Esanāsutta๑๖๑ เอสนาสูตร
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthīnidānaṁ (sya-all)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
“Tisso imā, bhikkhave, esanā.
+ → abhiññā (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย การแสวงหา ๓ ประการนี้
Katamā tisso?การแสวงหา ๓ ประการ อะไรบ้าง คือ
Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā—๑. การแสวงหากาม ๒. การแสวงหาภพ ๓. การแสวงหาพรหมจรรย์
imā kho, bhikkhave, tisso esanā.การแสวงหา ๓ ประการนี้
Imāsaṁ kho, bhikkhave, tissannaṁ esanānaṁ abhiññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo.
maggo → missing in S1. (pts note) | imāsaṁ → imāsam (pts) | tissannaṁ esanānaṁ → tissannam esanānam (pts)ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อรู้ยิ่งการแสวงหาทั้ง ๓ ประการนี้
Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo?อริยมรรคมีองค์ ๘ อะไรบ้าง
Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ …pe… sammāsamādhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.
vivekanissitaṁ → (bj) | vossaggapariṇāmiṁ → S3 inserts here imā kho bhikkhave tisso esanā. (pts note) | sammādiṭṭhiṁ → sammādiṭṭhim (pts) | sammāsamādhiṁ → sammāsamādhim (pts) | vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ → viveka virāganirodhanissitaṁ (pts)คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ๑. เจริญสัมมาทิฏฐิอันอาศัยวิเวก ฯลฯ ๘. เจริญสัมมาสมาธิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไป ในโวสสัคคะ
Imāsaṁ kho, bhikkhave, tissannaṁ esanānaṁ abhiññāya ayaṁ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabboti.
bhāvetabboti → bhāvetabboti sāvatthīnidānaṁ (sya-all) | bhāvetabboti → ito paraṁ dissamānāni esanāsuttāni sīhaḷapotthakesu na dissante (bj note) | Imāsaṁ → S1 imaṁ S3 imā. (pts note) | ayam → missing in S1-3. (pts note) | tissannaṁ esanānaṁ → tissannam esanānam (pts)ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ นี้เพื่อรู้ยิ่งการแสวงหาทั้ง ๓ ประการนี้
Tisso imā kho, bhikkhave, esanā.
kho → (sya-all) | + → dutiya esanāsuttaṁ (bjt)ภิกษุทั้งหลาย การแสวงหา ๓ ประการนี้
Katamā tisso?การแสวงหา ๓ ประการ อะไรบ้าง คือ
Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā—๑. การแสวงหากาม ๒. การแสวงหาภพ ๓. การแสวงหาพรหมจรรย์
imā kho, bhikkhave, tisso esanā.การแสวงหา ๓ ประการนี้
Imāsaṁ kho, bhikkhave, tissannaṁ esanānaṁ abhiññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo.ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อรู้ยิ่งการแสวงหาทั้ง ๓ ประการนี้ Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo?อริยมรรคมีองค์ ๘ อะไรบ้าง Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṁ bhāveti …pe… sammāsamādhiṁ bhāveti rāgavinayapariyosānaṁ dosavinayapariyosānaṁ mohavinayapariyosānaṁ.คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ๑. เจริญสัมมาทิฏฐิ ฯลฯ ๘. เจริญสัมมาสมาธิอันเป็นธรรมมีการกำจัดราคะ โทสะ และโมหะ เป็นที่สุด
Imāsaṁ kho, bhikkhave, tissannaṁ esanānaṁ abhiññāya ayaṁ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabboti.
bhāvetabboti → bhāvetabboti sāvatthīnidānaṁ (sya-all)ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ นี้เพื่อรู้ยิ่งการแสวงหาทั้ง ๓ ประการนี้
Tisso imā kho, bhikkhave, esanā.
