Vaṅgīsattheraapadāna
“Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
Yathāpi sāgare ūmi, gagane viya tārakā;
ūmi → ummi (sya-all) gagane → gagaṇe (pts) Evaṁ pāvacanaṁ tassa, arahantehi cittitaṁ.
cittitaṁ → cintitaṁ (pts)Sadevāsuranāgehi, manujehi purakkhato;
sadevāsuranāgehi → sadevāsūranāgehi (sya-all) Samaṇabrāhmaṇākiṇṇe, janamajjhe jinuttamo.
jinuttamo pabhāhi anurañjanto loke → januttamo pabhābhi anurañjento lokaṁ (bj) | jinuttamo → S1 S2 januttamo. (pts note)Pabhāhi anurañjanto, loke lokantagū jino;
anurañjento → anurañjanto (bj: machasaṁ) loke → lokaṁ (bj) | lokaṁ → loke (bj: machasaṁ) | loke → lokaṁ (cck: sī.) | loke → G. loko; S2 loka. (pts note) Vacanena vibodhento, veneyyapadumāni so.
veneyyapadumāni → S1 vaneyya-. (pts note)Vesārajjehi sampanno, catūhi purisuttamo; Pahīnabhayasārajjo, khemappatto visārado.
Āsabhaṁ pavaraṁ ṭhānaṁ, buddhabhūmiñca kevalaṁ;
ṭhānaṁ → S2 yānaṁ. (pts note) buddhabhūmiñca → buddhabhumiṁ ca (bj, pts) Paṭijānāti lokaggo, natthi sañcodako kvaci.
sañcodako → S1 sañcedako; S2 santodako; G. sañj-. (pts note) | kvaci → S2 kuci. (pts note)Sīhanādamasambhītaṁ, nadato tassa tādino;
asambhītaṁ → S1 sīhanādava-. (pts note) Devo naro vā brahmā vā, paṭivattā na vijjati.Desento pavaraṁ dhammaṁ, santārento sadevakaṁ; Dhammacakkaṁ pavatteti, parisāsu visārado.
Paṭibhānavataṁ aggaṁ, sāvakaṁ sādhusammataṁ;
paṭibhānavataṁ → paṭibhāṇavataṁ (sya-all) Guṇaṁ bahuṁ pakittetvā, etadagge ṭhapesi taṁ.
pakittetvā → G. S1 bahulaṁ kittetvā. (pts note)Tadāhaṁ haṁsavatiyaṁ, brāhmaṇo sādhusammato;
tadāhaṁ haṁsavatiyaṁ → tadā haṁ haṁsavatiyā (pts) | Haṁsavatiyā → G. S1 -vatiyaṁ. (pts note) Sabbavedavidū jāto, vāgīso vādisūdano.
sabbavedavidū → G. sabbadeva-. (pts note) vāgīso → vaṅgīso (bj) | vaṅgīso → vāgīso (bj: sīmu) | vāgīso → S2 Māgiso; S1 Vāgiso. (pts note) | vādisūdano → S1 vāgisūdano. (pts note)Upecca taṁ mahāvīraṁ, sutvāhaṁ dhammadesanaṁ;
sutvāhaṁ → sutvā taṁ (bj, sya-all, pts) Pītivaraṁ paṭilabhiṁ, sāvakassa guṇe rato.
paṭilabhiṁ → G. paṭilābhi; S1 paṭilabhi. (pts note)Nimantetvāva sugataṁ, sasaṅghaṁ lokanandanaṁ;
nimantetvāva → nimantayitvā (bj, sya-all, pts) | nimantayitvā → nimantetvāva (bj: machasaṁ) Sattāhaṁ bhojayitvāhaṁ, dussehacchādayiṁ tadā.
bhojayitvāhaṁ dussehacchādayiṁ → bhojayitvā haṁ dussehi chādayiṁ (pts) | haṁ → G. bhojayitvā tam; S1 bhojayitvāna. (pts note) dussehacchādayiṁ → dussehi chādayiṁ (sya-all)Nipacca sirasā pāde, katokāso katañjalī; Ekamantaṁ ṭhito haṭṭho, santhaviṁ jinamuttamaṁ.
