Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Vimānavatthu
  • Purisavimāna
  • Mahārathavagga

3. Chattamāṇavakavimānavatthu

“Yo vadataṁ pavaro manujesu, sakyamunī bhagavā katakicco;
yo → ye (cck) sakyamunī → VvA(R) Sakyamuni (pts note)
Pāragato balaviriyasamaṅgī, taṁ sugataṁ saraṇatthamupehi.
balaviriyasamaṅgī → balavīrasamaṅgī (mr) | balavīriyasamaṅgī → balavīrasamaṅgī (cck: ka.)

Rāgavirāgamanejamasokaṁ, dhammamasaṅkhatamappaṭikūlaṁ;
rāgavirāgamanejamasokaṁ dhammamasaṅkhatamappaṭikūlaṁ → rāgavirāgamaneñjamasokaṁ dhammasaṅkhatamappaṭikūlaṁ (sya-all) | anejam → T -aneñja- (pts note)
Madhuramimaṁ paguṇaṁ suvibhattaṁ, dhammamimaṁ saraṇatthamupehi.

Yattha ca dinna mahapphalamāhu, catūsu sucīsu purisayugesu;
dinna mahapphalamāhu catūsu → dinnamahapphalamāhu catusu (bj, pts) catusu → T, B, N, VvA(R) catūsu (pts note)
Aṭṭha ca puggaladhammadasā te, saṅghamimaṁ saraṇatthamupehi.
puggaladhammadasā → T -dhammaddasā (pts note) saraṇatthamupehi → saraṇatthamupehīti (bj, sya-all) | saraṇatthamupehīti → saraṇatthamupehi (sya-all: yu.)

Na tathā tapati nabhe sūriyo, cando ca na bhāsati na phusso;
nabhe sūriyo → nabhasmiṁ suriyo (bj, sya-all, pts) | nabhasmiṁ → nabhe (bj: machasaṁ) | nabhasmiṁ → B, N, (M) nabhe (pts note) ca → (sya-all) | ca → R, T omit (pts note)
Yathā atulamidaṁ mahappabhāsaṁ, ko nu tvaṁ tidivā mahiṁ upāgā.
atulamidaṁ → tulamidaṁ (sya-all) | yathā atulamidaṁ → yathātulam idaṁ (pts) | yathātulam → C1, 2, B, N, (G), VvA atulam (pts note) upāgā → upagā (bj) | tidivā mahiṁ upāgā → tidivāmahimupāgami (sya-all) | upāgā → R, T upāgami (pts note)

Chindati raṁsī pabhaṅkarassa, sādhikavīsatiyojanāni ābhā;
raṁsī → ca raṁsi (bj, pts) | ca → chindati (bj: machasaṁ) | ca → B, N, (M) omit (pts note) | raṁsi → B, N, VvA raṁsī (pts note) | pabhaṅkarassa → T pabhākarassa (pts note) sādhikavīsatiyojanāni → sādhikaṁ vīsati yojanāni (bj); sādhikavīsativojanāni (pts) | sādhikaṁ → sādhika (bj: machasaṁ) | sādhikavīsativojanāni → C1, 2, VvA(C) sādhikaṁ vīsati- (pts note)
Rattimapi yathā divaṁ karoti, parisuddhaṁ vimalaṁ subhaṁ vimānaṁ.
rattimapi → rattimpi ca (bj, sya-all, pts) | ca → R ce; B, N, (M), VvA(R) omit (pts note) | yathā → N tathā (pts note)

Bahupadumavicitrapuṇḍarīkaṁ, vokiṇṇaṁ kusumehi nekacittaṁ;
bahupadumavicitrapuṇḍarīkaṁ → bahu paduma vicitta puṇḍarīkaṁ (bj); bahūpadumavicitrapuṇḍarīkaṁ (sya-all) | Bahupadumavicitrapuṇḍarīkaṁ → C1, 2, VvA(C) -vicitta-; T bahū- (pts note) nekacittaṁ arajavirajahemajālachannaṁ → nekavicittaṁ arajavirajahemajālacchannaṁ (sya-all) | nekavicittaṁ → nekacittaṁ (sya-all: ma.) | nekacittaṁ → R, T nekavicittaṁ (pts note)
Arajavirajahemajālachannaṁ, ākāse tapati yathāpi sūriyo.
arajavirajahemajālacchannaṁ → R, B, N, VvA(R) -jālachannaṁ (pts note) sūriyo → suriyo (bj) | sūriyo rattambarapītavāsasāhi agarupiyaṅgucandanussadāhi → suriyo rattakambalapītavāsasāhi agalūpiyaṅgukacandanussadāhi (sya-all) | yathāpi sūriyo → yathā pi suriyo (pts) | suriyo → B sūriyo (pts note)

