9. Maṭṭhakuṇḍalīvimānavatthu
“Alaṅkato maṭṭhakuṇḍalī, māladhārī haricandanussado;
maṭṭhakuṇḍalī → maṭṭakuṇḍalī (bj, pts-vp-pli1-2) | maṭṭhakuṇḍalī māladhārī → maṭṭakuṇḍalī mālādhārī (bj, pts) | Alaṅkato → pe. va. 186 (cck note) | maṭṭhakuṇḍalī → maṭṭakuṇḍalī (cck: sī.) māladhārī → mālādhārī (sya-all) | mālādhārī → dhammapadaṭṭhakathāya mālābhārīti pāṭho dissati (sya-all note) Bāhā paggayha kandasi, vanamajjhe kiṁ dukkhito tuvan”ti.“Sovaṇṇamayo pabhassaro, uppanno rathapañjaro mama; Tassa cakkayugaṁ na vindāmi, tena dukkhena jahāmi jīvitan”ti.
jahāmi → jahissaṁ (bj, pts-vp-pli2); jahissāmi (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | jahāmi jīvitanti → jahissaṁjīvitanti (bj, pts) | jahāmi → jahissāmi (sya-all) | jahissaṁjīvitanti → jahāmi (bj: machasaṁ); jahissāmi (bj: syā, PTS) | jahāmi → jahissaṁ (cck: sī.); jahissāmi (cck: syā. pī.)“Sovaṇṇamayaṁ maṇimayaṁ, lohitakamayaṁ atha rūpiyamayaṁ;
lohitakamayaṁ → lohitaṅkamayaṁ (bj, pts-vp-pli1-2); lohitaṅgamayaṁ (sya1ed, sya2ed); lohamayaṁ (katthaci) | lohitakamayaṁ → lohitaṅkamayaṁ (bj, pts); lohitaṅgamayaṁ (sya-all) | rūpiyamayaṁ → rūpiyāmayaṁ (bj, pts) | lohitaṅkamayaṁ → lohitakamayaṁ (bj: machasaṁ); lohitaṅgamayaṁ (bj: syā); lohamayaṁ (bj: katthaci) | lohitakamayaṁ → lohitaṅgamayaṁ (cck: syā.); lohitaṅkamayaṁ (cck: sī.); lohamayaṁ (cck: katthaci) | lohitaṅgamayaṁ → lohamayaṁ (sya-all note) Ācikkha me bhaddamāṇava, cakkayugaṁ paṭipādayāmi te”ti.
Ācikkha → ācikkhatha (mr) | me → me tuvaṁ (sya-all) | Ācikkha → ācikkhatha (cck: ka.) | tuvaṁ → ayaṁ pāṭho na dissati (sya-all note) paṭipādayāmi → paṭilābhayāmi (bj, sya-all) | paṭipādayāmi teti → paṭilābhayāmi te ti (pts) | paṭilābhayāmi → paṭipādayāmi (bj: machasaṁ)So māṇavo tassa pāvadi, “Candasūriyā ubhayettha dissare;
dissare → bhātaro (ja449:4 [Maṭṭhakuṇḍalījātaka]) | candasūriyā → candasuriyā (bj); candimasūriyā (cck); candimasuriyā (sya-all) | candasūriyā ubhayettha → candasuriyā ubhay ettha (pts) | candimasuriyā → candasūriyā ubhayattha bhātaro (sya-all note) Sovaṇṇamayo ratho mama, tena cakkayugena sobhatī”ti.“Bālo kho tvaṁ asi māṇava, yo tvaṁ patthayase apatthiyaṁ;
patthayase → patthayasi (sya-all) Maññāmi tuvaṁ marissasi, na hi tvaṁ lacchasi candasūriye”ti.
candasūriyeti → candasuriyeti (bj); candimasūriyeti (cck) | tvaṁ → tuvaṁ (sya-all, pts) | candasūriyeti gamanāgamanampi → candimasuriye ti gamanāgamanaṁpi (sya-all); candasūriye ti camanāgamanam pi (pts) | candimasuriye → candasūriye (sya-all note)“Gamanāgamanampi dissati, vaṇṇadhātu ubhayattha vīthiyā; Peto kālakato na dissati, ko nidha kandataṁ bālyataro”ti.
Peto → peto pana (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2) | peto → peto pana (bj, sya-all, pts) | Peto → peto pana (cck: sī. syā.) | pana → panasaddo na dissati (sya-all note) nidha → ko nukho (ja449:6 [Maṭṭhakuṇḍalījātaka]) | nidha → nīdha (sya-all)“Saccaṁ kho vadesi māṇava, ahameva kandataṁ bālyataro; Candaṁ viya dārako rudaṁ, petaṁ kālakatābhipatthayinti.
kālakatābhipatthayinti → kālakatābhipatthayanti (bj, sya-all, pts) | petaṁ → puttaṁ (sya-all note)Ādittaṁ vata maṁ santaṁ, ghatasittaṁva pāvakaṁ; Vārinā viya osiñcaṁ, sabbaṁ nibbāpaye daraṁ.
