Todeyyattheraapadāna
“Rājāsi vijayo nāma, ketumatīpuruttame;
vijayo → rājā vijitajayo (sya1ed, sya2ed); rajā jitañjayo (pts-vp-pli1); rājā ajitañjayo (csp1ed) Sūro vikkamasampanno, puramajjhāvasī tadā.Tassa rañño pamattassa, aṭaviyo samuṭṭhahuṁ; Otārā tuṇḍikā ceva, raṭṭhaṁ viddhaṁsayuṁ tadā.
Otārā → uttarā (sya1ed, sya2ed); ocarā (pts-vp-pli1)Paccante kupite khippaṁ, sannipātesirindamo; Bhaṭe ceva balatthe ca, ariṁ niggāhayi tadā.
Hatthārohā anīkaṭṭhā, sūrā ca cammayodhino; Dhanuggahā ca uggā ca, sabbe sannipatuṁ tadā.
Āḷārikā ca kappakā, nhāpakā mālakārakā; Sūrā vijitasaṅgāmā, sabbe sannipatuṁ tadā.
Khaggahatthā ca purisā, cāpahatthā ca vammino; Luddā vijitasaṅgāmā, sabbe sannipatuṁ tadā.
Tidhāpabhinnā mātaṅgā, kuñjarā saṭṭhihāyanā; Suvaṇṇakacchālaṅkārā, sabbe sannipatuṁ tadā.
Khamā sītassa uṇhassa, ukkāruharaṇassa ca; Yodhājīvā katakammā, sabbe sannipatuṁ tadā.
Saṅkhasaddaṁ bherisaddaṁ, atho utujasaddakaṁ;
utujasaddakaṁ → uddhama … (bj); uddhava … (si, pts-vp-pli1); uddaṭa … (sya1ed, sya2ed) Etehi te hāsayantā, sabbe sannipatuṁ tadā.Tisūlakontimantehi ca, kavacatomarehi ca;
Tisūlakontimantehi → tisūlakontamantehi (bj) kavacatomarehi → kavacehi tomarehi (bj); dhanūhi tomarehi (sya1ed, sya2ed) Koṭṭentānaṁ nipātentā, sabbe sannipatuṁ tadā.
Koṭṭentānaṁ nipātentā → koṭṭayantā nipātentā (bj); koṭṭayantā nivattentā (sya1ed, sya2ed); koṭṭentānaṁ nivattantā (pts-vp-pli1)Kimevātinisāmetvā, sarājā ajitaṁ jino;
Kimevātinisāmetvā → kāmevātanisāmetvā (bj); kavacāni nivāsetvā (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) ajitaṁ jino → ajitañjino (sya1ed, sya2ed); ajitañjayo (pts-vp-pli1, csp1ed) Saṭṭhi pāṇasahassāni, sūle uttāsayiṁ tadā.Saddaṁ mānusakākaṁsu, ‘aho rājā adhammiko; Niraye paccamānassa, kadā anto bhavissati’.
Sayanehaṁ tuvaṭṭento, passāmi niraye tadā; Na supāmi divārattiṁ, sūlena tajjayanti maṁ.
Kiṁ pamādena rajjena, vāhanena balena ca; Na te pahonti dhāretuṁ, tāpayanti mamaṁ sadā.
tāpayanti → tāsayanti (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)Kiṁ me puttehi dārehi, rajjena sakalena ca; Yannūna pabbajeyyāhaṁ, gatimaggaṁ visodhaye.
Saṭṭhi nāgasahassāni, sabbālaṅkārabhūsite; Suvaṇṇakacche mātaṅge, hemakappanavāsase.
Ārūḷhe gāmaṇīyehi, tomaraṅkusapāṇibhi; Saṅgāmāvacare ṭhāne, anapekkho vihāyahaṁ; Sakakammena santatto, nikkhamiṁ anagāriyaṁ.
Saṭṭhi assasahassāni, sabbālaṅkārabhūsite; Ājānīyeva jātiyā, sindhave sīghavāhane.
Ārūḷhe gāmaṇīyehi, cāpahatthehi vammibhi; Pahāretvāna te sabbe, nikkhamiṁ anagāriyaṁ.
Pahāretvāna → pahāyitvāna (bj, pts-vp-pli1); chaḍḍayitvāna (sya1ed, sya2ed)Saṭṭhi rathasahassāni, sabbālaṅkārabhūsite; Dīpe athopi veyagghe, sannaddhe ussitaddhaje; Te sabbe parihāretvā, pabbajiṁ anagāriyaṁ.
parihāretvā → parivajjetvā (sya1ed, sya2ed); parihāyitvā (pts-vp-pli1)Saṭṭhi dhenusahassāni, sabbā kaṁsūpadhāraṇā; Tāyopi chaḍḍayitvāna, pabbajiṁ anagāriyaṁ.