Rattambarapītavāsasāhi, agarupiyaṅgucandanussadāhi;
rattambarapītavāsasāhi → rattambarapītavasasāhi (cck) | rattakambalapītavāsasāhi → rattambarapita… (sya-all: yu.) | Rattambarapītavāsasāhi → N -vasasāhi; T rattakambala- (pts note) agarupiyaṅgucandanussadāhi → R, T agalūpiyaṅguka-; (B), (M), VvA(R) aggalu-; B agarū- (pts note)
Kañcanatanusannibhattacāhi, paripūraṁ gaganaṁva tārakāhi.
paripūraṁ gaganaṁva → paripūraṅgagaṇaṁva (sya-all) | gaganaṁ → T gagaṇaṁ; (G) gahaṇaṁ (pts note)

Naranāriyo bahuketthanekavaṇṇā, kusumavibhūsitābharaṇettha sumanā;
Naranāriyo → naranārī (mr); nāriyo (?) | bahuketthanekavaṇṇā kusumavibhūsitābharaṇettha → bahukettha nekavaṇṇā kusumavibhūsitā bharaṇetta (sya-all) | Naranāriyo → naranārī (cck: ka.); nāriyo (cck: ?) | Naranāriyo → (K), VvA(R), (M) naranārī (pts note) sumanā → R, T, (M) -bhūsitā bharanettasumanā; T, (M) have ṇ in -bharaṇ- (pts note)
Anilapamuñcitā pavanti surabhiṁ, tapaniyavitatā suvaṇṇachannā.
pavanti → pavāyanti (mr) | anilapamuñcitā → anilapamuñcikā (bj) | pavanti surabhiṁ tapaniyavitatā suvaṇṇachannā → pavantisurabhi tapanīyacittattā suvaṇṇachadanā (sya-all) | pavanti → pavāyanti (cck: ka.) | pavantisurabhi → pavāyanti (sya-all: ma.) | anilapamuñcitā → VvA(R) -pamuccitā; anilapadhūpitā ti pi paṭhanti - VvA (pts note) | pavanti → (K), VvA(R) pavāyanti (pts note) | surabhiṁ → R, T surabhi (pts note) suvaṇṇachannā → suvaṇṇacchadanā (bj); suvaṇṇachadanā (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1); suvaṇṇacchādanā (pts-vp-pli2) | tapaniyavitatā suvaṇṇachannā → tapanīyavitatā suvaṇṇanacchadanā (bj); tapanīyavitatā suvaṇṇacchādanā (pts) | suvaṇṇanacchadanā → suvaṇṇachannā (bj: machasaṁ) | suvaṇṇachannā → suvaṇṇacchādanā (cck: sī.) | tapanīyavitatā → R, T -cittattā (pts note) | suvaṇṇacchādanā → R, T suvaṇṇachādanā; B, N, (M), VvA(R) -channā (pts note)

Kissa saṁyamassa ayaṁ vipāko, kenāsi kammaphalenidhūpapanno;
saṁyamassa → samadamassa (bj); kammassa (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | saṁyamassa → kammassa (sya-all) | samadamassa → saṁyamassa (bj: machasaṁ) | saṁyamassa → samadamassa (cck: sī.) | saṁyamassa → R, T kammassa; C1, 2, VvA(C) samadamassa (pts note)
Yathā ca te adhigatamidaṁ vimānaṁ, tadanupadaṁ avacāsi iṅgha puṭṭho”ti.
tadanupadaṁ avacāsi → tadanurūpaṁ avahasi (sya-all) | puṭṭhoti sayamidha → puṭṭho ti yam idha (pts) | avacāsi → R, T tadānurūpaṁ avahasi (pts note) | Yam → B, N, (M), VvA(R) sayam- (pts note)

“Sayamidha pathe samecca māṇavena, satthānusāsi anukampamāno;
Sayamidha → yamidha (bj, sya1ed, pts-vp-pli1-2) | sayamidha pathe → yamidhapathe (bj) | sayamidha → yamidha (sya-all) | yamidhapathe → sayamidhapathe (bj: machasaṁ) | Sayamidha → yamidha (cck: sī. syā. pī.) satthānusāsi → R satthanu- (pts note)
Tava ratanavarassa dhammaṁ sutvā, karissāmīti ca bravittha chatto.
tava → VvA(C) nava (pts note) ca → R, T ca iti; (M) ca (pts note)

