Vaṅgīsattheraapadāna
“Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
Yathāpi sāgare ūmi, gagane viya tārakā; Evaṁ pāvacanaṁ tassa, arahantehi cittitaṁ.
Sadevāsuranāgehi, manujehi purakkhato; Samaṇabrāhmaṇākiṇṇe, janamajjhe jinuttamo.
Pabhāhi anurañjanto, loke lokantagū jino;
loke → lokaṁ (bj) Vacanena vibodhento, veneyyapadumāni so.Vesārajjehi sampanno, catūhi purisuttamo; Pahīnabhayasārajjo, khemappatto visārado.
Āsabhaṁ pavaraṁ ṭhānaṁ, buddhabhūmiñca kevalaṁ; Paṭijānāti lokaggo, natthi sañcodako kvaci.
Sīhanādamasambhītaṁ, nadato tassa tādino; Devo naro vā brahmā vā, paṭivattā na vijjati.
Desento pavaraṁ dhammaṁ, santārento sadevakaṁ; Dhammacakkaṁ pavatteti, parisāsu visārado.
Paṭibhānavataṁ aggaṁ, sāvakaṁ sādhusammataṁ; Guṇaṁ bahuṁ pakittetvā, etadagge ṭhapesi taṁ.
Tadāhaṁ haṁsavatiyaṁ, brāhmaṇo sādhusammato; Sabbavedavidū jāto, vāgīso vādisūdano.
Upecca taṁ mahāvīraṁ, sutvāhaṁ dhammadesanaṁ; Pītivaraṁ paṭilabhiṁ, sāvakassa guṇe rato.
Nimantetvāva sugataṁ, sasaṅghaṁ lokanandanaṁ; Sattāhaṁ bhojayitvāhaṁ, dussehacchādayiṁ tadā.
Nipacca sirasā pāde, katokāso katañjalī; Ekamantaṁ ṭhito haṭṭho, santhaviṁ jinamuttamaṁ.
‘Namo te vādimaddana, namo te isisattama;
vādimaddana → vādisaddula (bj); vādisūdana (sya1ed, sya2ed); vālisaddūla (pts-vp-pli1) isisattama → purisuttama (bj, pts-vp-pli1) Namo te sabbalokagga, namo te abhayaṁ kara.Namo te māramathana, namo te diṭṭhisūdana;
māramathana → māramasana (aṭṭha.) Namo te santisukhada, namo te saraṇaṁ kara.Anāthānaṁ bhavaṁ nātho, bhītānaṁ abhayappado; Vissāmabhūmi santānaṁ, saraṇaṁ saraṇesinaṁ’.
Vissāmabhūmi santānaṁ → vissāsaṁ bhūmisantānaṁ (sya1ed, sya2ed); vissānabhūmi santānaṁ (pts-vp-pli1)Evamādīhi sambuddhaṁ, santhavitvā mahāguṇaṁ; Avocaṁ vādisūdassa, gatiṁ pappomi bhikkhuno.
vādisūdassa → vādisūrassa (bj, sya1ed, sya2ed); vādisurassa (pts-vp-pli1)Tadā avoca bhagavā, anantapaṭibhānavā; ‘Yo so buddhaṁ abhojesi, sattāhaṁ sahasāvakaṁ.
Guṇañca me pakittesi, pasanno sehi pāṇibhi; Eso patthayate ṭhānaṁ, vādisūdassa bhikkhuno.
Anāgatamhi addhāne, lacchase taṁ manorathaṁ; Devamānusasampattiṁ, anubhotvā anappakaṁ.
Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Vaṅgīso nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.
Taṁ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṁ tadā jinaṁ; Paccayehi upaṭṭhāsiṁ, mettacitto tathāgataṁ.
Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṁ dehaṁ, tusitaṁ agamāsahaṁ.
tusitaṁ → tāvatiṁsaṁ (sya1ed, sya2ed)Pacchime ca bhave dāni, jāto vippakule ahaṁ;
vippakule → paribbājakule (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) Paccājāto yadā āsiṁ, jātiyā sattavassiko.
Paccājāto → pacchā jāto (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1); sampatto ca (mr)Sabbavedavidū jāto, vādasatthavisārado; Vādissaro cittakathī, paravādappamaddano.
Vādissaro → vaggussaro (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)Vaṅge jātoti vaṅgīso, vacane issaroti vā; Vaṅgīso iti me nāmaṁ, abhavī lokasammataṁ.