ekamantaṁ → G. S1 caṅkamantaṁ. (pts note) santhaviṁ → S1 santhavī; G. santhāvi. (pts note)‘Namo te vādimaddana, namo te isisattama;
vādimaddana → vādisaddula (bj); vādisūdana (sya1ed, sya2ed); vālisaddūla (pts-vp-pli1) | vādimaddana → vādisaddūla (bj); vādisūdana (sya-all) | vādisaddūla → vādimaddana (bj: machasaṁ) | vādimaddana → vādisaddula (cck: sī. pī.); vādisūdana (cck: syā.) | vālisaddūla → G. isisaddula; S1 isisaccāla. (pts note) isisattama → purisuttama (bj, pts-vp-pli1) | purisuttama → isisattama (bj: machasaṁ) | isisattama → purisuttama (cck: sī. pī.) | purisuttama → G. S1 isisuttama. (pts note) Namo te sabbalokagga, namo te abhayaṁ kara.
sabbalokagga → sabbalokaggā (pts)Namo te māramathana, namo te diṭṭhisūdana;
māramathana → māramasana (aṭṭha.) | māramathana → māramasana (cck: aṭṭha.) | māramathana → G. māramaraṇa; S1 -masana. (pts note) Namo te santisukhada, namo te saraṇaṁ kara.
saraṇaṁ kara → saraṇantaga (pts) | saraṇantaga → G. S1 -kara. (pts note)Anāthānaṁ bhavaṁ nātho, bhītānaṁ abhayappado; Vissāmabhūmi santānaṁ, saraṇaṁ saraṇesinaṁ’.
Vissāmabhūmi santānaṁ → vissāsaṁ bhūmisantānaṁ (sya1ed, sya2ed); vissānabhūmi santānaṁ (pts-vp-pli1) | santānaṁ → sattānaṁ (bj) | vissāmabhūmi → vissāsaṁ bhūmi (bj: syā); vissāsabhūmi (bj: PTS) | Vissāmabhūmi → vissāsaṁ bhūmi (cck: syā.); vissānabhūmi (cck: pī.)Evamādīhi sambuddhaṁ, santhavitvā mahāguṇaṁ;
evamādīhi → evamādihi (pts) Avocaṁ vādisūdassa, gatiṁ pappomi bhikkhuno.
vādisūdassa → vādisūrassa (bj, sya1ed, sya2ed); vādisurassa (pts-vp-pli1) | vādisūdassa → vādisūrassa (sya-all) | vādisūdassa gatiṁ → vādisurassa gatim (pts) | vādisūrassa → vādisudassa (bj: machasaṁ) | vādisūdassa → vādisūrassa (cck: sī. syā. pī.) | vādisurassa → G. avoca vādisudaya; S1 -vādisuraya. (pts note) pappomi → G. S1 papposi. (pts note)Tadā avoca bhagavā, anantapaṭibhānavā;
anantapaṭibhānavā → anantapaṭibhāṇavā (sya-all) ‘Yo so buddhaṁ abhojesi, sattāhaṁ sahasāvakaṁ.
abhojesi → apūjesi (pts) sāvakaṁ → S1 mama sāvake; G. mama bhāvakaṁ. (pts note)Guṇañca me pakittesi, pasanno sehi pāṇibhi;
pāṇibhi → pāṇihi (bj, pts) Eso patthayate ṭhānaṁ, vādisūdassa bhikkhuno.
vādisūdassa → vādisūrassa (bj, sya-all); vādisurassa (pts) | vādisurassa → G. S1 -sudassa. (pts note)Anāgatamhi addhāne, lacchase taṁ manorathaṁ;
lacchase → lacchate (bj, pts) | taṁ → G. S1 laddhān etaṁ. (pts note) Devamānusasampattiṁ, anubhotvā anappakaṁ.
devamānusasampattiṁ → devamanussasampattiṁ (sya-all, pts) | devamanussasampattiṁ → S1 devamānusa-. (pts note)Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
satasahassito → satasahasse ito (bj, sya-all, pts) Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
gottena → nāmena (bj, sya-all, pts)Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Vaṅgīso nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.
Taṁ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṁ tadā jinaṁ; Paccayehi upaṭṭhāsiṁ, mettacitto tathāgataṁ.
Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṁ dehaṁ, tusitaṁ agamāsahaṁ.
tusitaṁ → tāvatiṁsaṁ (sya1ed, sya2ed) | tusitaṁ agamāsahaṁ → tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ (sya-all) | tusitaṁ → tāvatiṁsaṁ (bj: syā) | tusitaṁ → tāvatiṁsaṁ (cck: syā.)Pacchime ca bhave dāni, jāto vippakule ahaṁ;
bhave dāni jāto vippakule → bhavedāni paribbājakule (bj) | dāni → dāni paribbājakule ahaṁ pacchā (sya-all, pts) vippakule → paribbājakule (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | vippakule ahaṁ paccājāto → (sya-all, pts) | paribbājakule → jāto vippakule (bj: machasaṁ) | vippakule → paribbājakule (cck: sī. syā. pī.) Paccājāto yadā āsiṁ, jātiyā sattavassiko.
