“Nagare haṁsavatiyā, sujāto nāma brāhmaṇo;
nagare → (pts) sujāto → G. Sumedho. (pts note) Asītikoṭinicayo, pahūtadhanadhaññavā.
asītikoṭinicayo → asītikoṭisannicayo (sya-all) | asītikoṭinicayo → G. asītikoṭiniccayo. (pts note)

Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṁ vedāna pāragū;
vedānapāragū → G. vedānaṁ paragū. (pts note) Lakkhaṇe itihāse ca, sadhamme pāramiṁ gato.
itihāse → itibhāse (pts) | itibhāse → G. itihāse. (pts note) sadhamme → saddhamme (bj: PTS, the) | saddhamme → S2 sadhamme. (pts note)

Paribbājā ekasikhā, gotamā buddhasāvakā;
ekasikhā → ekabhikkhā (mr) | paribbājā → paribbajā (sya-all) | ekasikhā → ekabhikkhā (bj: machasaṁ) | ekasikhā → ekabhikkhā (cck: ka.) gotamā buddhasāvakā → gotamabuddhasāvakā (pts-vp-pli1) | gotamā → gotama (bj: PTS) | Buddhasāvakā → sabbatthapi evameva dissati (cck note) Carakā tāpasā ceva, caranti mahiyā tadā.
carakā → varaṇā (bj: the) | tāpasā → GṢ1 carakatāpasā. (pts note)

Tepi maṁ parivārenti, brāhmaṇo vissuto iti; Bahujjano maṁ pūjeti, nāhaṁ pūjemi kiñcanaṁ.
bahujjano → bahū janā (sya-all) | pūjeti → pūjenti (sya-all) | pūjeti → G. S1 pūjesi. (pts note) kiñcanaṁ → kañcanaṁ (bj); kiñcinaṁ (sya-all) | kañcanaṁ → kiñcanaṁ (bj: aṭṭhakathā, sīmu) | pūjemi → M. tāhaṁ. (pts note) | kañcinaṁ → S1 G. Kañcanan. (pts note)

Pūjārahaṁ na passāmi, mānatthaddho ahaṁ tadā; Buddhoti vacanaṁ natthi, tāva nuppajjate jino.
vacanaṁ → savanaṁ (bj: machasaṁ)

Accayena ahorattaṁ, padumuttaranāmako;
taṁ → vo (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | ahorattaṁ padumuttaranāmako → ahorattā padumuttaranāyako (bj) | ahorattaṁ → G. ahorattiṁ. (pts note) padumuttaranāmako → … nāyako (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | padumuttaranāmako → padumuttaranāyako (sya-all, pts) | padumuttaranāyako → nāmako (bj: machasaṁ) | padumuttaranāmako → nāyako (cck: sī. syā.) Sabbaṁ tamaṁ vinodetvā, loke uppajji cakkhumā.

Vitthārike bāhujaññe, puthubhūte ca sāsane;
vitthārike → vitthārite (bj) | bāhujaññe → bahū jaññe (sya-all); bahujaññe (pts) | vitthārite → vitthārike (bj: machasaṁ, PTS) | Vitthārike → G. S1 vitthārite. (pts note) puthubhūte → S1 supubhūte. (pts note) Upāgami tadā buddho, nagaraṁ haṁsasavhayaṁ.
nagaraṁ → naṅgaraṁ (pts) | naṅgaraṁ → G. nagaraṁ. (pts note) | Haṁsasavhayaṁ → G. S1 Haṁsamavhayaṁ. (pts note)

Pitu atthāya so buddho, dhammaṁ desesi cakkhumā;
pitu atthāya → parūpatthāya (pts) | Parūpatthā*ya → S1 G. M. pitu-. (pts note) Tena kālena parisā, samantā yojanaṁ tadā.
yojanaṁ → G. S1 yojanā. (pts note)

Sammato manujānaṁ so, sunando nāma tāpaso;
so → yo (sya-all) | so → yo (bj: machasaṁ, sī.selu) | Sammato → G. sabbato; S1 sammakato. (pts note) | so → G. S1 M. yo. (pts note) Yāvatā buddhaparisā, pupphehacchādayī tadā.
pupphehacchādayī → pupphehicchādayi (sya-all) | acchādayī → G. S1 acchadayi. (pts note)

Catusaccaṁ pakāsente, seṭṭhe ca pupphamaṇḍape;
pakāsente → pakāsento (sya-all, pts) seṭṭhe ca → seṭṭhe va (pts-vp-pli1); heṭṭhā ca (mr) | ca → heṭṭhā ca (bj: machasaṁ); heṭṭhato (bj: the) | ca → heṭṭhā ca (cck: ka.) | va → G. heṭṭha va. (pts note) | pupphamaṇḍape → G. buddhamaṇḍape. (pts note) Koṭisatasahassānaṁ, dhammābhisamayo ahu.

Sattarattindivaṁ buddho, vassetvā dhammavuṭṭhiyo;
vassetvā dhammavuṭṭhiyo → vassitvā dhammavuṭṭhiyā (sya-all, pts) | vassetvā → vassitvā (bj: machasaṁ, PTS, the) | dhammavuṭṭhiyo → vuṭṭhiyā (bj: PTS, the) | vassitvā → G. S1 vassetvā. (pts note) Aṭṭhame divase patte, sunandaṁ kittayī jino.
aṭṭhame → G. atthame. (pts note) kittayī → kittayi (pts)

Devaloke manusse vā, saṁsaranto ayaṁ bhave;
ayaṁ → S1 G. ahaṁ. (pts note) Sabbesaṁ pavaro hutvā, bhavesu saṁsarissati.

Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
gottena → nāmena (sya-all)

Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Mantāṇiputto puṇṇoti, hessati satthu sāvako.
mantāṇiputto → mantāniputto (bj); mantānīputto (sya-all)

Evaṁ kittayi sambuddho, sunandaṁ tāpasaṁ tadā;
sambuddho → so buddho (bj: machasaṁ) | sambuddho → G. S1 so buddho. (pts note) Hāsayanto janaṁ sabbaṁ, dassayanto sakaṁ balaṁ.
hāsayanto → bhāsayanto (bj) | hāsayanto → G. M. bhāsayanto. (pts note)

Katañjalī namassanti, sunandaṁ tāpasaṁ janā;
janā → tadā (sya-all, pts) | janā → tadā (bj: PTS, sī.selu) Buddhe kāraṁ karitvāna, sodhesi gatimattano.
sodhesi → sodheti (bj: the)

Tattha me ahu saṅkappo, sutvāna munino vacaṁ;
vacaṁ → G. vācaṁ. (pts note) Ahampi kāraṁ kassāmi, yathā passāmi gotamaṁ.
ahampi → ahaṁ (sya-all) | kassāmi → karissāmi (sya-all, pts) | kāraṁ → G. adhikāraṁ. (pts note)

Evāhaṁ cintayitvāna, kiriyaṁ cintayiṁ mama;
mama → mamaṁ (bj, sya-all, pts) | cintayiṁ → cintayī (bj: the) | mamaṁ → G. cintayim ahaṁ; S1 cintasī mama. (pts note) Kyāhaṁ kammaṁ ācarāmi, puññakkhette anuttare.
kyāhaṁ → G. S1 tyāhaṁ. (pts note)

Ayañca pāṭhiko bhikkhu, sabbapāṭhissa sāsane;
pāṭhiko → pāṭhito (bj: machasaṁ); pāṭiko (bj: the) sabbapāṭhissa → sabbapāṭhīna (bj, sya-all) | sabbapāṭhissa sāsane → sabbapāṭhikasāsane (pts) | sabbapāṭhīna → sabbapāṭhissa (bj: machasaṁ); sabbapāṭhiva (bj: the); sabbapāṭhika (bj: aṭṭhakathā, sīmu) | sabbapāṭhikasāsane → S1 -pāṭhinā. (pts note) Vinaye agganikkhitto, taṁ ṭhānaṁ patthaye ahaṁ.
vinaye → vinaye ca (bj) patthaye → patthayiṁ (bj, sya-all) | patthayiṁ → patthaye (bj: aṭṭhakathā, sīmu)

Idaṁ me amitaṁ bhogaṁ, akkhobhaṁ sāgarūpamaṁ;
akkhobhaṁ → G. akkhobbhaṁ; S1 akkhohaṁ. (pts note) Tena bhogena buddhassa, ārāmaṁ māpaye ahaṁ.
māpaye → māpayiṁ (bj) | māpayiṁ → māpaye (bj: aṭṭhakathā, sīmu)