Tāyopi → gāviyo (sya1ed, sya2ed); dhenuyo (mr)Saṭṭhi itthisahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā; Vicittavatthābharaṇā, āmukkamaṇikuṇḍalā.
Aḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā; Tā hitvā kandamānāyo, pabbajiṁ anagāriyaṁ.
Saṭṭhi gāmasahassāni, paripuṇṇāni sabbaso; Chaḍḍayitvāna taṁ rajjaṁ, pabbajiṁ anagāriyaṁ.
Nagarā nikkhamitvāna, himavantamupāgamiṁ; Bhāgīrathīnadītīre, assamaṁ māpayiṁ ahaṁ.
Paṇṇasālaṁ karitvāna, agyāgāraṁ akāsahaṁ; Āraddhavīriyo pahitatto, vasāmi assame ahaṁ.
Maṇḍape rukkhamūle vā, suññāgāre ca jhāyato; Na tu vijjati tāso me, na passe bhayabheravaṁ.
Sumedho nāma sambuddho, aggo kāruṇiko muni; Ñāṇālokena jotanto, loke uppajji tāvade.
Mama assamasāmantā, yakkho āsi mahiddhiko; Buddhaseṭṭhamhi uppanne, ārocesi mamaṁ tadā.
‘Buddho loke samuppanno, sumedho nāma cakkhumā; Tāreti janataṁ sabbaṁ, tampi so tārayissati’.
Yakkhassa vacanaṁ sutvā, saṁviggo āsi tāvade; Buddho buddhoti cintento, assamaṁ paṭisāmayiṁ.
Aggidāruñca chaḍḍetvā, saṁsāmetvāna santhataṁ; Assamaṁ abhivanditvā, nikkhamiṁ vipinā ahaṁ.
Tato candanamādāya, gāmā gāmaṁ purā puraṁ; Devadevaṁ gavesanto, upagacchiṁ vināyakaṁ.
Bhagavā tamhi samaye, sumedho lokanāyako; Catusaccaṁ pakāsento, bodheti janataṁ bahuṁ.
Añjaliṁ paggahetvāna, sīse katvāna candanaṁ; Sambuddhaṁ abhivādetvā, imā gāthā abhāsahaṁ.
‘Vassike pupphamānamhi, santike upavāyati; Tvaṁ vīra guṇagandhena, disā sabbā pavāyasi.
Campake nāgavanike, atimuttakaketake; Sālesu pupphamānesu, anuvātaṁ pavāyati.
Tava gandhaṁ suṇitvāna, himavantā idhāgamiṁ; Pūjemi taṁ mahāvīra, lokajeṭṭha mahāyasa’.
Varacandanenānulimpiṁ, sumedhaṁ lokanāyakaṁ; Sakaṁ cittaṁ pasādetvā, tuṇhī aṭṭhāsi tāvade.
Sumedho nāma bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
‘Yo me guṇe pakittesi, candanañca apūjayi; Tamahaṁ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
Ādeyyavākyavacano, brahmā uju patāpavā; Pañcavīsatikappāni, sappabhāso bhavissati.
Chabbīsatikappasate, devaloke ramissati; Sahassakkhattuṁ rājā ca, cakkavattī bhavissati.
Tettiṁsakkhattuṁ devindo, devarajjaṁ karissati; Padesarajjaṁ vipulaṁ, gaṇanāto asaṅkhiyaṁ.
Tato cutoyaṁ manujo, manussattaṁ gamissati; Puññakammena saṁyutto, brahmabandhu bhavissati.
Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṁ vedāna pāragū; Tilakkhaṇena sampanno, bāvarī nāma brāhmaṇo.
Tassa sisso bhavitvāna, hessati mantapāragū; Upagantvāna sambuddhaṁ, gotamaṁ sakyapuṅgavaṁ.
Pucchitvā nipuṇe pañhe, bhāvayitvāna añjasaṁ;
bhāvayitvāna añjasaṁ → hāsayitvāna mānasaṁ (sya1ed, sya2ed); bhāvayitvāna sañcayaṁ (mr) Sabbāsave pariññāya, viharissatināsavo’.Tividhaggi nibbutā mayhaṁ, bhavā sabbe samūhatā; Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ, …pe… viharāmi anāsavo.