Paccājāto → pacchā jāto (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1); sampatto ca (mr) | Paccājāto → sampatto ca (cck: ka.)Sabbavedavidū jāto, vādasatthavisārado;
Sabbavedavidū → G. sabbadeva-. (pts note) Vādissaro cittakathī, paravādappamaddano.
Vādissaro → vaggussaro (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | vādissaro → vaggussaro (sya-all, pts) | Vādissaro → vaggussaro (cck: syā. pī.) | vaggussaro → G. paggussaro; S2 vaṅgissaro. (pts note)Vaṅge jātoti vaṅgīso, vacane issaroti vā;
jātoti → hi jāto (pts) | jāto → G. Vaṅge jāto ti; S1 ojāto 'si. (pts note) Vaṅgīso iti me nāmaṁ, abhavī lokasammataṁ.
abhavī → aggampi (sya-all); abhavi (pts) | abhavi → S1 abhavī; S2 abhaviṁ. (pts note)Yadāhaṁ viññutaṁ patto, ṭhito paṭhamayobbane; Tadā rājagahe ramme, sāriputtamahaddasaṁ.
sāriputtamahaddasaṁ → … mathaddasaṁ (bj, pts-vp-pli1); sāriputtañca addasaṁ (sya1ed, sya2ed) | sāriputtamahaddasaṁ pañcavīsatimaṁ → sāriputtamathaddasaṁ pañcavisatimaṁ (bj) | sāriputtamahaddasaṁ → sārīputtañca addasaṁ (sya-all) | sāriputtamahaddasaṁ pañcavīsatimaṁ bhāṇavāraṁ → sāriputtam ath addasaṁ (pts) | sāriputtamathaddasaṁ → sāriputtamahaddasaṁ (bj: machasaṁ); ca addasaṁ (bj: syā) | sāriputtamahaddasaṁ → mathaddasaṁ (cck: sī. pī.); ca addasaṁ (cck: syā.)
Piṇḍāya vicarantaṁ taṁ, pattapāṇiṁ susaṁvutaṁ;
susaṁvutaṁ → G. pattapāṇa-. (pts note) Alolakkhiṁ mitabhāṇiṁ, yugamattaṁ nidakkhitaṁ.
mitabhāṇiṁ → mitabhāsiṁ (pts) | mitabhāsiṁ → S1 -hitābhāsiṁ; G. abhosakkhimhita-. (pts note) yugamattaṁ nidakkhitaṁ → yugamattanirikkhataṁ (bj); udikkhataṁ (sya1ed, sya2ed); yugamattaṁ nirikkhitaṁ (pts-vp-pli1) | yugamattaṁ nidakkhitaṁ → yugamattanirikkhakaṁ (bj) | nidakkhitaṁ → udikkhataṁ (sya-all) | nidakkhitaṁ taṁ → nirikkhitaṁ tam (pts) | yugamattanirikkhakaṁ → nidakkhitaṁ (bj: machasaṁ) | nidakkhitaṁ → nirikkhataṁ (cck: sī. pī.); udikkhataṁ (cck: syā.) | nirikkhitaṁ → G. nidikkhikaṁ; G. nidikkhitaṁ (pts note)Taṁ disvā vimhito hutvā, avocaṁ mamanucchavaṁ;
avocaṁ mamanucchavaṁ → avocaṁ mananucchavaṁ (bj); avocamananucchavaṁ (sya1ed, sya2ed); avocaṁ mananucchaviṁ (pts-vp-pli1) | mamanucchavaṁ kaṇikāraṁva nicitaṁ → mananucchavaṁ khaṇikaṁ ṭhānaracitaṁ (bj); man anucchaviṁ kaṇṇikāraparicitaṁ (pts) | avocaṁ mamanucchavaṁ → avocamananucchavaṁ (sya-all) | mananucchavaṁ → mamanucchaṁ (bj: machasaṁ) | mamanucchavaṁ → mananucchavaṁ (cck: sī. syā.) Kaṇikāraṁva nicitaṁ, cittaṁ gāthāpadaṁ ahaṁ.