Sobhanaṁ nāma ārāmaṁ, nagarassa puratthato;
nagarassa → naṅgarassa (pts) | naṅgarassa → G. nagarassa. (pts note) Kiṇitvā satasahassena, saṅghārāmaṁ amāpayiṁ.
Kiṇitvā → kītvā (bj); katvā (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1); kitvā (mr) | kiṇitvā → kītvā (bj); katvā (sya-all, pts) | kītvā → katvā (bj: PTS, the) | Kiṇitvā → kītvā (cck: sī.); kitvā (cck: ka.) amāpayiṁ → G. āmāpayi; S1 amāpayi. (pts note)

Kūṭāgāre ca pāsāde, maṇḍape hammiye guhā;
hammiye → kammiye (pts) | guhā → G. gūhā. (pts note) Caṅkame sukate katvā, saṅghārāmaṁ amāpayiṁ.
saṅghārāmaṁ → saṅghārāme (sya-all) | saṅghārāmaṁ → G. S1 saṅghārāme. (pts note)

Jantāgharaṁ aggisālaṁ, atho udakamāḷakaṁ;
atho udakamāḷakaṁ nhānagharaṁ → adho udakamālakaṁ nahānagharaṁ (pts) | adho → S1 S2 atho. (pts note) Nhānagharaṁ māpayitvā, bhikkhusaṅghassadāsahaṁ.
nhānagharaṁ → nahānagharaṁ (bj) | nahānagharaṁ → G. nānagharaṁ; S2 nahānī-. (pts note)

Āsandiyo pīṭhake ca, paribhoge ca bhājane;
Āsandiyo → G. āsandiye. (pts note) Ārāmikañca bhesajjaṁ, sabbametaṁ adāsahaṁ.

Ārakkhaṁ paṭṭhapetvāna, pākāraṁ kārayiṁ daḷhaṁ;
kārayiṁ → G. kārayī. (pts note) Mā naṁ koci viheṭhesi, santacittāna tādinaṁ.
santacittāna → G. santacittānaṁ. (pts note)

Satasahassenāvāsaṁ, saṅghārāme amāpayiṁ;
Satasahassenāvāsaṁ → āvāsaṁ satasahassena (bj); āvāsasatasahasse (si); āvāse satasahasse (sya1ed, sya2ed); āvāsasatasahassena (pts-vp-pli1) | satasahassenāvāsaṁ → āvāsaṁ satasahassena (bj); āvāse satasahasse (sya-all) | satasahassenāvāsaṁ saṅghārāme → āvāsasatasahassena saṅghārāmaṁ (pts) | satasahassena → satasahassenāvāsaṁ (bj: machasaṁ); āvāsasatasahasse (bj: sī.selu); āvāsasatasabhassena (bj: the) | Satasahassenāvāsaṁ → āvāsaṁ satasahassena (cck: sī.); āvāse satasahasse (cck: syā.) | Āvāsasatasahassena → G. āvāsaṁ satasahasse; M. āvāsasatasahasse. (pts note) saṅghārāme → saṅghārāmaṁ (bj: PTS) | saṅghārāmaṁ → S1 G. saṅghārāme. (pts note) Vepullaṁ taṁ māpayitvā, sambuddhaṁ upanāmayiṁ.
Vepullaṁ taṁ māpayitvā → vepullataṁ pāpayitvā (bj, pts-vp-pli1); vepullataṁ māpayitvā (sya1ed, sya2ed) | vepullaṁ taṁ māpayitvā → vepullataṁ pāpayitvā (bj, pts) | vepullaṁ taṁ → vepullataṁ (sya-all) | pāpayitvā → vepullaṁ taṁ māpayitvā (bj: machasaṁ, the) | māpayitvā → vepullataṁ pāpayitvā (cck: sī.) upanāmayiṁ → G. S1 upanāmayi. (pts note)

Niṭṭhāpito mayārāmo, sampaṭiccha tuvaṁ muni;
mayārāmo → G. S1 mahārāmo. (pts note) Niyyādessāmi taṁ vīra, adhivāsehi cakkhuma.
taṁ vīra → te vīra (bj, pts-vp-pli1); taṁ dhīra (sya1ed, sya2ed) | taṁ → te (bj) | vīra → dhīra (sya-all) | niyyādessāmi taṁ → niyyātessāmi te (pts) | niyyādessāmi → niye jessami (bj: the) | te → taṁ (bj: machasaṁ, sī.selu, the) | vīra → te vīra (cck: sī.); taṁ dhīra (cck: syā.) | niyyātessāmi → G. niyyādessāmi; S1 neyyatessāmi. (pts note) | vīra → G. S1 taṁ vīraṁ. (pts note) cakkhuma → cakkhumā (pts)

Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṁ paṭiggaho; Mama saṅkappamaññāya, adhivāsesi nāyako.
adhivāsesi → adhivāsehi (sya-all)

Adhivāsanamaññāya, sabbaññussa mahesino; Bhojanaṁ paṭiyādetvā, kālamārocayiṁ ahaṁ.
paṭiyādetvā → G. S1 paṭiyāditvā. (pts note)

Ārocitamhi kālamhi, padumuttaranāyako;
padumuttaranāyako → pudumuttaranāyako (bj) Khīṇāsavasahassehi, ārāmaṁ me upāgami.
upāgami → upāgamī (bj)

Nisinnaṁ kālamaññāya, annapānena tappayiṁ;
nisinnaṁ kālamaññāya → nisinnakālamaññāya (sya-all) | kālam → G. nisinnakālam. (pts note) tappayiṁ → G. S1 tappayi. (pts note) Bhuttāviṁ kālamaññāya, idaṁ vacanamabraviṁ.
bhuttāviṁ kālamaññāya → bhuttāvīkālamaññāya (sya-all) | bhuttāviṁkālam → G. S1 bhattāvikālaṁ. (pts note) abraviṁ → S1 abravī. (pts note)

Kīto satasahassena, tattakeneva kārito; Sobhano nāma ārāmo, sampaṭiccha tuvaṁ muni.
muni → mune (pts) | muni → mune (bj: the) | mune → G. muni. (pts note)

Iminārāmadānena, cetanāpaṇidhīhi ca;
iminārāmadānena → iminā bhūmidānena (sya-all) | Iminārāmadānena → G. vāma-. (pts note) Bhave nibbattamānohaṁ, labhāmi mama patthitaṁ.

Paṭiggahetvā sambuddho, saṅghārāmaṁ sumāpitaṁ;
sumāpitaṁ → G. samāpitaṁ. (pts note) Bhikkhusaṅghe nisīditvā, idaṁ vacanamabravi.
vacanamabravi → vacanamabravī (bj) | abravi → S2 abruviṁ; M. abravī. (pts note)

Yo so buddhassa pādāsi, saṅghārāmaṁ sumāpitaṁ; Tamahaṁ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
suṇātha → puṇātha (bj); suṇotha (pts)

Hatthī assā rathā pattī, senā ca caturaṅginī;
hatthī → hatthi (bj) Parivāressantimaṁ niccaṁ, saṅghārāmassidaṁ phalaṁ.
parivāressantimaṁ → parivārentimaṁ (sya-all) | niccaṁ → So all MSS. read. (pts note)

Saṭṭhi tūrasahassāni, bheriyo samalaṅkatā;
Saṭṭhi → saṭṭhī (sya1ed, sya2ed); saṭṭhiṁ (pts-vp-pli1) | tūrasahassāni → turiyasahassāni (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | saṭṭhi tūrasahassāni → saṭṭhituriyasahassāni (bj); saṭṭhī turiyasahassāni (sya-all); saṭṭhiṁ turiyasahassāni (pts) | tūrasahassāni → turiyasahassāni (cck: sī. syā.) | Saṭṭhiṁ → G. S1 saṭṭhi. (pts note) bheriyo → G. nāriyo. (pts note) Parivāressantimaṁ niccaṁ, saṅghārāmassidaṁ phalaṁ.
parivāressantimaṁ → parivārentimaṁ (sya-all) | niccaṁ → So all MSS. read. (pts note)

Chaḷasītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā;
chaḷasītisahassāni → chaḷāsītisahassāni (bj, sya-all); chalāsītisahassāni (pts) Vicittavatthābharaṇā, āmuttamaṇikuṇḍalā.

Aḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā;
aḷārapamhā → āḷārapamhā (bj); āḷāramukhā (sya-all); āḷārāpamhā (pts) | Āḷārāpamhā → G. S1 ālāratthambhā; M. ālārathambhā. (pts note) | hasulā → G. kāsubhā. (pts note) Parivāressantimaṁ niccaṁ, saṅghārāmassidaṁ phalaṁ.
niccaṁ → All MSS. read so. (pts note)

Tiṁsakappasahassāni, devaloke ramissati; Sahassakkhattuṁ devindo, devarajjaṁ karissati.

Devarājena pattabbaṁ, sabbaṁ paṭilabhissati; Anūnabhogo hutvāna, devarajjaṁ karissati.

Sahassakkhattuṁ cakkavattī, rājā raṭṭhe bhavissati;
cakkavattī → cakkavatti (sya-all, pts) Pathabyā rajjaṁ vipulaṁ, gaṇanāto asaṅkhiyaṁ.
pathabyā → paṭhabyā (sya-all) | vipulaṁ → G. vipullaṁ. (pts note) asaṅkhiyaṁ → asaṅkhayaṁ (sya-all) | asaṅkhiyaṁ → M. G. asaṅkhayam. (pts note)

Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Upāli nāma nāmena, hessati satthu sāvako.

Vinaye pāramiṁ patvā, ṭhānāṭhāne ca kovido;
pāramiṁ patvā → pāramippatto (pts) | patvā → patto (bj: PTS, the) | pāramippatto → G. S1 pāramiṁ patvā. (pts note) Jinasāsanaṁ dhārento, viharissatināsavo.
dhārento viharissatināsavo → dhārayanto viharissatanāsavo (bj) | dhārento → dhārayanto (sya-all) | dhārayanto → jotayanto (bj: the); dhārento (bj: PTS, sī.selu) | dhārento → S2 dhārayanto. (pts note) viharissatināsavo sabbametaṁ → viharissat anāsavo sabbam etaṁ (pts) | anāsavo → S1 G. viharissati'nāsavo. (pts note)

Sabbametaṁ abhiññāya, gotamo sakyapuṅgavo; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapessati.
ṭhapessati → ṭhapesasti (bj)

Aparimeyyupādāya, patthemi tava sāsanaṁ;
aparimeyyupādāya → aparimeyyaṁ upādāya (sya-all) So me attho anuppatto, sabbasaṁyojanakkhayo.

Yathā sūlāvuto poso, rājadaṇḍena tajjito; Sūle sātaṁ avindanto, parimuttiṁva icchati.
avindanto parimuttiṁva → na vindanto parimuttiṁ va (pts) | avindanto → na vindanto (bj: PTS, the) | vindanto → G. S1 avindanto. (pts note)

Tathevāhaṁ mahāvīra, bhavadaṇḍena tajjito; Kammasūlāvuto santo, pipāsāvedanaṭṭito.
pipāsāvedanaṭṭito → pipāsāvedanāṭṭhito (sya-all); pipāsāvedanāṭṭito (pts) | pipāsāvedanaṭṭito → vedanadedito (bj: the)

Bhave sātaṁ na vindāmi, ḍayhanto tīhi aggibhi;
aggibhi → aggihi (bj, sya-all, pts) Parimuttiṁ gavesāmi, yathāpi rājadaṇḍito.
rājadaṇḍito → G. M. rājadaṇḍako. (pts note)

Yathā visādo puriso, visena paripīḷito;
visādo → ca rājadaṇḍato yathā visārado (sya-all) | visādo → visārado (bj: the) Agadaṁ so gaveseyya, visaghātāyupāyanaṁ.
visaghātāyupāyanaṁ → visaghātāyupālanaṁ (bj, csp1ed); visaghātāyupāyaso (pts-vp-pli1) | visaghātāyupāyanaṁ → visaghātāyupālanaṁ (cck); visaghātāy upāyaso (pts) | visaghātāyupālanaṁ → yupāyanaṁ (bj: machasaṁ, sī.selu, aṭṭhakathā); yupāyaso (bj: PTS) | visaghātāyupālanaṁ → visaghātāyupāyanaṁ (cck: syā. ka.) | upāyaso → S2 upālanaṁ; gupāsanaṁ (pts note)

Gavesamāno passeyya, agadaṁ visaghātakaṁ;
passeyya → GṢ1 passeyyaṁ. (pts note) agadaṁ → G. agaraṁ. (pts note) Taṁ pivitvā sukhī assa, visamhā parimuttiyā.
pivitvā → pivitvāna (bj: the)

Tathevāhaṁ mahāvīra, yathā visahato naro;
visahato → visagato (sya-all) | visahato → visato (bj: machasaṁ) | visahato → S1 viragato. (pts note) Sampīḷito avijjāya, saddhammāgadamesahaṁ.
saddhammāgadamesahaṁ → saddhammāgadamesayiṁ (bj) | saddhammāgadamesahaṁ dhammāgadaṁ → saddhammāgadaṁ esahaṁ dhammāgadhaṁ (pts) | saddhammāgadamesayiṁ → mesa’haṁ (bj: PTS, the)

Dhammāgadaṁ gavesanto, addakkhiṁ sakyasāsanaṁ;
dhammāgadaṁ → dhammosadha (bj: the) | Dhammāgadhaṁ → G. dhammāgaraṁ. (pts note) sakyasāsanaṁ aggaṁ sabbosadhānaṁ → sākyasāsanaṁ aggasabbosadhānaṁ (pts) Aggaṁ sabbosadhānaṁ taṁ, sabbasallavinodanaṁ.
aggaṁ sabbosadhānaṁ taṁ → aggasaccosathānantaṁ (sya-all) | taṁ → G. aggasaccosadhānaṁ taṁ. (pts note)

Dhammosadhaṁ pivitvāna, visaṁ sabbaṁ samūhaniṁ;
dhammosadhaṁ → dhammosathaṁ (sya-all) samūhaniṁ → samūhataṁ (bj: the) Ajarāmaraṁ sītibhāvaṁ, nibbānaṁ phassayiṁ ahaṁ.
sītibhāvaṁ → G. ajarāmarāsītibhūtaṁ; M. S1 -sītibhūtaṁ. (pts note) phassayiṁ → passayiṁ (sya-all, pts) | phassayiṁ → passayiṁ (bj: machasaṁ, PTS)

Yathā bhūtaṭṭito poso, bhūtaggāhena pīḷito;
bhūtaṭṭito → bhūtatajjito (sya-all) | bhūtaṭṭito → bhūtaddito (bj: the) Bhūtavejjaṁ gaveseyya, bhūtasmā parimuttiyā.

Gavesamāno passeyya, bhūtavijjāsu kovidaṁ;
kovidaṁ → bhūtavejjaṁ sukovidaṁ (bj: the) Tassa so vihane bhūtaṁ, samūlañca vināsaye.
vihane → vihaññe (sya-all, pts) | vihane → vihite (bj: the)

Tathevāhaṁ mahāvīra, tamaggāhena pīḷito; Ñāṇālokaṁ gavesāmi, tamato parimuttiyā.
ñāṇālokaṁ → ñāṇalokaṁ (pts) | ñāṇalokaṁ → S2 ñāṇaṁlokaṁ. (pts note)

Athaddasaṁ sakyamuniṁ, kilesatamasodhanaṁ; So me tamaṁ vinodesi, bhūtavejjova bhūtakaṁ.
bhūtakaṁ → bhūtikaṁ (sya-all) | bhūtavejjova bhūtakaṁ → bhūtavejjo va bhūtikaṁ (pts) | bhūtakaṁ → bhūtikaṁ (bj: sabbesu)

Saṁsārasotaṁ sañchindiṁ, taṇhāsotaṁ nivārayiṁ;
sañchindiṁ taṇhāsotaṁ → saṁchindiṁ tuṇhāsotaṁ (bj) Bhavaṁ ugghāṭayiṁ sabbaṁ, bhūtavejjova mūlato.
ugghāṭayiṁ → ugghātayiṁ (sya-all) | ugghāṭayiṁ → S1 ugghātayī. (pts note)

Garuḷo yathā opatati, pannagaṁ bhakkhamattano;
opatati → opatti (pts) | opatati → yathopatti (bj: machasaṁ); opattī (bj: PTS); opatitaṁ (bj: the) | opatti → G. opapati; S1 yathopatti. (pts note) Samantā yojanasataṁ, vikkhobheti mahāsaraṁ.
vikkhobheti → S2 likkhebheti. (pts note)

Pannagaṁ so gahetvāna, adhosīsaṁ viheṭhayaṁ;
viheṭhayaṁ → vipoṭhayaṁ (bj: the) | adhosīsaṁ → S2 abbāsīsaṁ. (pts note) | viheṭhayaṁ → Cy. vihedhayaṁ. (pts note) Ādāya so pakkamati, yenakāmaṁ vihaṅgamo.
kāmaṁ → G. M. S1 kammaṁ. (pts note)

Tathevāhaṁ mahāvīra, yathāpi garuḷo balī;
tathevāhaṁ → tatheva tvaṁ (bj: machasaṁ, PTS) balī → balaṁ (bj: the) Asaṅkhataṁ gavesanto, dose vikkhālayiṁ ahaṁ.
vikkhālayiṁ → S1 vikkhālayīṁ. (pts note)

Diṭṭho ahaṁ dhammavaraṁ, santipadamanuttaraṁ; Ādāya viharāmetaṁ, garuḷo pannagaṁ yathā.

