikkhitā; Durāsadā uggatejā, parivārenti taṁ sadā.

Tehi sissehi parivuto, saññatehi tapassibhi; Migarājāvasambhīto, uḷurājāva sobhasi.

Pathaviyaṁ patiṭṭhāya, ruhanti dharaṇīruhā; Vepullataṁ pāpuṇanti, phalañca dassayanti te.

Pathavīsadiso tvaṁsi, sakyaputta mahāyasa; Sāsane te patiṭṭhāya, labhanti amataṁ phalaṁ.

Sindhu sarassatī ceva, nadiyo candabhāgikā; Gaṅgā ca yamunā ceva, sarabhū ca atho mahī.

Etāsaṁ sandamānānaṁ, sāgaro sampaṭicchati; Jahanti purimaṁ nāmaṁ, sāgaroteva ñāyati.

Tathevime catubbaṇṇā, pabbajitvā tavantike; Jahanti purimaṁ nāmaṁ, buddhaputtāti ñāyare.

Yathāpi cando vimalo, gacchaṁ ākāsadhātuyā; Sabbe tāragaṇe loke, ābhāya atirocati.

Tatheva tvaṁ mahāvīra, parivuto devamānuse; Ete sabbe atikkamma, jalasi sabbadā tuvaṁ.

Gambhīre uṭṭhitā ūmī, na velamativattare; Sabbā velaṁva phusanti, sañcuṇṇā vikiranti tā.
Sabbā velaṁva phusanti → sabbāva velaṁ phusanti (bj); sabbavelaṁ paphussanti (sya1ed, sya2ed); sabbavelam paphusanti (pts-vp-pli1)

Tatheva titthiyā loke, nānādiṭṭhī bahujjanā; Dhammaṁ vāditukāmā te, nātivattanti taṁ muniṁ.

Sace ca taṁ pāpuṇanti, paṭivādehi cakkhuma; Tavantikaṁ upāgantvā, sañcuṇṇāva bhavanti te.

Yathāpi udake jātā, kumudā mandālakā bahū; Upalimpanti toyena, kaddamakalalena ca.
Upalimpanti → upalippanti (?)

Tatheva bahukā sattā, loke jātā virūhare; Aṭṭitā rāgadosena, kaddame kumudaṁ yathā.

Yathāpi padumaṁ jalajaṁ, jalamajjhe virūhati; Na so limpati toyena, parisuddho hi kesarī.

Tatheva tvaṁ mahāvīra, loke jāto mahāmuni; Nopalimpasi lokena, toyena padumaṁ yathā.

Yathāpi rammake māse, bahū pupphanti vārijā; Nātikkamanti taṁ māsaṁ, samayo pupphanāya so.

Tatheva tvaṁ mahāvīra, pupphito te vimuttiyā; Sāsanaṁ nātivattanti, padumaṁ vārijaṁ yathā.

Supupphito sālarājā, dibbagandhaṁ pavāyati; Aññasālehi parivuto, sālarājāva sobhati.

Tatheva tvaṁ mahāvīra, buddhañāṇena pupphito; Bhikkhusaṅghaparivuto, sālarājāva sobhasi.

Yathāpi selo himavā, osadho sabbapāṇinaṁ; Nāgānaṁ asurānañca, devatānañca ālayo.

Tatheva tvaṁ mahāvīra, osadho viya pāṇinaṁ; Tevijjā chaḷabhiññā ca, iddhiyā pāramiṁ gatā.

Anusiṭṭhā mahāvīra, tayā kāruṇikena te; Ramanti dhammaratiyā, vasanti tava sāsane.

Migarājā yathā sīho, abhinikkhamma āsayā; Catuddisānuviloketvā, tikkhattuṁ abhinādati.
Catuddisānuviloketvā → catuddisā viloketvā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1); catuddisānuloketvā (mr)

Sabbe migā uttasanti, migarājassa gajjato; Tathā hi jātimā eso, pasū tāseti sabbadā.

Gajjato te mahāvīra, vasudhā sampakampati; Bodhaneyyāvabujjhanti, tasanti mārakāyikā.

Tasanti titthiyā sabbe, nadato te mahāmuni; Kākā senāva vibbhantā, migaraññā yathā migā.

Ye keci gaṇino loke, satthāroti pavuccare; Paramparāgataṁ dhammaṁ, desenti parisāya te.

Na hevaṁ tvaṁ mahāvīra, dhammaṁ desesi pāṇinaṁ; Sāmaṁ saccāni bujjhitvā, kevalaṁ bodhipakkhiyaṁ.

Āsayānusayaṁ ñatvā, indriyānaṁ balābalaṁ; Bhabbābhabbe viditvāna, mahāmeghova gajjasi.

Cakkavāḷapariyantā, nisinnā parisā bhave; Nānādiṭṭhī vicinantā, vimaticchedanāya taṁ.
vicinantā → vicintentā (bj); vicintenti (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1); vicinantaṁ (mr)

Sabbesaṁ cittamaññāya, opammakusalo muni; Ekaṁ pañhaṁ kathentova, vimatiṁ chindasi pāṇinaṁ.
chindasi → chindi (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, mr)

Upatissasadiseheva, vasudhā pūritā bhave; Sabbeva te pañjalikā, kittayuṁ lokanāyakaṁ.