Kaṇikāraṁva nicitaṁ → khaṇikaṁ ṭhānaracitaṁ (bj); kaṇṇikāraparicitaṁ (pts-vp-pli1) | ṭhānaracitaṁ → kaṇikāraṁvanicitaṁ (bj: machasaṁ) | nicitaṁ → kaṇikāraparicitaṁ (cck: pī.); khaṇikaṁ ṭhānaracitaṁ (cck: sī.) | anucchaviṁ → G. pana nacchavaṁ. (pts note) | kaṇṇikāraparicitaṁ → S2 aganiṁ ṭhānaracitaṁ; G. S1 -cittaṁ. (pts note) cittaṁ → G. vittaṁ. (pts note) | gāthāpadaṁ → G. gāthāmadaṁ. (pts note)Ācikkhi so me satthāraṁ, sambuddhaṁ lokanāyakaṁ; Tadā so paṇḍito vīro, uttariṁ samavoca me.
vīro → dhīro (sya-all) | vīro → G. S1 dhīro. (pts note) uttariṁ → uttaraṁ (bj, sya2ed, pts-vp-pli1) | uttaraṁ → uttariṁ (bj: machasaṁ) | uttariṁ → uttaraṁ (cck: sī. pī.)Virāgasaṁhitaṁ vākyaṁ, katvā duddasamuttamaṁ;
virāgasaṁhitaṁ → virāgasahitaṁ (sya-all, pts) uddayam → G. katvā duddasaṁ. (pts note) Vicittapaṭibhānehi, tosito tena tādinā.
vicittapaṭibhānehi → vicittapaṭibhāṇehi (sya-all) tādinā → G. tādino. (pts note)Nipacca sirasā pāde, ‘pabbājehī’ti maṁ bravi;
bravi → braviṁ (bj) | maṁ bravi → abraviṁ (sya-all) | pabbājehīti → G. S1 pabbājehi. (pts note) | abraviṁ → S1 abravī. (pts note) Tato maṁ sa mahāpañño, buddhaseṭṭhamupānayi.
mahāpañño → mahappañño (sya-all)Nipacca sirasā pāde, nisīdiṁ satthu santike; Mamāha vadataṁ seṭṭho, ‘kacci vaṅgīsa jānāsi’.
seṭṭho → seṭṭho saccaṁ vaṅgīsa (sya-all, pts) | vadataṁ → G. S1 varataṁ. (pts note) kacci vaṅgīsa jānāsi → saccaṁ vaṅgīsa kacci te (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | jānāsi → jānasi (bj) | jānasi → saccaṁ vaṅgīsa kaccino (bj: syā) | jānāsi → saccaṁ vaṅgīsa kacci te (cck: syā.) | te → S2 kacchako. (pts note)Kiñci sippanti tassāhaṁ, ‘jānāmī’ti ca abraviṁ;
jānāmīti → jānāmi ti (bj) | abraviṁ → braciṁ (bj: machasaṁ) | sīsaṁ → S1 G. matasīsaṁ. (pts note) ‘Matasīsaṁ vanacchuddhaṁ, api bārasavassikaṁ;
vanacchuddhaṁ → S2 vira-; G. vanu-. (pts note) api → S1 āsi. (pts note) Tava vijjāvisesena, sace sakkosi vācaya’.
tava → tayā (pts) | tayā → G. tassa. (pts note) vācaya → bhāsaya (bj, pts-vp-pli1) | vācaya āmoti → bhāsaya āmāti (bj, pts) | bhāsaya → vācāya (bj: machasaṁ) | vācaya → bhāsaya (cck: sī. pī.)‘Āmoti me paṭiññāte, tīṇi sīsāni dassayi;
paṭiññāte → G. āh eti me paṭiññāyate; S1 S2 amo. (pts note) dassayi nirayanaradevesu → dassayī niraya nara devesu (bj) Nirayanaradevesu, upapanne avācayiṁ’.
nirayanaradevesu → atho nirayadevesu (sya-all, pts) avācayi → G. avāvassi. (pts note)Tadā khīṇāsavasseva, sīsaṁ dassesi nāyako;
Tadā khīṇāsavasseva → paccekabuddhassa (bj, pts-vp-pli1) | khīṇāsavasseva sīsaṁ → paccekabuddhassa siraṁ (bj, pts) | khīṇāsavasseva → khīṇāsavassava (sya-all) | paccekabuddhassa → khīṇasavasseva (bj: machasaṁ) | khīṇāsavasseva → paccekabuddhassa (cck: sī. pī.) siraṁ → G. sisaṁ. (pts note) Tatohaṁ vihatārambho, pabbajjaṁ samayācisaṁ.