kho → (sya-all) | + → tatiya esanāsuttaṁ (bjt)ภิกษุทั้งหลาย การแสวงหา ๓ ประการนี้
Katamā tisso?การแสวงหา ๓ ประการ อะไรบ้าง คือ
Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā—๑. การแสวงหากาม ๒. การแสวงหาภพ ๓. การแสวงหาพรหมจรรย์
imā kho, bhikkhave, tisso esanā.การแสวงหา ๓ ประการนี้
Imāsaṁ kho, bhikkhave, tissannaṁ esanānaṁ abhiññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo.ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อรู้ยิ่งการแสวงหาทั้ง ๓ ประการนี้
Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo?อริยมรรคมีองค์ ๘ อะไรบ้าง
Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṁ bhāveti …pe… sammāsamādhiṁ bhāveti amatogadhaṁ amataparāyanaṁ amatapariyosānaṁ.
amatogadhaṁ → amatodhagaṁ (sya-all)คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ๑. เจริญสัมมาทิฏฐิ ฯลฯ ๘. เจริญสัมมาสมาธิอันหยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็นเบื้องหน้า มีอมตะ เป็นที่สุด
Imāsaṁ kho, bhikkhave, tissannaṁ esanānaṁ abhiññāya ayaṁ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabboti.
bhāvetabboti → bhāvetabboti sāvatthīnidānaṁ (sya-all)ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ นี้เพื่อรู้ยิ่งการแสวงหาทั้ง ๓ ประการนี้
Tisso imā kho, bhikkhave, esanā.
kho → (sya-all) | + → catuttha esanāsuttaṁ (bjt)ภิกษุทั้งหลาย การแสวงหา ๓ ประการนี้
Katamā tisso?การแสวงหา ๓ ประการ อะไรบ้าง คือ
Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā—๑. การแสวงหากาม ๒. การแสวงหาภพ ๓. การแสวงหาพรหมจรรย์
imā kho, bhikkhave, tisso esanā.การแสวงหา ๓ ประการนี้
Imāsaṁ kho, bhikkhave, tissannaṁ esanānaṁ abhiññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo.ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อรู้ยิ่งการแสวงหาทั้ง ๓ ประการนี้
Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo?อริยมรรคมีองค์ ๘ อะไรบ้าง
Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṁ bhāveti …pe… sammāsamādhiṁ bhāveti nibbānaninnaṁ nibbānapoṇaṁ nibbānapabbhāraṁ.
nibbānapabbhāraṁ- → The numbers 4-9 complete in B1-2 are not even pointed out in S1-3 - cf. the Appamāda-vaggo. (pts note)คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ๑. เจริญสัมมาทิฏฐิ ฯลฯ ๘. เจริญสัมมาสมาธิอันน้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่ นิพพาน
Imāsaṁ kho, bhikkhave, tissannaṁ esanānaṁ abhiññāya ayaṁ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabboti.
bhāvetabboti → bhāvetabboti esanāsuttāni (bj); bhāvetabboti sāvatthīnidānaṁ (sya-all)ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ นี้เพื่อรู้ยิ่งการแสวงหาทั้ง ๓ ประการนี้
Tisso imā, bhikkhave, esanā.
+ → esanāsuttāni (bjt)ภิกษุทั้งหลาย การแสวงหา ๓ ประการนี้
Katamā tisso?การแสวงหา ๓ ประการ อะไรบ้าง คือ
Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā—๑. การแสวงหากาม ๒. การแสวงหาภพ ๓. การแสวงหาพรหมจรรย์
imā kho, bhikkhave, tisso esanā.การแสวงหา ๓ ประการนี้
Imāsaṁ kho, bhikkhave, tissannaṁ esanānaṁ pariññāya …pe… ayaṁ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabboti.
la → complete in S1-3 but only for the numbers 2-3. (pts note) | la → S3 -- inserts here imā kho bhikkhave tisso esanā. (pts note) | pe → spelled out in full (th) | tissannaṁ esanānaṁ → tissannam esanānam (pts) | ayaṁ → ayam (pts) | bhāvetabboti → bhāvetabbo ti (pts)ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อกำหนดรู้การแสวงหา ทั้ง ๓ ประการนี้ ฯลฯ ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ นี้ ฯลฯ
(Yadapi abhiññā, tadapi pariññāya vitthāretabbaṁ.)
tadapi pariññāya → tad api parikkhayāya (pts) | + → sāvatthīnidānaṁ (th) | yadapi → yad api (pts)(พึงเพิ่มข้อความเพื่อกำหนดรู้ให้พิสดารเหมือนความรู้ยิ่งฉะนั้น)
Tisso imā, bhikkhave, esanā.
