Dabbamallaputtattheraapadāna
“Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni; Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā.
Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṁ; Desanākusalo buddho, tāresi janataṁ bahuṁ.
tāresi → G. tāreti. (pts note)Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṁ;
hitesī → hitesi (pts) Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi.
titthiye → S1 tattha te. (pts note) patiṭṭhapi → patiṭṭhahi (sya1ed, sya2ed, mr) | patiṭṭhapi → patiṭṭhahi (sya-all) | patiṭṭhapi → patiṭṭhahi (bj: syā) | patiṭṭhapi → patiṭṭhahi (cck: syā. ka.) | patiṭṭhapi → G. S1 patiṭṭhasi. (pts note)Evaṁ nirākulaṁ āsi, suññataṁ titthiyehi ca;
suññataṁ → suññakaṁ (bj: syā) | suññataṁ → suññakaṁ (sī.) evamuparipi (cck note) Vicittaṁ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi.
tādibhi ratanānaṭṭhapaññāsaṁ → tādihi ratanānaṭṭhapaññāsa (bj) | tādibhi → tādihi (pts)Ratanānaṭṭhapaññāsaṁ, uggato so mahāmuni;
ratanānaṭṭhapaññāsa → paññāsaṁ (bj: machasaṁ) Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṁsavaralakkhaṇo.
bāttiṁsavaralakkhaṇo → battiṁsavaralakkhaṇo (bj, sya-all); dvattiṁsavaralakkhaṇo (pts) | dvattiṁsavaralakkhaṇo → G. S1 battiṁsa-. (pts note)Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;
āyu → āyaṁ (pts) Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṁ bahuṁ.
so → G. tiṭṭhamānaso. (pts note) tāresi → G. S1 tāreti. (pts note)Tadāhaṁ haṁsavatiyaṁ, seṭṭhiputto mahāyaso;
haṁsavatiyaṁ → haṁsavatiyā (bj) Upetvā lokapajjotaṁ, assosiṁ dhammadesanaṁ.Senāsanāni bhikkhūnaṁ, paññāpentaṁ sasāvakaṁ;
sāvakaṁ → G. S1 paññāpentaṁ sa sāvakaṁ; S2 paññāpentassa. (pts note) Kittayantassa vacanaṁ, suṇitvā mudito ahaṁ.Adhikāraṁ sasaṅghassa, katvā tassa mahesino; Nipacca sirasā pāde, taṁ ṭhānamabhipatthayiṁ.
ṭhānamabhipatthayiṁ tadāha → ṭhānaṁ abhipatthayiṁ tadahaṁ (pts)Tadāha sa mahāvīro, mama kammaṁ pakittayaṁ;
tadāha sa → tadā bhāsi (bj) | bhāsi → tadāhāsa (bj: sīmu, machasaṁ) pakittayaṁ yo sasaṅghamabhojesi → pakittayi yoyaṁ sasaṅghaṁ bhojesi (sya-all) ‘Yo sasaṅghamabhojesi, sattāhaṁ lokanāyakaṁ.
yo sasaṅghamabhojesi → so yaṁ sasaṅghaṁ bhojesi (pts) | yaṁ → G. S1 haṁ. (pts note)Soyaṁ kamalapattakkho, sīhaṁso kanakattaco;
kanakattaco → kanakattavo (bj) | kanakattaco → G. -kattato. (pts note) Mama pādamūle nipati, patthayaṁ ṭhānamuttamaṁ.
nipati → patito (pts-vp-pli1) | nipati → nipatī (bj) | mama → maṁ (pts) | nipatī → patito (bj: PTS) | nipati → patito (cck: pī.) | maṁ → G. S1 me. (pts note) patthayi → S2 patthayaṁ. (pts note)Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
satasahassito → sahasahasse ito (bj); satasahasse ito (sya-all) Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
gottena → nāmena (bj, sya-all, pts) | nāmena → gottena (bj: machasaṁ)Sāvako tassa buddhassa, dabbo nāmena vissuto; Senāsanapaññāpako, aggo hessatiyaṁ tadā’.