vihatārambho → vihatārabbho (csp1ed) | vihatārambho → vihatārabbho (cck) | tatohaṁ vihatārambho → tato haṁ vigatārambho (pts) | vigatārambho → G. vihat-. (pts note) samayācisaṁ → samayāci haṁ (pts) | haṁ → S1 samayāci 'yaṁ. (pts note)Pabbajitvāna sugataṁ, santhavāmi tahiṁ tahiṁ;
tahiṁ → yahiṁ (sya-all, pts) | santhavāmi → G. saddavāpi. (pts note) Tato maṁ kabbavittosi, ujjhāyantiha bhikkhavo.
kabbavittosi → kabbavittoti (bj); kavicittoti (sya1ed, sya2ed); kavyacittoti (pts-vp-pli1) | kabbavittosi → kabbavīttoti (bj) | kabbavittosi ujjhāyantiha → kavicittoti ujjhāyanti hi (sya-all); kavyacitto ti ujjhāyanti ha (pts) | kabbavīttoti → kavicittoti (bj: syā, PTS) | kabbavittosi → kavicittoti (cck: syā. pī.) | kavyacitto → G. kathi-; S1 kapi-. (pts note) ha → S1 sā. (pts note)Tato vīmaṁsanatthaṁ me, āha buddho vināyako;
vīmaṁsanatthaṁ → vimaṁsanatthaṁ (bj) ‘Takkikā panimā gāthā, ṭhānaso paṭibhanti taṁ’.
takkikā → takkitā (bj) | takkikā panimā → takkitānaṁ imā (sya-all, pts) taṁ → vā (bj, sya-all, pts) | paṭibhanti → S1 paṭiyanti. (pts note) | vā → G. S1 taṁ. (pts note)‘Na kabbavittohaṁ vīra, ṭhānaso paṭibhanti maṁ’;
kabbavittohaṁ → kabyacittohaṁ (sya-all, pts) | haṁ → G. na kappavittho ham; S1 na kappacitto-. (pts note) | vīra → G. vīraṁ. (pts note) maṁ tena hi → me tenahi (sya-all) | maṁ tena hi dāni → me tana dānena (pts) | maṁ → taṁ (bj: machasaṁ) ‘Tena hi dāni vaṅgīsa, ṭhānaso santhavāhi maṁ’.
dānena → S2 dāṇe pi. (pts note)Tadāhaṁ santhaviṁ vīraṁ, gāthāhi isisattamaṁ;
vīraṁ → dhīraṁ (sya-all) isisattamaṁ → isisattamaṁ so (sya-all, pts) Ṭhānaso me tadā tuṭṭho, jino agge ṭhapesi maṁ.
ṭhānaso → ṭhānāso (bj) | me → (sya-all, pts) agge → aggaṁ (pts)Paṭibhānena cittena, aññesamatimaññahaṁ;
paṭibhānena → paṭibhāṇena (sya-all) ahaṁ → S1 aññesam satimaññahaṁ; G. aññe savaṭipañña-. (pts note) Pesale tena saṁviggo, arahattamapāpuṇiṁ.
pesale → pesalo (sya-all) | etena → G. vesalotena; S1 sesalobhena. (pts note) arahattamapāpuṇiṁ paṭibhānavataṁ → arahattaṁ apāpuṇiṁ paṭibhāṇavataṁ (sya-all)‘Paṭibhānavataṁ aggo, añño koci na vijjati;
paṭibhānavataṁ → paṭihānavataṁ (bj) Yathāyaṁ bhikkhu vaṅgīso, evaṁ dhāretha bhikkhavo’.Satasahasse kataṁ kammaṁ, phalaṁ dassesi me idha; Sumutto saravegova, kilese jhāpayiṁ mama.
saravegova → saravego ca (pts) mama → ahaṁ (bj) | kilese jhāpayiṁ → kilesā jhāpitā (sya-all) | ahaṁ → jhāpayiṁ mama (bj: sīmu) | jhāpayiṁ → S1 jhāpayī; G. jhāpayi. (pts note)Kilesā jhāpitā mayhaṁ, …pe…
jhāpitā mayhaṁ → (pts) viharāmi anāsavo.Svāgataṁ vata me āsi, …pe… kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
Paṭisambhidā catasso, …pe…
catasso → (pts) kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
sāsanaṁ → sāsananti (sya-all)
Itthaṁ sudaṁ āyasmā vaṅgīso thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Vaṅgīsattherassāpadānaṁ catutthaṁ.
vaṅgīsattherassāpadānaṁ → vaṅgīsattherassa apadānaṁ (bj)