Yadāhaṁ viññutaṁ patto, ṭhito paṭhamayobbane; Tadā rājagahe ramme, sāriputtamahaddasaṁ.
sāriputtamahaddasaṁ → … mathaddasaṁ (bj, pts-vp-pli1); sāriputtañca addasaṁ (sya1ed, sya2ed)
Piṇḍāya vicarantaṁ taṁ, pattapāṇiṁ susaṁvutaṁ; Alolakkhiṁ mitabhāṇiṁ, yugamattaṁ nidakkhitaṁ.
yugamattaṁ nidakkhitaṁ → yugamattanirikkhataṁ (bj); udikkhataṁ (sya1ed, sya2ed); yugamattaṁ nirikkhitaṁ (pts-vp-pli1)Taṁ disvā vimhito hutvā, avocaṁ mamanucchavaṁ;
avocaṁ mamanucchavaṁ → avocaṁ mananucchavaṁ (bj); avocamananucchavaṁ (sya1ed, sya2ed); avocaṁ mananucchaviṁ (pts-vp-pli1) Kaṇikāraṁva nicitaṁ, cittaṁ gāthāpadaṁ ahaṁ.
Kaṇikāraṁva nicitaṁ → khaṇikaṁ ṭhānaracitaṁ (bj); kaṇṇikāraparicitaṁ (pts-vp-pli1)Ācikkhi so me satthāraṁ, sambuddhaṁ lokanāyakaṁ; Tadā so paṇḍito vīro, uttariṁ samavoca me.
uttariṁ → uttaraṁ (bj, sya2ed, pts-vp-pli1)Virāgasaṁhitaṁ vākyaṁ, katvā duddasamuttamaṁ; Vicittapaṭibhānehi, tosito tena tādinā.
Nipacca sirasā pāde, ‘pabbājehī’ti maṁ bravi; Tato maṁ sa mahāpañño, buddhaseṭṭhamupānayi.
Nipacca sirasā pāde, nisīdiṁ satthu santike; Mamāha vadataṁ seṭṭho, ‘kacci vaṅgīsa jānāsi’.
kacci vaṅgīsa jānāsi → saccaṁ vaṅgīsa kacci te (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)Kiñci sippanti tassāhaṁ, ‘jānāmī’ti ca abraviṁ; ‘Matasīsaṁ vanacchuddhaṁ, api bārasavassikaṁ; Tava vijjāvisesena, sace sakkosi vācaya’.
vācaya → bhāsaya (bj, pts-vp-pli1)‘Āmoti me paṭiññāte, tīṇi sīsāni dassayi; Nirayanaradevesu, upapanne avācayiṁ’.
Tadā khīṇāsavasseva, sīsaṁ dassesi nāyako;
Tadā khīṇāsavasseva → paccekabuddhassa (bj, pts-vp-pli1) Tatohaṁ vihatārambho, pabbajjaṁ samayācisaṁ.
vihatārambho → vihatārabbho (csp1ed)Pabbajitvāna sugataṁ, santhavāmi tahiṁ tahiṁ; Tato maṁ kabbavittosi, ujjhāyantiha bhikkhavo.
kabbavittosi → kabbavittoti (bj); kavicittoti (sya1ed, sya2ed); kavyacittoti (pts-vp-pli1)Tato vīmaṁsanatthaṁ me, āha buddho vināyako; ‘Takkikā panimā gāthā, ṭhānaso paṭibhanti taṁ’.
‘Na kabbavittohaṁ vīra, ṭhānaso paṭibhanti maṁ’; ‘Tena hi dāni vaṅgīsa, ṭhānaso santhavāhi maṁ’.
Tadāhaṁ santhaviṁ vīraṁ, gāthāhi isisattamaṁ; Ṭhānaso me tadā tuṭṭho, jino agge ṭhapesi maṁ.
Paṭibhānena cittena, aññesamatimaññahaṁ; Pesale tena saṁviggo, arahattamapāpuṇiṁ.
‘Paṭibhānavataṁ aggo, añño koci na vijjati; Yathāyaṁ bhikkhu vaṅgīso, evaṁ dhāretha bhikkhavo’.
Satasahasse kataṁ kammaṁ, phalaṁ dassesi me idha; Sumutto saravegova, kilese jhāpayiṁ mama.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ, …pe… viharāmi anāsavo.