Jinavarapavaraṁ upehi saraṇaṁ, dhammañcāpi tatheva bhikkhusaṅghaṁ;
Jinavarapavaraṁ → jinapavaraṁ (sya1ed, sya2ed, mr) | upehi → upemi (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2) | jinavarapavaraṁ upehi → jinapavaraṁ upemi (sya-all) | jinavarapavaraṁ → jita pavaraṁ (bj: syā) | upehi → upemi (bj: bahūsu) | Jinavarapavaraṁ → jinapavaraṁ (cck: syā. ka.) | upehi → upemi (cck: bahūsu) | Jinavarapavaraṁ → R, T, (K), VvA(R) jinapavaraṁ (pts note) | upemi → B, N upehi. The pattern of the subsequent verses seems to support the reading upehi. (pts note)
Noti paṭhamaṁ avocahaṁ bhante, pacchā te vacanaṁ tathevakāsiṁ.
avocahaṁ → avocāhaṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2, mr) | avocahaṁ → avocāhaṁ (sya-all) | avocāhaṁ → avocahaṁ (bj: machasaṁ) | avocahaṁ → avocāhaṁ (cck: sī. syā. ka.) tathevakāsiṁ → ayaṁ gāthā sya1ed, sya2ed potthakesu

Mā ca pāṇavadhaṁ vividhaṁ carassu asuciṁ, na hi pāṇesu asaññataṁ avaṇṇayiṁsu sappaññā;
vividhaṁ carassu → vividhamācarassu (sya-all) | carassu → R, T ācārassu (pts note)
Noti paṭhamaṁ avocahaṁ bhante, pacchā te vacanaṁ tathevakāsiṁ.
avocahaṁ → avocāhaṁ (bj, pts) | avocāhaṁ → (M) avoc'; ahaṁ (pts note)

Mā ca parajanassa rakkhitampi, ādātabbamamaññitho adinnaṁ;
rakkhitampi ādātabbamamaññitho → rakkhitam pi ādātabbam amaññittha (pts) | pi → R rakkhitamhi but others including VvA support reading rakkhitam pi. (pts note) ādātabbamamaññitho → … amaññittha (bj, pts-vp-pli1-2) | ādātabbamamaññitho → ādātabbamamaññittha (bj) | ādātabbamamaññittha → ādātabbamamaññiko (bj: machasaṁ) | ādātabbamamaññitho → mamaññittha (cck: sī. pī.) | amaññittha → B, N amaññitho; R asaññittho (a misprint which points to vḷ. amaññittho); (M) not clear. (pts note)
Noti paṭhamaṁ avocahaṁ bhante, pacchā te vacanaṁ tathevakāsiṁ.
avocahaṁ → avocāhaṁ (bj, pts) te → (cck)

Mā ca parajanassa rakkhitāyo, parabhariyā agamā anariyametaṁ;
parabhariyā → paribhariyā (bj); parabhariyāyo (sya-all) | anariyam → R, T -yāyo . . . -riyam; (M) -agamānarīyam (pts note)
Noti paṭhamaṁ avocahaṁ bhante, pacchā te vacanaṁ tathevakāsiṁ.
avocahaṁ → avocāhaṁ (bj, pts)

Mā ca vitathaṁ aññathā abhāṇi, na hi musāvādaṁ avaṇṇayiṁsu sappaññā;
abhāṇi na hi → abhāṇī nahi (bj) | abhāṇi → R, T abhaṇi; (B), (M) abhāṇiṁ (pts note)
Noti paṭhamaṁ avocahaṁ bhante, pacchā te vacanaṁ tathevakāsiṁ.
avocahaṁ → avocāhaṁ (bj, pts)

Yena ca purisassa apeti saññā, taṁ majjaṁ parivajjayassu sabbaṁ;
purisassa → puriyassa (bj) majjaṁ → vajjaṁ (sya-all) | majjaṁ → T vajjaṁ (pts note)
Noti paṭhamaṁ avocahaṁ bhante, pacchā te vacanaṁ tathevakāsiṁ.
noti → no ca (bj) | avocahaṁ → avocāhaṁ (bj, sya-all, pts)

Svāhaṁ idha pañca sikkhā karitvā, paṭipajjitvā tathāgatassa dhamme;
svāhaṁ → sāhaṁ (bj)
Dvepathamagamāsiṁ coramajjhe, te maṁ tattha vadhiṁsu bhogahetu.