Āsāvatī nāma latā, jātā cittalatāvane; Tassā vassasahassena, ekaṁ nibbattate phalaṁ.

Taṁ devā payirupāsanti, tāvadūraphale sati;
payirupāsanti tāvadūraphale → paṭirupāsanti tāva dūre phale (bj) tāvadūraphale sati → tāva dūraphalaṁ sakiṁ (sya-all); tāva dūraphalaṁ satiṁ (pts) | sati → tāva dūraphalaṁ pati (bj: the) | dūraphalaṁ → G. tā madhuraphalam. (pts note) | satiṁ → G. sati. (pts note) Devānaṁ sā piyā evaṁ, āsāvatī latuttamā.
piyā → devānaṁ bhāsiyā (bj: the) latuttamā satasahassupādāya → phaluttamā satasahassaṁ upādāya (sya-all) | āsāvatī → āsāvati (pts)

Satasahassupādāya, tāhaṁ paricare muni;
satasahassupādāya → satasahassaṁ upādāya (pts) muni → muniṁ (bj, sya-all) | muni sāyaṁ pātaṁ → muniṁ sāyaṁpātaṁ (pts) | tā’haṁ → nāhaṁ (bj: the) Sāyaṁ pātaṁ namassāmi, devā āsāvatiṁ yathā.

Avañjhā pāricariyā, amoghā ca namassanā;
Avañjhā → G. āvajjhā; S1 avajjhā. (pts note) Dūrāgatampi maṁ santaṁ, khaṇoyaṁ na virādhayi.
santaṁ → G. M. vimaṁsantaṁ. (pts note) khaṇoyaṁ → khaṇo maṁ (bj, sya-all, pts) | virādhayi → virādhayī (bj) | maṁ → yaṁ (bj: machasaṁ) | virādhayi → G. virādhayī; S1 virodhayiṁ; M. viradhayi. (pts note)

Paṭisandhiṁ na passāmi, vicinanto bhave ahaṁ; Nirūpadhi vippamutto, upasanto carāmahaṁ.
vippamutto → vippayutto (mr) | nirūpadhi → nirūpadhī (bj); nirupadhi (pts) | vippamutto → vippayutto (cck: ka.) | vippamutto → G. vippayutto. (pts note)

Yathāpi padumaṁ nāma, sūriyaraṁsena pupphati;
sūriyaraṁsena → suriyaraṁsena (bj, sya-all); sūraraṁsena (pts) | sūraraṁsena → G. S1 suriyaraṁsena. (pts note) Tathevāhaṁ mahāvīra, buddharaṁsena pupphito.

Yathā balākayonimhi, na vijjati pumo sadā;
balākayonimhi → balākāyonimhi (bj) | balākayonimhi → S2 balākā-. (pts note) pumo → pumā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | pumo → pumā (sya-all) | pumā → pumo (bj: machasaṁ) | pumo → pumā (cck: sī. syā.) | vijjati → G. ojjanti; S1 vijjanti. (pts note) | pumā → G. M. pumā; S1 padumā. (pts note) Meghesu gajjamānesu, gabbhaṁ gaṇhanti tā sadā.

Cirampi gabbhaṁ dhārenti, yāva megho na gajjati;
gajjati → vassati (bj) | vassati → na vacchati (bj: machasaṁ); gajjati (bj: PTS, sī.selu, the, aṭṭhakathā) | gajjati → S2 vijjati. (pts note) Bhārato parimuccanti, yadā megho pavassati.
parimuccanti → S1 G. parimuñcanti. (pts note) yadā → S2 yathā. (pts note)

Padumuttarabuddhassa, dhammameghena gajjato;
gajjato → S1 G. gajjito. (pts note) Saddena dhammameghassa, dhammagabbhaṁ agaṇhahaṁ.
agaṇhahaṁ → agaṇhihaṁ (bj) | agaṇhahaṁ satasahassupādāya → agaṇhihaṁ satasahassaṁ upādāya (pts) | agaṇhi'haṁ → S2 agaṇh'; ahaṁ. (pts note)

Satasahassupādāya, puññagabbhaṁ dharemahaṁ;
satasahassupādāya → satasahassaṁ upādāya (sya-all) | satasahassupādāya → satasahassaṁ upādāya (bj: PTS, the) dharem → G. S1 Cy. carem'. (pts note) Nappamuccāmi bhārato, dhammamegho na gajjati.
nappamuccāmi → nappamuñcāmi (bj, sya-all) dhammamegho → dhammameghe (bj) | dhammameghe → megho (bj: the) | gajjati → vacchati (bj: machasaṁ)

Yadā tuvaṁ sakyamuni, ramme kapilavatthave;
sakyamuni → sakyamune (bj) | tuvaṁ → G. tvaṁ. (pts note) kapilavatthave → kāpilavatthave (bj, sya-all) Gajjasi dhammameghena, bhārato parimuccahaṁ.
gajjasi → vaccasi (bj: machasaṁ); gajajito (bj: the) parimuccahaṁ → parimuttahaṁ (bj) | parimutta’haṁ → parimucca’haṁ (bj: sī.selu); parimuñcihaṁ (bj: the) | parimucc → G. parimuñc'. (pts note)

Suññataṁ animittañca, tathāppaṇihitampi ca;
Suññataṁ → S2 puññataṁ. (pts note) | tathāpaṇihitam → G. S1 M. athāppanihitam. (pts note) tathāppaṇihitampi → athāpaṇihitaṁpi (sya-all) | tathāppaṇihitampi → athappa (bj: sī.selu, the) Caturo ca phale sabbe, dhammevaṁ vijanayiṁ ahaṁ.
dhammevaṁ vijanayiṁ ahaṁ → dhamme vijanayiṁ ahaṁ (bj); dhammaṁ vijaṭi taṁpihaṁ (sya1ed, sya2ed); dhamme va vijaṭāyahaṁ (pts-vp-pli1); dhammevaṁ vijaṭayiṁ (aṭṭha.) | dhammevaṁ vijanayiṁ ahaṁ → dhammaṁ vijaṭi taṁpihaṁ (sya-all) | ahaṁ → dhammagabbhe vijayāhaṁ (bj: the); dhamme ca vijaṭāyahaṁ (bj: PTS, aṭṭhakathā) | vijanayiṁ → vijaṭayiṁ (ka.) balākānaṁ vijāyanūpamāya saṁsandetvā attho veditabbo (cck note) | vijaṭāy → G. dhammasajje vijāy'. (pts note)

Dutiyabhāṇavāraṁ.

Aparimeyyupādāya, patthemi tava sāsanaṁ;
aparimeyyupādāya → aparimeyyaṁ upādāya (sya-all) So me attho anuppatto, santipadamanuttaraṁ.
santipadamanuttaraṁ → santiṁ padam anuttaraṁ (pts) | padam → G. S1 santipadaṁ. (pts note)

Vinaye pāramiṁ patto, yathāpi pāṭhiko isi;
isi → isī (sya-all) | pāṭhiko → paṭiko (bj: sī.selu, the); pāṭako (bj: machasaṁ) | pāṭhiko → G. pātiko; S1 pāṭiko. (pts note) Na me samasamo atthi, dhāremi sāsanaṁ ahaṁ.
atthi → na megho idānatthi (bj: the) | me → G. S1 ime. (pts note) | atthi → G. n'; atthi. (pts note)

Vinaye khandhake cāpi, tikacchede ca pañcame;
pañcame → pañcake (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, csp1ed) | pañcame → pañcake (cck) | tikacchede ca pañcame → tikacchedeva pañcake (sya-all) | ca pañcame → va pañcake (pts) | pañcake → pañcame (cck: sī.) Ettha me vimati natthi, akkhare byañjanepi vā.
vimati → vimatī (bj) | me → ettake (bj: the) | vimati → G. S1 ettha me pi vimati. (pts note) vā → S1 pi taṁ. (pts note)

Niggahe paṭikamme ca, ṭhānāṭhāne ca kovido; Osāraṇe vuṭṭhāpane, sabbattha pāramiṁ gato.
sabbattha pāramiṁ gato → sabbaṭṭha pāramiṅgato (pts)

Vinaye khandhake vāpi, nikkhipitvā padaṁ ahaṁ;
vāpi → cāpi (bj, sya-all, pts) Ubhato viniveṭhetvā, rasato osareyyahaṁ.
viniveṭhetvā → vibhaṅge ceva (sya-all) | ubhato → G. ubhoto. (pts note) osareyyahaṁ → osāreyy ahaṁ (pts)

Niruttiyā sukusalo, atthānatthe ca kovido;
sukusalo → ca kusalo (sya-all, pts) atthānatthe → G. ṭhānāṭhane; S1 atthonatthe. (pts note) Anaññātaṁ mayā natthi, ekaggo satthu sāsane.

Rūpadakkho ahaṁ ajja, sakyaputtassa sāsane;
Rūpadakkho → rūpadakkhe (aṭṭha.) | rūparakkho (?) | Rūpadakkho → rūparakkho (?) milindapañho dhammanagarādhikāre passitabbaṁ (cck note) Kaṅkhaṁ sabbaṁ vinodemi, chindāmi sabbasaṁsayaṁ.
sabbaṁ → G. S1 sabbakaṅkhaṁ. (pts note)

Padaṁ anupadañcāpi, akkharañcāpi byañjanaṁ;
vyañjanaṁ → – evaṁ sabbesu (bj note) Nidāne pariyosāne, sabbattha kovido ahaṁ.

Yathāpi rājā balavā, niggaṇhitvā parantape;
niggaṇhitvā → nihanitvā (sya-all) | parantape → nihanatvā parakhattiye (bj: the) | tape → S2 nihanitvā parakhattiye. (pts note) Vijinitvāna saṅgāmaṁ, nagaraṁ tattha māpaye.
vijinitvāna → G. S1 vicinitvāna. (pts note) nagaraṁ → naṅgaraṁ (pts)

Pākāraṁ parikhañcāpi, esikaṁ dvārakoṭṭhakaṁ;
parikhañ → G. parikkhañ. (pts note) Aṭṭālake ca vividhe, kāraye nagare bahū.
nagare → naṅgare (pts)

Siṅghāṭakaṁ caccarañca, suvibhattantarāpaṇaṁ;
caccarañca → vaccarañca (bj); paccurañca (sya-all) | vaccarañca → ovaraṁ ca (bj: the) Kārayeyya sabhaṁ tattha, atthānatthavinicchayaṁ.
kārayeyya → kārāpeyya (sya-all) | kārayeyya → kāraye so (bj: machasaṁ) | sabhaṁ → G. sabbam; S1 sahaṁ. (pts note) atthānatthavinicchayaṁ nigghātatthaṁ → atthānatthaṁ vinicchayaṁ nigghāṭatthaṁ (pts)

Nigghātatthaṁ amittānaṁ, chiddāchiddañca jānituṁ;
nigghātatthaṁ → nigghāṭatthaṁ (sya-all) | Nigghāṭatthaṁ → G. nigghattham. (pts note) jānituṁ → jānituṁ rakkhāya (pts) | jānituṁ → G. S1 pānitaṁ. (pts note) | rakkhāya → S2 sametuṁ. (pts note) Balakāyassa rakkhāya, senāpaccaṁ ṭhapeti so.
rakkhāya senāpaccaṁ → senāpaccam (pts) | rakkhāya → sametuṁ balakāyassa (bj: the); rakkhāya balakāyassa (bj: PTS, sī.selu) ṭhapeti → thapesi (si, mr) | senāpaccaṁ → senāmaccaṁ (sya-all) | ṭhapeti → ṭhapesi (bj: machasaṁ, sī.selu, the) | ṭhapeti → thapesi (cck: ka.)

Ārakkhatthāya bhaṇḍassa, nidhānakusalaṁ naraṁ; Mā me bhaṇḍaṁ vinassīti, bhaṇḍarakkhaṁ ṭhapeti so.
ṭhapeti → thapesi (si, mr) | ṭhapeti → ṭhapesi (bj: machasaṁ, sī.selu, the) | bhaṇḍarakkhaṁ → S2 bhaṇḍaṁ rakkhaṁ. (pts note) | ṭhapeti → G. ṭhapesi. (pts note)

Mamatto hoti yo rañño, vuddhiṁ yassa ca icchati;
Mamatto → māmako (bj, pts-vp-pli1); mamattho (si); samaggo (sya1ed, sya2ed) | yo → so (sya1ed, sya2ed) | mamatto → māmako (bj, pts); samaggo (sya-all) | yo → so (sya-all) | māmako → mamattho (bj: machasaṁ, sī.selu); mamatto (bj: aṭṭhakathā); samattho (bj: the) | Mamatto → māmako (cck: sī.); samaggo (cck: syā.) | Māmako → G. mam attho; S2 mamatto. (pts note) vuddhiṁ → vudadhiṁ (sya-all) | yassa → G. S1 buddhi yassa. (pts note) Tassādhikaraṇaṁ deti, mittassa paṭipajjituṁ.
paṭipajjituṁ → All MSS. read so; Cy. reads paṭipajjitaṁ. (pts note)

Uppātesu nimittesu, lakkhaṇesu ca kovidaṁ;
uppātesu → uppādesu (sya-all, pts) Ajjhāyakaṁ mantadharaṁ, porohicce ṭhapeti so.
ṭhapeti → ṭhapesi (bj: machasaṁ, se, the) | ṭhapeti → G. thapesi. (pts note)

Etehaṅgehi sampanno, khattiyoti pavuccati; Sadā rakkhanti rājānaṁ, cakkavākova dukkhitaṁ.
dukkhitaṁ → dukkhinaṁ (sya-all) | dukkhitaṁ → dukkhinaṁ (bj: machasaṁ); pakkhinaṁ (bj: the) | dukkhitaṁ → S2 dukkhinaṁ. (pts note)

Tatheva tvaṁ mahāvīra, hatāmittova khattiyo;
hatāmittova → mahāmittova (bj: the) Sadevakassa lokassa, dhammarājāti vuccati.
vuccati → S2 Cy. pavuccati. (pts note)

Titthiye nihanitvāna, mārañcāpi sasenakaṁ;
nihanitvāna → nīharitvāna (si, sya1ed, sya2ed, mr) | nihanitvāna → nīharitvāna (sya-all) | nihanitvāna → nīharitvāna (bj: sī.selu, aṭṭhakathā) | nihanitvāna → nīharitvāna (cck: syā. ka.) | nihanitvāna → G. S1 nīharitvāna. (pts note) Tamandhakāraṁ vidhamitvā, dhammanagaraṁ amāpayi.
vidhamitvā → vidhaṁsetvā (sya-all) amāpayi → amāpayī (bj) | dhammanagaraṁ → dhammanaṅgaraṁ (pts) | amāpayi → S2 amāpayiṁ. (pts note)

Sīlaṁ pākārakaṁ tattha, ñāṇaṁ te dvārakoṭṭhakaṁ;
pākārakaṁ → pākārikaṁ (sya-all, pts) | pākārakaṁ → pākārikaṁ (bj: machasaṁ, PTS, sī.selu) Saddhā te esikā vīra, dvārapālo ca saṁvaro.
vīra → dhīra (bj, sya-all, pts) ca → va (pts) | va → Cy. ca. (pts note)

Satipaṭṭhānamaṭṭālaṁ, paññā te caccaraṁ mune;
aṭṭālaṁ → G. maṇḍalaṁ. (pts note) Iddhipādañca siṅghāṭaṁ, dhammavīthi sumāpitā.
siṅghāṭaṁ → sighāṭaṁ (sya-all) sumāpitā → sumāpitaṁ (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | sumāpitā → sumāpitaṁ (sya-all) | dhammavīthi sumāpitā → dhammavīthiṁ sumāpitaṁ (pts) | sumāpitā → sumāpitaṁ (bj: machasaṁ, PTS) | dhammavīthiṁ → G. dhammavidhe; S1 -vici; M. -vīci. (pts note)

Suttantaṁ abhidhammañca, vinayañcāpi kevalaṁ;
abhidhammo → abhidhammaṁ (bj: PTS, machasaṁ, sī.selu) | vinayo → vinayaṁ (bj: PTS, machasaṁ, sī.selu) Navaṅgaṁ buddhavacanaṁ, esā dhammasabhā tava.
navaṅgaṁ buddhavacanaṁ esā → navaṅgabuddhavacanaṁ ettha (pts) esā → ettha (bj: PTS) | tava → S1 M-. esā dhammasabhā tañ ca. (pts note)

Suññataṁ animittañca, vihārañcappaṇīhitaṁ;
vihārañcappaṇīhitaṁ āneñjañca → appaṇihitavihārakaṁ anejaṁ ca (bj); vihārañcāpaṇīhitaṁ anejo ca (sya-all) | appaṇihitavihārakaṁ → vihārañcappaṇihitaṁ (bj: sabbesu) | anejaṁ → anejjaṁ (bj: the) | anejañ → Cy. anañjañ; anejjaṁ? (pts note) Āneñjañca nirodho ca, esā dhammakuṭī tava.
nirodho → G. nirodhā. (pts note) dhammakuṭī → dhammakuṭi (pts)

Paññāya aggo nikkhitto, paṭibhāne ca kovido;
aggo nikkhitto → agganikkhitto (bj) | agganikkhitto → aggo (bj: machasaṁ, PTS) | nikkhitto → agganikkhitto (cck: sī.) paṭibhāne → paṭibhāṇe (sya-all) Sāriputtoti nāmena, dhammasenāpatī tava.
sāriputtoti → sārīputtoti (sya-all)

Cutūpapātakusalo, iddhiyā pāramiṁ gato;
Cutūpapātakusalo → G. cutūpapādakusalo. (pts note) Kolito nāma nāmena, porohicco tavaṁ mune.
porohicco tavaṁ → (bj) | mune → mune tava purohito (bj) | purohito → porohicco tavaṁ mune (bj: machasaṁ, PTS, sī.selu, the)

Porāṇakavaṁsadharo, uggatejo durāsado; Dhutavādīguṇenaggo, akkhadasso tavaṁ mune.
dhutavādīguṇenaggo akkhadasso → dhutavādiguṇenaggo akkhadhasso (bj) | dhutavādīguṇenaggo → dhutavādiguṇe aggo (sya-all); dhūtavādiguṇen aggo (pts) | dhutavādiguṇena’ggo → guṇe aggo (bj: machasaṁ); dhutaṅgādi (bj: the) tavaṁ → G. tava. (pts note)

Bahussuto dhammadharo, sabbapāṭhī ca sāsane;
sabbapāṭhī → sabbapāṭhi (bj) | sabbapāṭhī → S2 sabbapāṭī; G. sabbavādī. (pts note) Ānando nāma nāmena, dhammārakkho tavaṁ mune.
dhammārakkho → dhammarakkho (sya1ed, sya2ed) | dhammārakkho tavaṁ → dhammarakkho tava (sya-all) | dhammārakkho → dhammarakkho (cck: syā.) | tavaṁ → G. S1 tava. (pts note)

Ete sabbe atikkamma, pamesi bhagavā mamaṁ;
pamesi → mahesī (sya-all); pihesi (pts) | pamesi → mahesi (bj: machasaṁ, the); pihesi (bj: PTS) | pihesi → G. pahesi; S1 pamesi. (pts note) | mamaṁ → S2 mama. (pts note) Vinicchayaṁ me pādāsi, vinaye viññudesitaṁ.
viññudesitaṁ → viññūdesitaṁ (pts) | vinaye → vinayaṁ (bj: machasaṁ) | viññudesitaṁ → vinayaññunadesitaṁ (bj: the)

Yo koci vinaye pañhaṁ, pucchati buddhasāvako;
pañhaṁ → G. S1 pañhe. (pts note) Tattha me cintanā natthi, taññevatthaṁ kathemahaṁ.
cintanā → G. S1 cittanā. (pts note) atthaṁ → G. S1 tass eva atthaṁ. (pts note)

Yāvatā buddhakhettamhi, ṭhapetvā taṁ mahāmuni;
mahāmuni → mahāmuniṁ (bj); mabāmuni (pts) | taṁ mahāmuni → ca mahāmuniṁ (sya-all) | mabāmuni → Cy. -muniṁ. (pts note) Vinaye mādiso natthi, kuto bhiyyo bhavissati.
mādiso → sadiso (bj: machasaṁ)

Bhikkhusaṅghe nisīditvā, evaṁ gajjati gotamo; Upālissa samo natthi, vinaye khandhakesu ca.
ca → vā (bj: the)

Yāvatā buddhabhaṇitaṁ, navaṅgaṁ satthusāsanaṁ;
navaṅgaṁ → G. navaṅga-. (pts note) Vinayogadhaṁ taṁ sabbaṁ, vinayamūlapassino.
Vinayogadhaṁ taṁ → vinayogadhitaṁ (bj, pts-vp-pli1); vinaye kathitaṁ (sya1ed, sya2ed) | vinayogadhaṁ taṁ → vinayogadhitaṁ (bj, pts); vinaye kathitaṁ (sya-all) | vinayogadhitaṁ → vinaye kathitaṁ (bj: the) | taṁ → vinayogadhitaṁ (cck: sī. aṭṭha.); vinaye kathitaṁ (cck: syā.) | vinayogadhitaṁ → G. vinayakathitaṁ; Cy. vinayogadhaṁ. (pts note) vinayamūlapassino → vinayamūlanti passato (bj); vinayamūlakapassino (si) | vinayamūlapassino → vinayamūlaṁti passato (bj) | passato → vinaya mūlapassino (bj: machasaṁ, PTS); mūlakapassino (bj: sī.selu) | Vinayamūlapassino → vinayaṁ mūlanti passato (cck: sī.) | vinayamūlapassino → S1 vinayamūlakapassino; S2 vinayomulaṁ tapassino. (pts note)

Mama kammaṁ saritvāna, gotamo sakyapuṅgavo; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapesi maṁ.

Satasahassupādāya, imaṁ ṭhānaṁ apatthayiṁ;
satasahassupādāya → satasahassaṁ upādāya (sya-all) apatthayiṁ → G. S1 apatthayi. (pts note) So me attho anuppatto, vinaye pāramiṁ gato.

Sakyānaṁ nandijanano, kappako āsahaṁ pure;
nandijanano → nandijanako (sya-all) āsahaṁ → āsihaṁ (sya-all) Vijahitvāna taṁ jātiṁ, putto jāto mahesino.
vijahitvāna → vijayitvāna (bj: the)

Ito dutiyake kappe, añjaso nāma khattiyo;
añjaso → ajaso (pts) | Ajaso → G. Añjayo; S1 Añjaso; Cy. Añjaso. (pts note) Anantatejo amitayaso, bhūmipālo mahaddhano.
anantatejo → G. S1 M. anantaratejo. (pts note) mahaddhano → G. mahādhano. (pts note)

Tassa rañño ahaṁ putto, candano nāma khattiyo;
candano → sunando (bj: the) Jātimadenupatthaddho, yasabhogamadena ca.
jātimadenupatthaddho yasabhogamadena → jātimadena patthaddho yasobhogamadena (sya-all)

Nāgasatasahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā; Tidhāpabhinnā mātaṅgā, parivārenti maṁ sadā.
tidhāpabhinnā mātaṅgā → tidhā pabhinnamātaṅgā (bj) | tidhāpabhinnā → tidhapabhinnā (pts) | tidhapabhinnā → G. tidhappabhinnā. (pts note)

Sabalehi paretohaṁ, uyyānaṁ gantukāmako;
paretohaṁ → paritohaṁ (bj) | parito’haṁ → pareto haṁ (bj: PTS, aṭṭhakathā) | pareto → S1 parato. (pts note) Āruyha sirikaṁ nāgaṁ, nagarā nikkhamiṁ tadā.
nāgaṁ → G. sirikāyanaṁ. (pts note) nagarā → naṅgarā (pts) | nikkhamiṁ → G. nikkhamī; S1 nikkhami. (pts note)

Caraṇena ca sampanno, guttadvāro susaṁvuto;
*guttadvāre*susaṁvuto → G. samvaro. (pts note) Devalo nāma sambuddho, āgacchi purato mama.
Devalo → G. Revato. (pts note) mama → mamaṁ (sya-all, pts) | mamaṁ → S1 G. mama. (pts note)

Pesetvā sirikaṁ nāgaṁ, buddhaṁ āsādayiṁ tadā;
nāgaṁ → G. nāgaṁ. (pts note) āsādayiṁ → G. āsādhayi; M. āsādayi. (pts note) Tato sañjātakopo so, nāgo nuddharate padaṁ.
sañjātakopo so → sañjātakopova (sya1ed, sya2ed) | sañjātakopo so → sañjātakopova (sya-all) | so → jātakopova (cck: syā.) nuddharate → nuddharako (sya-all) | nuddharate → muddharate (bj: the)

Nāgaṁ duṭṭhamanaṁ disvā, buddhe kodhaṁ akāsahaṁ;
duṭṭhamanaṁ → ruṇṇamanaṁ (si, csp1ed); ruddhapadaṁ (?) | duṭṭhamanaṁ → ruṇṇamanaṁ (cck, sya-all) | duṭṭhamanaṁ → ruṇṇamanaṁ (bj: machasaṁ, se, the, aṭṭhakathā) | ruṇṇamanaṁ → ruṭṭhamanaṁ (cck: pī. aṭṭha.); duṭṭhamanaṁ (cck: sī. aṭṭha.); ruddhapadaṁ (cck: ?) | duṭṭhamanaṁ → G. nāgadumanaṁ; S2 ruṇṇaṁanaṁ. (pts note) kodhaṁ → kopaṁ (bj, sya-all) | kodhaṁ akāsahaṁ → kopaṁ akās ahaṁ (pts) Vihesayitvā sambuddhaṁ, uyyānaṁ agamāsahaṁ.
vihesayitvā → viheṭhayitvā (sya-all) | vihesayitvā → viheṭhayitvā (bj: katthaci) | vihesayitvā → G. viheṭhayitvā; S1 viheyitvā. (pts note)

Sātaṁ tattha na vindāmi, siro pajjalito yathā;
Sātaṁ → G. santaṁ. (pts note) siropajjalito → sire (bj: aṭṭhakathā, sīmu) Pariḷāhena ḍayhāmi, macchova baḷisādako.
ḍayhāmi → ḍayhāmī (bj) | pariḷāhena → parilāhena (pts) baḷisādako → balisādako (sya-all) | baḷisādako → G. balisārato; S1 balisādako. (pts note)

Sasāgarantā pathavī, ādittā viya hoti me;
pathavī → paṭhavī (bj, sya-all) Pitu santikupāgamma, idaṁ vacanamabraviṁ.

Āsīvisaṁva kupitaṁ, aggikkhandhaṁva āgataṁ;
kupitaṁ → S1 -visaya. (pts note) Mattaṁva kuñjaraṁ dantiṁ, yaṁ sayambhumasādayiṁ.
sayambhuṁ* → G. S1 danti yaṁ. All MSS. read sayambhū. (pts note) | asādayiṁ → G. āsādhayi; S1 sādayi. (pts note)

Āsādito mayā buddho, ghoro uggatapo jino; Purā sabbe vinassāma, khamāpessāma taṁ muniṁ.
purā → G. puna. (pts note)

No ce taṁ nijjhāpessāma, attadantaṁ samāhitaṁ;
nijjhāpessāma → nijjhapessāma (bj, pts) | nijjhapessāma → nikkhamessāmi (bj: the) Orena sattadivasā, raṭṭhaṁ me vidhamissati.
sattadivasā raṭṭhaṁ me → sattame divase raṭṭhamme (sya-all) | sattadivasā → sattame divase (pts) | sattadivasā → sattame divase (bj: PTS, the) vidhamissati → G. S1 vidhamessati. (pts note)

Sumekhalo kosiyo ca, siggavo cāpi sattako;
sattako → sattuko (bj, pts-vp-pli1) | sattuko → sattako (bj: machasaṁ) | sattako → sattuko (cck: sī.) | Sattuko → G. S1 puttako. (pts note) Āsādayitvā isayo, duggatā te saraṭṭhakā.
saraṭṭhakā → sasenakā (sya-all, pts) | saraṭṭhakā → sasenakā (bj: PTS, the) | sasenakā → G. M. Cy. saraṭṭhakā. (pts note)

Yadā kuppanti isayo, saññatā brahmacārino;
kuppanti → G. kubbanti. (pts note) brahmacārino → brahmacāriyo (pts) | brahmacārino → brahmacārayo (bj: sī.selu, PTS, the) Sadevakaṁ vināsenti, sasāgaraṁ sapabbataṁ.
sasāgaraṁ → G. S1 sasārakaṁ. (pts note)

Tiyojanasahassamhi, purise sannipātayiṁ; Accayaṁ desanatthāya, sayambhuṁ upasaṅkamiṁ.
sayambhuṁ → G. S1 sayambhū. (pts note)

Allavatthā allasirā, sabbeva pañjalīkatā; Buddhassa pāde nipatitvā, idaṁ vacanamabravuṁ.
pāde → G. S1 buddhuppāde. (pts note) | nipatitvā → G. S1 nibbattitvā. (pts note) vacanamabravuṁ → mabraviṁ (mr) | vacanamabravuṁ → mabraviṁ (bj: machasaṁ, PTS, the) | vacanamabravuṁ → mabraviṁ (cck: ka.)

Khamassu tvaṁ mahāvīra, abhiyācati taṁ jano; Pariḷāhaṁ vinodehi, mā no raṭṭhaṁ vināsaya.
no → ca (sya-all, pts) | vināsaya → vināsaye (sya-all) | vināsaya sadevamānusā → vināsāya sadevā manussā (pts) | raṭṭhaṁ → G. S1 mā no raṭṭhaṁ. (pts note)

Sadevamānusā sabbe, sadānavā sarakkhasā;
sadānavā sarakkhasā → sadānavasarakkhasā (bj) Ayomayena kūṭena, siraṁ bhindeyyu me sadā.
kūṭena → kuṭena (cck) bhindeyyu → bhiñjeyyuṁ (pts) | siraṁ → S2 sirasiṁ. (pts note) | bhiñjeyyuṁ → G. S1 bhindeyyuṁ. (pts note)

Dake aggi na saṇṭhāti, bījaṁ sele na rūhati;
Dake → udake (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | dake → udake (bj, sya-all, pts) | udake → dake (bj: machasaṁ) | Dake → udake (cck: sī. syā.) bījaṁ → vījaṁ (sya-all) Agade kimi na saṇṭhāti, kopo buddhe na jāyati.
agade → G. agare. (pts note)

Yathā ca bhūmi acalā, appameyyo ca sāgaro;
yathā ca → yathāpi (bj, pts) ca → G. S1 va. (pts note) Anantako ca ākāso, evaṁ buddhā akhobhiyā.
buddhā akhobhiyā → buddho akhobhiyo (pts) | akhobhiyā → buddho akhobhiyo (bj: aṭṭhakathā, machasaṁ, PTS)

Sadā khantā mahāvīrā, khamitā ca tapassino;
sadā khantā → attadantā (sya-all) | mahāvīrā → mahāvīra (pts) Khantānaṁ khamitānañca, gamanaṁ taṁ na vijjati.
taṁ → vo (sya-all, pts) | taṁ → khamanaṁ vo (bj: the) | vijjati → yujjati.? (bj note) | taṁ → vo (cck: syā.)