Abbahī vata me sallaṁ, sokaṁ hadayanissitaṁ;
Abbahī → abbūḷhaṁ (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, mr) | abbahī → abbūḷhaṁ (sya-all) | abbahī → abbūḷhaṁ (bj: syā) | Abbahī → abbūḷha (cck: pī.); abbūḷhaṁ (cck: syā. ka.) | abbūḷhaṁ → dhammapadaṭṭhakathāya abbuhīti (sya-all note) sokaṁ hadayanissitaṁ → yamāsi hadayassitaṁ (ja449:9 [Maṭṭhakuṇḍalījātaka]) Yo me sokaparetassa, puttasokaṁ apānudi.Svāhaṁ abbūḷhasallosmi, sītibhūtosmi nibbuto;
sītibhūtosmi → sītabhūtosmi (sya-all) | sītabhūtosmi → sīti … (sya-all: yu.) Na socāmi na rodāmi, tava sutvāna māṇavā”ti.
tava → vata (cck)“Devatā nusi gandhabbo, adu sakko purindado;
adu → ādu (bj, pts-vp-pli1-2); ādū (sya1ed, sya2ed) | adu → ādū (sya-all) | adu → ādu (cck: sī. syā.) Ko vā tvaṁ kassa vā putto, kathaṁ jānemu taṁ mayan”ti.“Yañca kandasi yañca rodasi, puttaṁ āḷāhane sayaṁ dahitvā;
Yañca → yaṁ (mr) | Yañca → yaṁ (cck: ka.) dahitvā → ḍahitvā (sya-all, pts) Svāhaṁ kusalaṁ karitvā kammaṁ, tidasānaṁ sahabyataṁ gato”ti.
karitvā → karitvāna (sya-all) gato”ti → pattoti (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2) | sahabyataṁ gatoti → sahavyataṁ pattoti (bj, pts) | gatoti → pattoti (sya-all) | pattoti → gatoti (bj: machasaṁ) | gato’’ti → pattoti (cck: sī. syā. pī.)“Appaṁ vā bahuṁ vā nāddasāma, dānaṁ dadantassa sake agāre;
nāddasāma → na addasāmi (sya-all) Uposathakammaṁ vā tādisaṁ, kena kammena gatosi devalokan”ti.
Uposathakammaṁ vā → uposathakammañca (mr) | vā → uposathakammañca (cck: ka.)“Ābādhikohaṁ dukkhito gilāno, āturarūpomhi sake nivesane;
āturarūpomhi → ātūrarūpomhi (sya-all) Buddhaṁ vigatarajaṁ vitiṇṇakaṅkhaṁ, addakkhiṁ sugataṁ anomapaññaṁ.Svāhaṁ muditamano pasannacitto, añjaliṁ akariṁ tathāgatassa; Tāhaṁ kusalaṁ karitvāna kammaṁ, tidasānaṁ sahabyataṁ gato”ti.
sahabyataṁ gatoti → sahavyataṁ pattoti (bj, pts) | gatoti → pattoti (sya-all)“Acchariyaṁ vata abbhutaṁ vata, añjalikammassa ayamīdiso vipāko;
vata → (bj) | abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | abbhutaṁ vata → abbhūtaṁ (pts) añjalikammassa → añjalīkammassa (sya-all) Ahampi muditamano pasannacitto, ajjeva buddhaṁ saraṇaṁ vajāmī”ti.“Ajjeva buddhaṁ saraṇaṁ vajāhi, dhammañca saṅghañca pasannacitto; Tatheva sikkhāya padāni pañca, akhaṇḍaphullāni samādiyassu.
Pāṇātipātā viramassu khippaṁ, loke adinnaṁ parivajjayassu; Amajjapo mā ca musā bhaṇāhi, sakena dārena ca hohi tuṭṭho”ti.
mā → no (sya-all) tuṭṭhoti atthakāmosi → tuṭṭho atthakāmo si (pts)“Atthakāmosi me yakkha, hitakāmosi devate; Karomi tuyhaṁ vacanaṁ, tvaṁsi ācariyo mamāti.
tvaṁsi → tvamasi (sya-all) | mamāti → mama (sya-all, pts)Upemi saraṇaṁ buddhaṁ, dhammañcāpi anuttaraṁ; Saṅghañca naradevassa, gacchāmi saraṇaṁ ahaṁ.
Pāṇātipātā viramāmi khippaṁ, loke adinnaṁ parivajjayāmi; Amajjapo no ca musā bhaṇāmi, sakena dārena ca homi tuṭṭho”ti.
Maṭṭhakuṇḍalīvimānaṁ navamaṁ.
Maṭṭhakuṇḍalīvimānaṁ → maṭṭakuṇḍalīvimānaṁ (bj, pts-vp-pli1-2); maṭṭhakuṇḍalivimānaṁ (sya1ed, sya2ed)