Ettakamidaṁ anussarāmi kusalaṁ, tato paraṁ na me vijjati aññaṁ; Tena sucaritena kammunāhaṁ, uppanno tidivesu kāmakāmī.
kammunāhaṁ → kammanāhaṁ (cck: sī.) uppanno → upapanno (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2) | uppanno → upapanno (sya-all, pts) | uppanno → upapanno (bj: bahūsu) | uppanno → upapanno (cck: bahūsu) | upapanno → B, N uppanno (pts note)

Passa khaṇamuhuttasaññamassa, anudhammappaṭipattiyā vipākaṁ;
khaṇamuhuttasaññamassa anudhammappaṭipattiyā → khaṇamuhuttaṁ saññamassa anudhammapaṭipattiyā (bj) anudhammapaṭipattiyā → B, N anudhammappaṭi- (pts note)
Jalamiva yasasā samekkhamānā, bahukā maṁ pihayanti hīnakammā.
samekkhamānā → R, T pekkhamānā (pts note) hīnakammā → hīnakāmā (pts) | hīnakāmā → R, T bahukāmā pi hayanti hīnadhammā; VvA(C) -hīnakammā but accepts reading hīnakāmā in the exegesis (p. 193); (M) hinnakāmā (pts note)

Passa katipayāya desanāya, sugatiñcamhi gato sukhañca patto; Ye ca te satataṁ suṇanti dhammaṁ, maññe te amataṁ phusanti khemaṁ.
satataṁ → sattañca (sya-all) | satataṁ → R, T add ca (pts note)

Appampi kataṁ mahāvipākaṁ, vipulaṁ hoti tathāgatassa dhamme;
appampi → appakampi (sya-all, pts) | appampi → appakampi (bj: katthaci) | pi → B, N, (M), VvA(R) appam pi (pts note) vipulaṁ hoti → vipulaphalaṁ (mr) | hoti → vipulaphalaṁ (cck: ka.) | hoti → (K), (M), (B), VvA(R) phalaṁ (pts note)
Passa katapuññatāya chatto, obhāseti pathaviṁ yathāpi sūriyo.
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all) | sūriyo → suriyo (bj, sya-all) | paṭhaviṁ → B, N, R pathaviṁ (pts note)

Kimidaṁ kusalaṁ kimācarema, icceke hi samecca mantayanti;
kimācarema icceke → ācarema icc eke (pts) icceke hi → icvekehi (bj) | icceke → iccete (sya-all: ma.)
Te mayaṁ punareva laddha mānusattaṁ, paṭipannā viharemu sīlavanto.
punareva → punadeva (sya1ed, sya2ed); punapi (?) | punareva laddha mānusattaṁ → puna deva laddhā mānussattaṁ (sya-all) | punareva → punapi (cck: ?) | te → (M) omits. VvA(R) also deletes; the deletion is justified by the phrase: ten'; eva āha: mayan ti adi in the exegesis. (pts note) | eva → R, T, VvA(R) puna-d-eva (pts note) | laddha → R, T laddhā; C1, 2, B, N, VvA laddha- (pts note) viharemu → vicāremu (sya-all) | viharemu → R, T vicāremu (pts note)

Bahukāro anukampako ca satthā, iti me sati agamā divā divassa;
anukampako → manukampako (bj) | ca → ca me (sya-all) | anukampako → T, B, N delete m; ma-kāro padasandhikaro -VvA, but more probably me anukampako = m'; anu- (pts note) | ca → R, T add me (pts note)
Svāhaṁ upagatomhi saccanāmaṁ, anukampassu punapi suṇemu dhammaṁ.
suṇemu → suṇoma (bj); suṇomi (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | suṇemu → suṇomi (sya-all) | suṇoma → suṇomu (bj: machasaṁ) | suṇemu → suṇoma (cck: sī.); suṇomi (cck: syā.) | suṇemu → R, T suṇomi; C1, 2, VvA(C) suṇoma (pts note)

Ye cidha pajahanti kāmarāgaṁ, bhavarāgānusayañca pahāya mohaṁ;
cidha → yedha (si, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2); ye idha (mr) | ye cidha → yedha (sya-all) | cidha → yedha (bj: __su__, syā, PTS) | cidha → yedha (cck: sī. syā. pī.); ye idha (cck: ka.) | dha → B, N ye c'; idha; (M) ye 'dhap- (pts note) bhavarāgānusayañca → bhavarāgānusayaṁ (bj)
Na ca te punamupenti gabbhaseyyaṁ, parinibbānagatā hi sītibhūtā”ti.
punamupenti → puna upenti (bj, pts); upenti (sya-all) | upenti → punamupenti (bj: machasaṁ) | upenti → R omits puna; B, N, VvA(R) puna-m-; (M) na te puna-m-apenti (pts note) parinibbānagatā → C1, 2, VvA(C) -nibbāṇa- (pts note) | Chattamāṇavakavimānaṁ → R, T, B, N add tatiyaṁ (pts note)

Chattamāṇavakavimānaṁ tatiyaṁ.
tatiyaṁ → (bj); uccam idaṁ (pts)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions