13. Cūḷarathavimānavatthu
“Daḷhadhammā nisārassa, dhanuṁ olubbha tiṭṭhasi; Khattiyo nusi rājañño, adu luddo vanecaro”ti.
vanecaro”ti → vanācaroti (sya1ed, sya2ed, mr)“Assakādhipatissāhaṁ, bhante putto vanecaro; Nāmaṁ me bhikkhu te brūmi, sujāto iti maṁ vidū.
vidū → viduṁ (bj)Mige gavesamānohaṁ, ogāhanto brahāvanaṁ; Migaṁ tañceva nāddakkhiṁ, tañca disvā ṭhito ahan”ti.
Migaṁ tañceva → migaṁ gantveva (sya1ed, sya2ed); migavadhañca (mr)“Svāgataṁ te mahāpuñña, atho te adurāgataṁ; Etto udakamādāya, pāde pakkhālayassu te.
Idampi pānīyaṁ sītaṁ, ābhataṁ girigabbharā; Rājaputta tato pitvā, santhatasmiṁ upāvisā”ti.
pitvā → pītvā (bj, pts-vp-pli2)“Kalyāṇī vata te vācā, savanīyā mahāmuni; Nelā atthavatī vaggu, mantvā atthañca bhāsasi.
atthavatī → catthavatī (bj) mantvā → mantā (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2, mr) | bhāsasi → bhāsase (bj)Kā te rati vane viharato, isinisabha vadehi puṭṭho; Tava vacanapathaṁ nisāmayitvā, atthadhammapadaṁ samācaremase”ti.
“Ahiṁsā sabbapāṇīnaṁ, kumāramhāka ruccati; Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārati.
Ārati samacariyā ca, bāhusaccaṁ kataññutā; Diṭṭheva dhamme pāsaṁsā, dhammā ete pasaṁsiyāti.
Santike maraṇaṁ tuyhaṁ, oraṁ māsehi pañcahi; Rājaputta vijānāhi, attānaṁ parimocayā”ti.
“Katamaṁ svāhaṁ janapadaṁ gantvā, kiṁ kammaṁ kiñca porisaṁ; Kāya vā pana vijjāya, bhaveyyaṁ ajarāmaro”ti.
“Na vijjate so padeso, kammaṁ vijjā ca porisaṁ; Yattha gantvā bhave macco, rājaputtājarāmaro.
Mahaddhanā mahābhogā, raṭṭhavantopi khattiyā; Pahūtadhanadhaññāse, tepi no ajarāmarā.
tepi no → na tepi (bj); tepi na (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2)Yadi te sutā andhakaveṇḍuputtā, sūrā vīrā vikkantappahārino;
andhakaveṇḍuputtā → andhakaveṇhuputtā (bj, pts-vp-pli1-2); andhakaveṇḍaputtā (sya1ed, sya2ed, mr) Tepi āyukkhayaṁ pattā, viddhastā sassatīsamā.Khattiyā brāhmaṇā vessā, suddā caṇḍālapukkusā; Ete caññe ca jātiyā, tepi no ajarāmarā.
Ye mantaṁ parivattenti, chaḷaṅgaṁ brahmacintitaṁ; Ete caññe ca vijjāya, tepi no ajarāmarā.
Isayo cāpi ye santā, saññatattā tapassino; Sarīraṁ tepi kālena, vijahanti tapassino.
Bhāvitattāpi arahanto, katakiccā anāsavā; Nikkhipanti imaṁ dehaṁ, puññapāpaparikkhayā”ti.
“Subhāsitā atthavatī, gāthāyo te mahāmuni; Nijjhattomhi subhaṭṭhena, tvañca me saraṇaṁ bhavā”ti.
“Mā maṁ tvaṁ saraṇaṁ gaccha, tameva saraṇaṁ vaja;
vaja → bhaja (mr) Sakyaputtaṁ mahāvīraṁ, yamahaṁ saraṇaṁ gato”ti.“Katarasmiṁ so janapade, satthā tumhāka mārisa; Ahampi daṭṭhuṁ gacchissaṁ, jinaṁ appaṭipuggalan”ti.
“Puratthimasmiṁ janapade, okkākakulasambhavo; Tatthāsi purisājañño, so ca kho parinibbuto”ti.
“Sace hi buddho tiṭṭheyya, satthā tumhāka mārisa; Yojanāni sahassāni, gaccheyyaṁ payirupāsituṁ.
gaccheyyaṁ → gacche (sya1ed, sya2ed, mr)Yato ca kho parinibbuto, satthā tumhāka mārisa;
Yato ca kho → yato kho (mr) Nibbutampi mahāvīraṁ, gacchāmi saraṇaṁ ahaṁ.
Nibbutampi → parinibbutaṁ (sya1ed, sya2ed, mr)Upemi saraṇaṁ buddhaṁ, dhammañcāpi anuttaraṁ; Saṅghañca naradevassa, gacchāmi saraṇaṁ ahaṁ.
Pāṇātipātā viramāmi khippaṁ, loke adinnaṁ parivajjayāmi; Amajjapo no ca musā bhaṇāmi, sakena dārena ca homi tuṭṭho”ti.
“Sahassaraṁsīva yathā mahappabho, disaṁ yathā bhāti nabhe anukkamaṁ; Tathāpakāro tavāyaṁ mahāratho, samantato yojanasattamāyato.
Tathāpakāro → tathappakāro (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2) | tavāyaṁ → tavayaṁ (bj, pts-vp-pli1-2)Suvaṇṇapaṭṭehi samantamotthaṭo, urassa muttāhi maṇīhi cittito; Lekhā suvaṇṇassa ca rūpiyassa ca, sobhenti veḷuriyamayā sunimmitā.
Sīsañcidaṁ veḷuriyassa nimmitaṁ, yugañcidaṁ lohitakāya cittitaṁ; Yuttā suvaṇṇassa ca rūpiyassa ca, sobhanti assā ca ime manojavā.
So tiṭṭhasi hemarathe adhiṭṭhito, devānamindova sahassavāhano; Pucchāmi tāhaṁ yasavanta kovidaṁ, kathaṁ tayā laddho ayaṁ uḷāro”ti.
kovidaṁ → kovida (mr)“Sujāto nāmahaṁ bhante, rājaputto pure ahuṁ; Tvañca maṁ anukampāya, saññamasmiṁ nivesayi.
Khīṇāyukañca maṁ ñatvā, sarīraṁ pādāsi satthuno; Imaṁ sujāta pūjehi, taṁ te atthāya hehiti.
hehiti → hehīti (bj); hohīti (sya1ed, sya2ed)Tāhaṁ gandhehi mālehi, pūjayitvā samuyyuto; Pahāya mānusaṁ dehaṁ, upapannomhi nandanaṁ.
Nandane ca vane ramme, nānādijagaṇāyute;
Nandane ca vane → nandanopavane (bj, pts-vp-pli2); nandane pavare (sya1ed, sya2ed); nandane pavane (pts-vp-pli1, mr) Ramāmi naccagītehi, accharāhi purakkhato”ti.