Idaṁ vatvāna sambuddho, pariḷāhaṁ vinodayaṁ;
vinodayaṁ → vinodayi (sya-all, pts) | vinodayaṁ → vinodayī (bj: sī.selu, PTS, the) | vinodayi → S1 S2 vinodayiṁ. (pts note) Mahājanassa purato, nabhaṁ abbhuggami tadā.
abbhuggami → abbhuggamī (bj, sya-all, pts)

Tena kammenahaṁ vīra, hīnattaṁ ajjhupāgato;
vīra hīnattaṁ → dhīra bhīnattaṁ (bj) | kammenahaṁ vīra → kammen ahaṁ dhīra (pts) | dhīra → G. vīra; S1 dhīraṁ. (pts note) Samatikkamma taṁ jātiṁ, pāvisiṁ abhayaṁ puraṁ.
taṁ → G. samatikamma tam. (pts note)

Tadāpi maṁ mahāvīra, ḍayhamānaṁ susaṇṭhitaṁ;
susaṇṭhitaṁ → (evaṁ sabbattha) (bj note) | susaṇṭhitaṁ → G. sukhedhitaṁ. (pts note) Pariḷāhaṁ vinodesi, sayambhuñca khamāpayiṁ.
khamāpayiṁ → G. S1 khamāpayi. (pts note)

Ajjāpi maṁ mahāvīra, ḍayhamānaṁ tihaggibhi;
maṁ → G. M. ca. (pts note) tihaggibhi → tihaggihi (bj); tīh aggihi (pts) Nibbāpesi tayo aggī, sītibhāvañca pāpayī.
pāpayī → pāpayiṁ (sya1ed, sya2ed, csp1ed); pāpayi (pts-vp-pli1) | pāpayī → pāpiyī (bj); pāpayiṁ (cck, sya-all) | pāpayiṁ → pāpayī (cck: sī.) | pāpayi → S1 G. M. pāpayiṁ. (pts note)

Yesaṁ sotāvadhānatthi, suṇātha mama bhāsato;
sotāvadhānatthi suṇātha → sotāvadhān atthi suṇotha (pts) | sotāvadhāna’tthi → sotapathā atthi (bj: the) Atthaṁ tumhaṁ pavakkhāmi, yathā diṭṭhaṁ padaṁ mama.
tumhaṁ → tuyhaṁ (sya-all, pts) mama → mamaṁ (sya-all) | mamaṁ → G. mama. (pts note)

Sayambhuṁ taṁ vimānetvā, santacittaṁ samāhitaṁ;
vimānetvā → khamāpetvā (bj: the) | taṁ → G. sayambhu tam. (pts note) Tena kammenahaṁ ajja, jātomhi nīcayoniyaṁ.

Mā vo khaṇaṁ virādhetha, khaṇātītā hi socare;
virādhetha → G. virāṭetha; S1 virodheta; Cy. virajetha. (pts note) Sadatthe vāyameyyātha, khaṇo vo paṭipādito.

Ekaccānañca vamanaṁ, ekaccānaṁ virecanaṁ;
ekaccānañca → ekaccāna ca (pts) | Ekaccāna → G. ekaccanaṁ. (pts note) | vamanaṁ → G. viññuvadhanaṁ; S1 vacanaṁ. (pts note) Visaṁ halāhalaṁ eke, ekaccānañca osadhaṁ.
eke → ete (bj: PTS) | ete → S2M. eke. (pts note) ekaccānañca → ekaccānaṁ va (bj) | osadhaṁ → osathaṁ (sya-all)

Vamanaṁ paṭipannānaṁ, phalaṭṭhānaṁ virecanaṁ; Osadhaṁ phalalābhīnaṁ, puññakkhettaṁ gavesinaṁ.
osadhaṁ → osathaṁ (sya-all) gavesinaṁ → gavesitaṁ (bj)

Sāsanena viruddhānaṁ, visaṁ halāhalaṁ yathā;
halāhalaṁ → haḷāhaḷaṁ (pts) Āsīviso diṭṭhaviso, evaṁ jhāpeti taṁ naraṁ.
diṭṭhaviso → duṭṭhaviso (sya1ed, sya2ed); daṭṭhaviso (pts-vp-pli1) | diṭṭhaviso evaṁ → duṭṭhaviso ekaṁ (sya-all) | diṭṭhaviso → daṭṭhaviso (cck: syā. aṭṭha.) | daṭṭhaviso → G. diṭṭhiviso; S2 diṭṭhaviso. (pts note)

Sakiṁ pītaṁ halāhalaṁ, uparundhati jīvitaṁ;
pītaṁ halāhalaṁ → pi taṁ haḷāhaḷaṁ (pts) | pītaṁ → sakiṁ bhuttaṁ (bj: the) uparundhati → uparuddheti (sya-all) | uparundhati → G. sakiṁ mitaṁ halāhalam uparuddhe hi; S1 sakiṁ pi tu halāhalaṁ aparuddhe hi-. (pts note) Sāsanena virujjhitvā, kappakoṭimhi ḍayhati.

Khantiyā avihiṁsāya, mettacittavatāya ca;
mettacittavatāya → G. mettacittāvattāya. (pts note) Sadevakaṁ so tāreti, tasmā vo avirodhiyā.
tāreti → tārati (cck); tarati (sya-all, pts) | tāreti → tarati (bj: machasaṁ, PTS, sī.selu) tasmā vo avirodhiyā → vo avirodhiyo (bj); te avirodhiyā (sya1ed, sya2ed); vo avirādhiyā (csp1ed) | vo avirodhiyā → te avirādhiyā (cck) | vo → te (sya-all) | avirodhiyo → avirādhiyā (bj: machasaṁ.) | avirādhiyā → avirodhiyo (cck: sī.); te avirodhiyā (cck: syā.) | vo → S2 te. (pts note) | avirodhiyā → So read all MSS. Cy. avirādhiyā. (pts note)

Lābhālābhe na sajjanti, sammānanavimānane;
sammānanavimānane pathavīsadisā → sammānane vimānane paṭhavīsadisā (sya-all, pts) Pathavīsadisā buddhā, tasmā te na virodhiyā.
pathavīsadisā → paṭhavīsadisā (bj) tasmā te na virodhiyā → te na virādhiyā (csp1ed) | virodhiyā → virādhiyā (cck) | virodhiyā → virādhiyā (bj: PTS, machasaṁ) | virādhiyā → te na virodhiyā (cck: sī. syā.) | avirodhiyā → Cy. navirādhiyā. (pts note)

Devadatte ca vadhake, core aṅgulimālake;
aṅgulimālake → caṅgulimālake (sya-all) Rāhule dhanapāle ca, sabbesaṁ samako muni.
ca → S1 G. Rāhule Dhanapāle ca. (pts note)

Etesaṁ paṭigho natthi, rāgomesaṁ na vijjati;
paṭigho → paṭighaṁ (sya-all) | paṭigho → paṭighaṁ (bj: machasaṁ, PTS, sī.selu, aṭṭhakathā) Sabbesaṁ samako buddho, vadhakassorasassa ca.

Panthe disvāna kāsāvaṁ, chaḍḍitaṁ mīḷhamakkhitaṁ;
mīḷhamakkhitaṁ sirasmiṁ → miḷhamakkhitaṁ sirasā (sya-all) Sirasmiṁ añjaliṁ katvā, vanditabbaṁ isiddhajaṁ.
sirasmiṁ → sirasā (pts) | sirasmiṁ → sirasā (bj: sī.selu, the) | añjaliṁ → G. S1 añjalī-. (pts note) isiddhajaṁ → vanditabbo isiddhajo (bj: the)

Abbhatītā ca ye buddhā, vattamānā anāgatā;
abbhatītā → abbhātītā (pts) | ye → me (pts) Dhajenānena sujjhanti, tasmā ete namassiyā.

Satthukappaṁ suvinayaṁ, dhāremi hadayenahaṁ; Namassamāno vinayaṁ, viharissāmi sabbadā.

Vinayo āsayo mayhaṁ, vinayo ṭhānacaṅkamaṁ;
āsayo → āsayaṁ (pts) | āsayo → āsayaṁ (bj: PTS, the) Kappemi vinaye vāsaṁ, vinayo mama gocaro.
vinaye → G. vinayam. (pts note) mama → mayha (bj, sya-all); mayhaṁ (pts)

Vinaye pāramippatto, samathe cāpi kovido;
pāramippatto → G. pāramimpatto. (pts note) samathe → samaye (bj: the) Upāli taṁ mahāvīra, pāde vandati satthuno.
pāde → pade (bj)

So ahaṁ vicarissāmi, gāmā gāmaṁ purā puraṁ; Namassamāno sambuddhaṁ, dhammassa ca sudhammataṁ.

Kilesā jhāpitā mayhaṁ, bhavā sabbe samūhatā; Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
parikkhīṇā → sabbāsavaparikkhīṇo (bj: machasaṁ)

Svāgataṁ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike;
svāgataṁ → sāgataṁ (pts) | Sāgataṁ → G. svāgataṁ. (pts note) Tisso vijjā anuppattā, kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
aṭṭhime chaḷabhiññā → atth ime chaḍabhiññā (pts) Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
sāsanaṁ → sāsananti (sya-all)

Itthaṁ sudaṁ āyasmā upāli thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Upālittherassāpadānaṁ chaṭṭhaṁ.
upālittherassāpadānaṁ → upālittherāpadānaṁ (bj)