tadā → tathā (sya-all) | hessatiyaṁ → hessat ayaṁ (pts) | hessati’yaṁ → hessatayā (bj: sīmu) | ayaṁ → S1 hessati 'yaṁ . (pts note)Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṁ dehaṁ, tāvatiṁsamagacchahaṁ.
tāvatiṁsamagacchahaṁ → tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ (sya-all) | agacch → S2 agañch'. (pts note)Satānaṁ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṁ; Satānaṁ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṁ.
satānaṁ pañcakkhattuñca cakkavattī → tathā pañcasatakkhattuṁ cakkavatti (sya-all)Padesarajjaṁ vipulaṁ, gaṇanāto asaṅkhiyaṁ;
asaṅkhiyaṁ → asaṅkhayaṁ (sya-all) | asaṅkhiyaṁ → G. asaṅkhayaṁ. (pts note) Sabbattha sukhito āsiṁ, tassa kammassa vāhasā.Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako;
ekanavutito → ekanavute ito (bj, sya-all, pts) Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako.
cārudassano → cārunayano (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | cārudassano → cārunayano (sya-all) | cārunayano → cārudassano (bj: machasaṁ) | cārudassano → cārunayano (cck: sī. syā. pī.) | cārunayano → S1 -dassano. (pts note)Duṭṭhacitto upavadiṁ, sāvakaṁ tassa tādino; Sabbāsavaparikkhīṇaṁ, suddhoti ca vijāniya.
sabbāsavaparikkhīṇaṁ → S2 -parikkhīṇo. (pts note) vijāniya → G. vijāniyyā; S1 vijāniyā. (pts note)Tasseva naravīrassa, sāvakānaṁ mahesinaṁ; Salākañca gahetvāna, khīrodanamadāsahaṁ.
Salākañca gahetvāna → salākaṁ paggahetvāna (bj, pts-vp-pli1) | salākañca gahetvāna → salākaṁ paggahetvāna (bj) | paggahetvāna → salākañcagahetvāna (bj: machasaṁ) | gahetvāna → salākaṁ paggahetvāna (cck: sī. pī.) khīrodanam → S1 khīrodānaṁ. (pts note)Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṁ varo.
gottena → nāmena (bj, sya-all, pts)Sāsanaṁ jotayitvāna, abhibhuyya kutitthiye;
jotayitvāna → jotayitvā so (bj, pts) Vineyye vinayitvāva, nibbuto so sasāvako.
vineyye vinayitvāva → veneyye vinayitvāna (bj, sya-all); veneyye vinayitvā ca (pts) | veneyye → vineyya (bj: machasaṁ) | ca → S1 vinayitvāna; S2 veneyya-. (pts note) sasāvako → sāvako (sya-all)Sasisse nibbute nāthe, atthamentamhi sāsane;
sasisse nibbute → sasissanibbute (pts) atthamentamhi → antappattamhi (bj: a.the) | entamhi → G. atthamantamhi; S1 anattham etatamhi. (pts note) Devā kandiṁsu saṁviggā, muttakesā rudammukhā.‘Nibbāyissati dhammakkho, na passissāma subbate;
nibbāyissati → nibbāyissatī (bj) | dhammakkho → S1 -yakkho. (pts note) Na suṇissāma saddhammaṁ, aho no appapuññatā’.Tadāyaṁ pathavī sabbā, acalā sā calācalā;
pathavī → paṭhavī (bj, sya-all); puthavī (pts) | paṭhavī → pathavi (bj: machasaṁ) | puthavī → S1 paṭhavī. (pts note) calācalā → calācalī (bj); pulāpulī (sya1ed, sya2ed) | sā calācalā → sācalācalī (bj) | calācalā → pulāpulī (sya-all) | sācalā’calī → calācalā (bj: machasaṁ); pulāpulī (bj: syā) | calācalā → calācalī (cck: sī.); pulāpulī (cck: syā.) | sācalācalā → G. acalā sācalo; S1 acalaṁ-. (pts note) Sāgaro ca sasokova, vinadī karuṇaṁ giraṁ.
va → G. sāgiro-; S1 sāgare va saheto va. (pts note) vinadī → G. vinati; S1 vinandiṁ. (pts note)Catuddisā dundubhiyo, nādayiṁsu amānusā;
dundubhiyo → G. dudrabhiyo; S1 dudubhīyo. (pts note) amānusā → samānusā (pts) | nādayiṁsu → G. nādassiṁsu. (pts note) | samānusā → S1 amānusā. (pts note) Samantato asaniyo, phaliṁsu ca bhayāvahā.
phaliṁsu → patiṁsu (sya-all, pts) | phaliṁsu → patiṁsu (bj: sīmu)Ukkā patiṁsu nabhasā, dhūmaketu ca dissati;
ca dissati sadhūmā jālavaṭṭā → cadissatha sabbatthalajasattā (bj) | ca dissati → padissatha (sya-all) | ca’dissatha → dissati (bj: machasaṁ) Sadhūmā jālavaṭṭā ca, raviṁsu karuṇaṁ migā.
Sadhūmā jālavaṭṭā ca → sabbatthalajasattā ca (bj); sabbathalajasattā ca (pts-vp-pli1) | sadhūmā jālavaṭṭā → sabbathalajasattā (pts) | ca → sadhūmā jālavaṭṭā ca (bj: machasaṁ) | ca → sabbathalajasattā ca (cck: sī.) karuṇaṁ → S2 karaṇā. (pts note)Uppāde dāruṇe disvā, sāsanatthaṅgasūcake;
uppāde → uppāte (bj) | uppāte → uppāde (bj: machasaṁ) sāsanatthaṅgasūcake → sāsanatthaṅgamasuvake (bj) | sūcakaṁ → G. suvakaṁ: S1 sūsakaṁ. (pts note) Saṁviggā bhikkhavo satta, cintayimha mayaṁ tadā.
satta → tattha (pts) | tattha → G. sattā; S1 satthā. (pts note)‘Sāsanena vināmhākaṁ, jīvitena alaṁ mayaṁ;
vināmhākaṁ → vinā sammā (pts) | sammā → S2 samākaṁ; G. samā. (pts note) Pavisitvā mahāraññaṁ, yuñjāma jinasāsanaṁ’.
jinasāsanaṁ addasamha → jinasāsane addasumbha (bj) | jinasāsanaṁ → jinasāsane (pts) | jinasāsane → sāsanaṁ (bj: machasaṁ)Addasamha tadāraññe, ubbiddhaṁ selamuttamaṁ;
addasumbha → addasamha (bj: machasaṁ, sīmu) selamuttamaṁ → selapabbataṁ (sya-all) Nisseṇiyā tamāruyha, nisseṇiṁ pātayimhase.
tam → S1 naṁ. (pts note) pātapamhase → S1 pātamamhase; S2 pādamumhate. (pts note)Tadā ovadi no thero, ‘buddhuppādo sudullabho; Saddhātidullabhā laddhā, thokaṁ sesañca sāsanaṁ.
saddhātidullabhā → saddhā ca dullabhā (bj); saddhā vā dullabhā (sya-all); saddhā vo sulabhā (pts) | dullabhā → saddhātidullabhā (bj: machasaṁ) | vo → G. S1 vā; S2 laddhā vo. (pts note) sesañca → thokasesañca (bj: sīmu)Nipatanti khaṇātītā, anante dukkhasāgare;
khaṇātītā → S1 ṭhanātītā. (pts note) Tasmā payogo kattabbo, yāva ṭhāti mune mataṁ’.