Kappaṁ vā te kittayantā, nānāvaṇṇehi kittayuṁ; Parimetuṁ na sakkeyyuṁ, appameyyo tathāgato.
na sakkeyyuṁ → na kappeyyuṁ (sya1ed, sya2ed); na pappeyyum (pts-vp-pli1); na pappeyyuṁ (mr)

Yathāsakena thāmena, kittito hi mayā jino; Kappakoṭīpi kittentā, evamevaṁ pakittayuṁ.

Sace hi koci devo vā, manusso vā susikkhito; Pametuṁ parikappeyya, vighātaṁva labheyya so.

Sāsane te patiṭṭhāya, sakyaputta mahāyasa; Paññāya pāramiṁ gantvā, viharāmi anāsavo.

Titthiye sampamaddāmi, vattemi jinasāsanaṁ; Dhammasenāpati ajja, sakyaputtassa sāsane.

Aparimeyye kataṁ kammaṁ, phalaṁ dassesi me idha; Sukhitto saravegova, kilese jhāpayī mama.
jhāpayī mama → jhāpayiṁ ahaṁ (bj, mr); jhāpayiṁ mama (si); jhāpayiṁ mamaṁ (sya1ed, sya2ed); jhāpayī mamaṁ (pts-vp-pli1)

Yo koci manujo bhāraṁ, dhāreyya matthake sadā; Bhārena dukkhito assa, bhārehi bharito tathā.

Ḍayhamāno tīhaggīhi, bhavesu saṁsariṁ ahaṁ; Bharito bhavabhārena, giriṁ uccārito yathā.

Oropito ca me bhāro, bhavā ugghāṭitā mayā; Karaṇīyaṁ kataṁ sabbaṁ, sakyaputtassa sāsane.

Yāvatā buddhakhettamhi, ṭhapetvā sakyapuṅgavaṁ; Ahaṁ aggomhi paññāya, sadiso me na vijjati.

Samādhimhi sukusalo, iddhiyā pāramiṁ gato; Icchamāno cahaṁ ajja, sahassaṁ abhinimmine.

Anupubbavihārassa, vasībhūto mahāmuni; Kathesi sāsanaṁ mayhaṁ, nirodho sayanaṁ mama.

Dibbacakkhu visuddhaṁ me, samādhikusalo ahaṁ; Sammappadhānānuyutto, bojjhaṅgabhāvanārato.

Sāvakena hi pattabbaṁ, sabbameva kataṁ mayā; Lokanāthaṁ ṭhapetvāna, sadiso me na vijjati.

Samāpattīnaṁ kusalo, jhānavimokkhāna khippapaṭilābhī;
Samāpattīnaṁ kusalo → samāpattinayakusalo (bj); samāpattivinayakusalo (si, pts-vp-pli1); samāpattimhi kusalo (sya1ed, sya2ed) Bojjhaṅgabhāvanārato, sāvakaguṇapāramigatosmi.

Sāvakaguṇenapi phussena, buddhiyā parisuttamabhāravā;
Sāvakaguṇenapi phussena → sāvakaguṇenāpi phussena (bj); sāvakaguṇenāpi phusena (si, pts-vp-pli1); sāvakaguṇaphussena (sya1ed, sya2ed) parisuttamabhāravā → purisuttamagāravā (si, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1); purisuttamabhāravā (mr) Yaṁ saddhāsaṅgahitaṁ cittaṁ, sadā sabrahmacārīsu.
saddhāsaṅgahitaṁ → saddhāya saṅgahitaṁ (bj, pts-vp-pli1)

Uddhatavisova sappo, chinnavisāṇova usabho; Nikkhittamānadappova, upemi garugāravena gaṇaṁ.
Nikkhittamānadappova → … dappo (bj, pts-vp-pli1); … dabbova (mr)

Yadi rūpinī bhaveyya, paññā me vasumatīpi na sameyya;
vasumatīpi → vasumatī (bj, mr); vasu patīnaṁ (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Anomadassissa bhagavato, phalametaṁ ñāṇathavanāya.
Anomadassissa → anomadassi (?)

Pavattitaṁ dhammacakkaṁ, sakyaputtena tādinā; Anuvattemahaṁ sammā, ñāṇathavanāyidaṁ phalaṁ.

Mā me kadāci pāpiccho, kusīto hīnavīriyo; Appassuto anācāro, sameto ahu katthaci.
anācāro → anādaro (csp1ed)

Bahussuto ca medhāvī, sīlesu susamāhito; Cetosamathānuyutto, api muddhani tiṭṭhatu.

Taṁ vo vadāmi bhaddante, yāvantettha samāgatā; Appicchā hotha santuṭṭhā, jhāyī jhānaratā sadā.

Yamahaṁ paṭhamaṁ disvā, virajo vimalo ahuṁ; So me ācariyo dhīro, assaji nāma sāvako.

Tassāhaṁ vāhasā ajja, dhammasenāpatī ahuṁ; Sabbattha pāramiṁ patvā, viharāmi anāsavo.

Yo me ācariyo āsi, assaji nāma sāvako; Yassaṁ disāyaṁ vasati, ussīsamhi karomahaṁ.

Mama kammaṁ saritvāna, gotamo sakyapuṅgavo; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, aggaṭṭhāne ṭhapesi maṁ.

Kilesā jhāpitā mayhaṁ, bhavā sabbe samūhatā;
Kilesā jhāpitā … → imā dve gāthāyo sya1ed, sya2ed, pts1ed potthakesu Nāgova bandhanaṁ chetvā, viharāmi anāsavo.

Svāgataṁ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
catasso → catasso ca (bj) Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.

Itthaṁ sudaṁ āyasmā sāriputto thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Sāriputtattherassāpadānaṁ paṭhamaṁ.