+ → esanāsuttāni (bjt) | + → parikkhaya (pts)ภิกษุทั้งหลาย การแสวงหา ๓ ประการนี้
Katamā tisso?การแสวงหา ๓ ประการ อะไรบ้าง คือ
Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā—๑. การแสวงหากาม ๒. การแสวงหาภพ ๓. การแสวงหาพรหมจรรย์
imā kho, bhikkhave, tisso esanā.การแสวงหา ๓ ประการนี้
Imāsaṁ kho, bhikkhave, tissannaṁ esanānaṁ parikkhayāya …pe… ayaṁ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabboti.
tissannaṁ esanānaṁ parikkhayāya → tissannam esanānam pahānāya (pts) | ayam → S1-3 omit || la || ayam. (pts note) | ti → S1-3 omit ti. (pts note) | bhāvetabboti → bhāvetabbo ti (pts)ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อความสิ้นไปแห่งการแสวงหาทั้ง ๓ ประการ นี้ ฯลฯ ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ นี้ ฯลฯ
(Yadapi abhiññā, tadapi parikkhayāya vitthāretabbaṁ.)
vitthāretabbaṁ → instead of this S1-3 have katamo ariyo- -maggo -idha- -parikkhayāya- -maggo bhāvetabbo. (pts note) | + → pariññāya vitthāretabbaṁ (th) | + → sāvatthīnidānaṁ (th) | yadapi → yad api (pts) | tadapi → tad api (pts)(พึงเพิ่มข้อความเพื่อความสิ้นไปให้พิสดารเหมือนความรู้ยิ่งฉะนั้น)
Tisso imā, bhikkhave, esanā.
+ → esanāsuttāni (bjt) | + → pahāna (pts)ภิกษุทั้งหลาย การแสวงหา ๓ ประการนี้
Katamā tisso?การแสวงหา ๓ ประการ อะไรบ้าง คือ
Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā—๑. การแสวงหากาม ๒. การแสวงหาภพ ๓. การแสวงหาพรหมจรรย์
imā kho, bhikkhave, tisso esanā.การแสวงหา ๓ ประการนี้
Imāsaṁ kho, bhikkhave, tissannaṁ esanānaṁ pahānāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo.
imāsaṁ → imāsam (pts) | tissannaṁ esanānaṁ → tissannam esanānam (pts)ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อละการแสวงหาทั้ง ๓ ประการนี้
Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo?อริยมรรคมีองค์ ๘ อะไรบ้าง
Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṁ bhāveti …pe… sammāsamādhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ …
pe → S1-3 abridge without even inserting -pe-, B1-2 are complete. (pts note)คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ๑. เจริญสัมมาทิฏฐิ ฯลฯ ๘. เจริญสัมมาสมาธิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไป ในโวสสัคคะ
Imāsaṁ kho, bhikkhave, tissannaṁ esanānaṁ pahānāya ayaṁ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo”ti.ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ นี้ เพื่อละการแสวงหาทั้ง ๓ ประการนี้แล”
(Yadapi abhiññā, tadapi pahānāya vitthāretabbaṁ.)
vitthāretabbaṁ → This advice is not to be found in the Singhalese Mss. (pts note) | yadapi → yad api (pts) | tadapi → tad api (pts)(พึงเพิ่มข้อความเพื่อการละให้พิสดารเหมือนความรู้ยิ่งฉะนั้น)