yāva ṭhāti mune mataṁ → yāva tiṭṭhati sāsanaṁ (sya1ed, sya2ed) | ṭhāti mune mataṁ → tiṭṭhati sāsanaṁ (sya-all) | mataṁ → yāva tiṭṭhati sāsanaṁ (bj: syā, a.the) | mataṁ → yāva tiṭṭhati sāsanaṁ (cck: syā.) | ṭhāti → G. yāva ṭhāti; s1 yāvaṭṭhāti. (pts note)Arahā āsi so thero, anāgāmī tadānugo;
āsi → G. S1 ahosi. (pts note) anāgāmī → anāgāmi (sya-all, pts) Susīlā itare yuttā, devalokaṁ agamhase.
itare → S1 itaro. (pts note)Nibbuto tiṇṇasaṁsāro, suddhāvāse ca ekako;
ekako → G. S1 ekato. (pts note) Ahañca pakkusāti ca, sabhiyo bāhiyo tathā.
ahañca pakkusāti → ahaṁ ca pukkusātī (bj) | pakkusāti → pukkusāti (sya-all) | ca → pakkusāti ca (bj: machasaṁ) | Pukkusātī → G. Pukkusāthī. (pts note) sabhiyo → S1 Sabiyo. (pts note)Kumārakassapo ceva, tattha tatthūpagā mayaṁ;
tatthūpagā → tatthupagā (bj, sya-all) | u*pagāmiyaṁ → G. upakāmayaṁ; S1 upagāmayaṁ. (pts note) Saṁsārabandhanā muttā, gotamenānukampitā.Mallesu kusinārāyaṁ, jāto gabbheva me sato;
sato → sato matā (bj) | gabbheva → gabbhe ca (pts) | ca → G. gabbho va. (pts note) Mātā matā citāruḷhā, tato nippatito ahaṁ.
matā citāruḷhā → citārūḷhā (bj); pitā cit ārūḷhā (pts) | citāruḷhā → citakārūḷhā (sya-all) | pitā → G. mayā; S1 mātā mātā. (pts note) nibbattito → S2 nippatito. (pts note)Patito dabbapuñjamhi, tato dabboti vissuto; Brahmacārībalenāhaṁ, vimutto sattavassiko.
brahmacārībalenāhaṁ → brahmacāriphalenāhaṁ (sya-all); brahmaceraphalenāhaṁ (pts) | brahmaceraphalenāhaṁ → G. brahmacara-; S2 brahmavera-. (pts note)Khīrodanabalenāhaṁ, pañcahaṅgehupāgato;
khīrodanabalenāhaṁ → khīrodanaphalenāhaṁ (bj) | khīrodanabalenāhaṁ pañcahaṅgehupāgato → khīrodanaphalenāhaṁ pañcaṅgehi upāgato (sya-all) Khīṇāsavopavādena, pāpehi bahucodito.
bahucodito → bahucotito (bj) | codito → G. terito. (pts note)Ubho puññañca pāpañca, vītivattomhi dānihaṁ;
dānihaṁ → dānahaṁ (bj, sya-all) | dānahaṁ → dānihaṁ (bj: machasaṁ) | ahaṁ → G. dānataṁ. (pts note) Patvāna paramaṁ santiṁ, viharāmi anāsavo.Senāsanaṁ paññāpayiṁ, hāsayitvāna subbate;
hāsayitvāna → bhāsayitvāna (bj) | hāsayitvāna → S2 bhāsayitvāna. (pts note) Jino tasmiṁ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṁ.
guṇe → gune (pts) etadagge ṭhapesi → etadaggo phapesi (bj)Kilesā jhāpitā mayhaṁ, …pe…
jhāpitā mayhaṁ → (pts) viharāmi anāsavo.Svāgataṁ vata me āsi, …pe… kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
buddhassa → buddhassaṁ (bj)Paṭisambhidā catasso, …pe…
catasso → (pts) kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
sāsanaṁ → sāsananti (sya-all)
Itthaṁ sudaṁ āyasmā dabbamallaputto thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
dabbamallaputto → dabbo mallaputto (bj) | imā → imaṁ (bj)
Dabbamallaputtattherassāpadānaṁ catutthaṁ.
dabbamallaputtattherassāpadānaṁ → dabbamallaputtattherassa apadānaṁ (bj)